muslim.uz

muslim.uz

Четверг, 30 Июнь 2016 00:00

Қалбларга нур, имонга қувват...

Бутун мусулмон олами каби юртимиздаги ҳар бир хонадон, оила, маҳалла ҳам яна муборак Рамазон шарофатидан музайян бўлди. Ҳамма жойда ўзгача файз-фароғат, осуда ҳаёт ҳукмрон. Рамазон шукуҳининг бирламчи файзи саҳарлик онлари ўзининг файзли, қут-баракали дастурхони билан юртимиз хонадонлари узра тўшалди. Зеро, бутун олам саҳар вақтида тонг отаётганини, сукунат нашидаси билан ер куррасига баракали субҳидам нурининг шуласи таралади. Айни шунинг учун бўлса керак Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам  “Саҳарлик қилинглар, саҳарликда баракот бор” деб, устимизга ёғилажак баракот онларининг башорати ҳушхабарини марҳамат қилдилар. Унинг табаррук ризқ-рўзидан истефода этишга тарғиб этдилар.

         Эрта тонгдан рўза амалларини бажаришга киришар экансиз, сабр, бардош ва эътиқод ила шомга – ифторликка етасиз. Муборак ифторликнинг олдидан ҳамда таровеҳ намозларида қилинадиган дуоларда авф этувчи Зотдан аввалги ва кейинги гуноҳларини мағфират қилинишини сўраш асносида юртга тинчлик, юртдошларга бунданда фаровон ҳаёт, фарзандларга эса касбу камолот, буюк аждодларимизга хос дунёларга донг солгудек илм маърифат тилайсиз. Чунки, ҳазрат Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам “Ифторлик олдидаги дуолар қайтарилмайди” деб, барчамизни бу эзгу дамлардаги ижобат бўладиган дуо қилишга чорладилар.

         Муборак ойда чанқоқлик, очлик бўлсада, сурур ва фараҳлик, тенглик-бирдамлик, ҳалимлик, қалбингизга сокинлик, қайсидир бир яхшилик қилишликка мойиллик туйғусининг нури ич-ичингиздан пайдо бўлаётгандек бўлади. Айни шундай манзарани Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ таоло томонидан: “Рўзадорнинг очлик ҳолатидаги оғзидан келаётган ифори, менга жаннатнинг мискидан яхшироқ” дейилган ҳадиси қудсийни баён қилишлари рўзадорнинг ички туйғусидаги нурининг ифори бир пайтнинг ўзида жаннат мушкидан ҳам аълороқ даражани намоён этаётганлигининг намунаси эмасми?

         Яна бундай илоҳий фарахбахш нурни Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадиси шарифларида “Рўзадорга икки ҳурсандчилик бўлиб, унинг бири ифторлик соати бўлса яна бири Яратганнинг жамолига меҳмон бўлиш” деб, сурурбахш нурафшонликка таъриф беришларда ҳам ўз аксини топганини кўрамиз.

         Хусусан, инсон учун энг қимматли бўлган соғлик-саломатликка Рамазон ойида асос солинишига ишора қилиб, “Рўза тутинглар, саломат бўласизлар” деб, муборак рўза тутишдаги “Саломатлик – туман бойлик”ка тарғиб этдилар. Яқинда матбуотда Ғарбий Германиядаги 29 та клиникада кўплаб хасталикларни айнан рўза билан даволаш ишлари йўлга қўйилгани ҳақидаги хабарга кўзимиз тушди. Профессор Хелмут Лутцнернинг таъкидлашича, вужудда йиллар давомида сақланган захарли модда ва ифлосликларинг чиқиб кетишида айнан рўза муҳим омил саналар экан. Ушбу далиллар муқаддас исломнинг фарзи саналган мазкур ибодат замирида мужассам буюк мазмун ва моҳиятни далиллаб турибди.

         Дин – насиҳатдир. Унинг устунларидан бири саналган Рамазон ҳам бутун таровати, фазилатлари билан насиҳат ва тарбиячидир. Ахир бу ой давомида саҳардан шомгача таом тотимасдан, нафсни жиловлаган ҳолда, ҳасаддан, кибрдан, ҳақорат ва жанжалдан, барча бадфеълликлардан ўзини тийиш билан бирга саҳарлик ва ифторлик онларидаги тўкин дастурхон атрофида катта-кичикнинг жам бўлиши, фарзандларга ахлоқ-одобдан, одамийликдан, эзгу амалларга сафарбарликдан тарбия бериш айни дамда Рамазонга ҳурмат бажоси ҳамдир. Айнан шундай насиҳатлар орқали хушёрлик ва огоҳлик, турли ёт йўлларга йўл бермаслик, эзгулик йўлида собитқадамликдек олийжаноб фазилатларга эришишдир.

         Муборак Рамазон ҳилоли бизларга “гуноҳ” деган инсон кушандасидан парда бўлиши энг катта маънавий сурурдир. Сабаби, гуноҳдан тўхтай олишлик, катта бахт. Ўтган пайғамбар алайҳиссаломлар суннатларидир. Мағзи – имондир. Имон эса соҳиби билан жаннатда биргадир. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким рамазон рўзасини имон ва чин дилдан савобини Аллоҳдан умид қилиб тутса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилиб юборилади”  деб, Рамазони шарифдаги имон ва савобга барчамизни йўналтирдилар.

         Қутлуғ Рамазон зикр ва Қуръон ойи бўлиши билан барча мўминларга тўғри йўл ва ҳидоятни кўрсатади. Хусусан, Қуръони каримни қодир бўлганлар кундузи ихлос, эътиқод билан ибодат ниятида ўқишлари ўзи бир олам. Кечалари эса обод, кўркам, тиллоранг нақшу нигорлар билан безанган масжидларимиз намозхонларни ўз бағрига чорлаётган таровеҳ намозларидаги хатми Қуръонларда эшитишларини савобини чамалаб бўлмайди. Ундаги хатмона иштирокчилари билан сўзлашсангиз, кўзларида қувонч ёшлари билан шукр ва ҳамдлар айтаётганларини  кўриб, бу тўлин ойнинг нақадар улуғвор эканлигига амин бўласиз.

         Хусусан, яқинларингиз билан биргаликда тўкин ифторлик дастурхонида жамланиб, муҳтарам онахонлар, улуғ отахонларнинг юзларидан ёғаётган нур сиймога термулиб, бу ойдаги меҳр-мурувват, саховатпешалик қанчалар ўринли эканлигини эътироф этмасдан иложимиз йўқ. Ифторлик бераётган   яқинингизга Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг “Ким бир рўзадорга ифторлик берса, унга ўша рўзадорнинг ажрича ажр бўлади, уларнинг ажрларидан бирор нарса камаймайди” деб, яхшилик ва эзгуликка чақирган ҳадиси шарифни баралла айтиб, ҳаётига бахт-саодатлар,  фарзандларнинг келажаги мунаввар бўлишлини сўраб унинг ҳаққига яхши тилаклар айтишга нима етсин.

         Бир сўз билан айтганда, Рамазон туфайли руҳиятингизда ажиб уйғоқликни ҳис этасиз, ҳаракатларингизда тартиб ва интизом. Муомаладаги ҳалимлик, қалбларнинг меҳр-шафқат туйғулари билан лиммолим бўлиши кишига ҳам жисмонан, ҳам руҳан тозариш бахш этади. Маънавий камолот сари одимларингиз собитлашади. Улуғларимиз таъкидлайдиларки, маънавий баркамолликнинг биринчи шарти – нафсни жиловлаш. Хўш, нафс нима? Инсон ҳам жонзот. Унда ҳам жонзотларга хос жиҳатлар мавжуд ва нафс ана шундай эҳтиёжларнинг кўриниши. Бироқ нафс овқат ейиш, чанқоқни қондириш кабилар билан чекланиб қолмайди. Унинг эҳтиёжлари чегара билмайди. Ҳазрат Алишер Навоий меросида нафсни тийиш борасида кўплаб ҳикматлар бор: “Овқатни андоқ егилки, сен уни е, у сени эмас” дейдилар ул зот ана шундай ўгитларининг бирида. Ёки “Сиҳҳат тиласанг – оз е, иззат тиласанг – оз де” деган пандларида ҳам инсон учун жуда муҳим ҳаётий меъзон мужассам.

Ойларнинг султони нима яхшилик бўлса айни шунга чорлайди. Нима ёмонлик бўлса шундан қайтаради. Имон остидаги очлик, савоб ишларга интилиш, саховатпеша бўлиш, закоту-ушур, садақаи фитр, барча турдаги хайриялар қаршингиздаги мурғак қалбларни тоғлардек кўтариш айни мана шу саййидулайём бўлган муборак Рамазон кунларида чўққисига чиқишга интилиб, диллар нурга тўлади. Беихтиёр ҳазрати Мавлоно Румийнинг “Барча яхшилик, ёмонликнинг тарк қилишдир” деган сўзларини қанчалик ҳақиқат эканлигини эътироф этиб, бу ойнинг яхшиликларига таҳсинлар айтгингиз келади.       

Ўлкамиздаги бундай манзаралар, албатта ҳар биримизни чексиз қувонтиради ва дилларимизни фахр-ифтихорга тўлдиради, тилларимизга шукронага йўғрилган каломлар оқиб келаверади.

         Нурли истиқлолдан аввал бундай нурли манзараларни тасаввур ҳам қилиб бўлмасди-ку. Демак, ҳар жабҳада эришилаётган юксак натижалар, жумладан диний соҳадаги ўзгаришлар учун ҳар қанча шукр этсак оз. Ва ҳар бир юртдошимиз ўз шукронасини амалий тарзда, яъни дахлдорлик ҳиссини қалбдан туйган ҳолдаги ҳаракатлари билан ифода этиши зарур.

         Сўзимизни мухтасар этар эканмиз, яна ҳазрат Алишер Навоийга мурожаат этамиз: “Ёмон сўзки келиб жонға урғай, Ки жондин ҳам ўтиб, иймонға урғай”, деб ёзадилар бир ўринда. Демак, муборак ой давомида адо этган эзгуликларимиз, тозарган қалбимиз, мустаҳкамланган имонимиз, ширин ва ёқимли лафзимиз йил давомида, келгуси Рамазонга қадар ҳамроҳимиз бўлсин.    

         Эл-юртимиз, хонадон, оилаларимизга баракот эшиклари очилиб, яна ҳам қут-барака, файз, тўкинлик, тинчлик-осойишталик, осудалик, фаровонликни насиб этсин! Бу гўзал она юртимиз устида соябон бўлиб турган давлат раҳбаримизни паноҳида асрасин.         

 

Абдулҳай ТУРСУНОВ

Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг

Наманган вилоят вакили

Четверг, 30 Июнь 2016 00:00

Рамазон охирлаб бормоқда...

Рамазон охирлаб бормоқда. Биз режалаштирган қайси эзгу амалларимизга улгурдигу қайсиларини кейинги йилга олиб қўймоқчимиз. Бироқ ҳали вақтимиз бор, ойлар султонининг ҳар дақиқаси бебаҳо ва мазмунли, улгурамиз кўп эзгуликларга иншооллоҳ.

Қуръони каримнинг Нисо сураси, 80-оятида Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “Кимда-ким Пайғамбарга итоат этса, демак, у Аллоҳга итоат этибди. Кимда-ким бош тортса, Сизни улар устидан қўриқловчи қилиб юборганимиз йўқ”. Чиндан ҳам, Набий (а.с.)нинг ҳаёт йўллари биз ўрганишимиз, намуна олишимиз учун энг муносиб ҳидоят манбаидир. Пайғамбаримиз (с.а.в.) Рамазон ойи давомида ҳар доимгидан кўпроқ ибодат ва эзгуликлар қилишга шошилар эдилар. Биз ҳам уларнинг бу қутлуғ йўлларидан юришга муяссар бўлишни дилимизга тугганмиз. Зеро, бу бизнинг олий мақсадимиз бўлиши керак.

Қуръони каримни кўпроқ тиловат қилишнинг айни палласи – Рамазон ойидир. У Қуръон ойи, маърифат ойи деб бежиз таъкидланмаган. Бу муборак шаҳр – Қуръон нозил бўлган ойдир. Ҳадисларда келтирилишича: “Жаброил (а.с.) Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг олдиларига Рамазонда ҳар тунда келар, бу ҳол Рамазон тугагунча давом этар эди. Расулуллоҳ Жаброил (а.с.)дан Қуръонни ўтказиб олар эдилар”. Ушбу ҳадисдан маълумки, Рамазон ойида қанча кўп Қуръон ўқилса шунча яхши, унинг яхшилиги ва баракаси ҳам ортиб бораверар экан. Қолаверса, оятларнинг мазмунини тушунишга ҳаракат қилиш, суралар моҳиятини тафаккур қилиш алоҳида аҳамиятга эгадир. Бугунги кунда тобора чирой очиб бораётган масжидларда адо этилаётган хатми Қуръонлар ана шу гўзал анъананинг давомидир.

Рамазонда ҳар қачонгидан ҳам саховатли бўлмоқ жоиз. Бинобарин, Пайғамбаримиз (с.а.в.) ҳам сахийлик бобида пешқадам эдилар. Айниқса қутлуғ ойнинг шарофати билан уларнинг карамлари янада ортгандан ортиб бораверар эди. Ҳадисларда таъкидланишича, “Расулуллоҳ (с.а.в.) инсонларнинг энг сахийси эдилар. айниқса Рамазонда Жаброил (а.с.) билан учрашганларида сахийликлари янада ортар эди”. Демак, ҳали вақтимиз бор. Атрофимизга бир назар ташлайлик, қийналган қариндошларимиз ёки ночор қўни-қўшнию бева-бечораларнинг ҳолидан бир бор хабар олиб, кексаларни йўқлашни унутмайлик. 

Бу ойда дуоларимизни янада кўпайтиришимиз фазилатли. Айниқса, ифтор пайтида қилинган дуонинг хосияти бемисл. Расулуллоҳ (с.а.в.) оғиз очганларида шундай дер эдилар: “Ташналик кетди, томирлар намланди ва ажр савоб собит бўлди”. Ифтор пайти дуолар қабул бўладиган вақтлар қаторидадир. Бу эса нақадар буюк имконият. Рамазоннинг қадрли лаҳзаларида, ифторлик палласида чин дилдан, юрак-юракдан Яратганга илтижо қилишнинг фазли тенгсиз. Бу ғанимат онлардан фойдаланиб қолайлик.

Рамазон меҳр-оқибат, мурувват фаслидир. Айниқса, киши ўз оила аъзолари билан янада хушмуомала бўлиши, эзгулигу саховатларини аввало оиласи учун адо этмоғи муҳим ҳисобланади. Ҳадиси шарифда: “Сизларнинг энг яхшингиз оиласига яхшиларидир”, дея марҳамат қилинади. Пайғамбаримиз (с.а.в.) ҳам Рамазон ойида аҳли оиласига гўзал муомала қилганлар, аёлларига ибодат ва бошқа масалаларда таълим берганлар.

Рамазон охирлаб бораётган кунларда ҳар бир мусулмон фитр садақаси ҳақида унутмаслиги лозим. Бинобарин, ҳадиси шарифда шундай дейилади: “Расулуллоҳ (с.а.в.) фитр садақасини рўзадорнинг сўкиш ва лағв ишларини поклаш ҳамда мискинлар учун таом маъносида фарз қилдилар. Ким уни намоздан олдин адо қилса, мақбул закот, ким намоздан сўнг адо қилса, садақанинг бир тури ҳисобланади”. Демак, ушбу муборак кунларда фақирларнинг хонадонига хурсандчилик улашиш, муҳтожларга ёрдам қўлини чўзиш бир томондан зиммамиздаги масъулиятли вазифа бўлса, иккинчидан, оилаларга шодлик ва барака олиб келувчи шарафли ва савобли амаллардан экан.

Биз Рамазоннинг ғанимат имкониятларининг денгиздан томчисинигина эслатиб ўтдик. Бироқ, унинг яхшиликларини санаб охирлаш мумкин эмас. Рамазон охирлаб бормоқда. Унинг имкониятларга бой лаҳзаларини исроф қилмайлик. Қолаверса, Рамазон ойидан таълим олганларимизни йил давомида ўзимизга одат билайлик: Ҳамиша эзгуликларга шошилайлик, Қуръони карим тиловати ва маърифат эгаллашдан тўхтамайлик, дуоларимизда Аллоҳдан юртимизга тинчлик, халқимизга омонлик сўрайлик, муҳтож ва касаллар ҳолидан ҳамиша хабардор бўлайлик. Ана шунда Рамазон шукуҳи қалбларимизни  йил давомида тарк этмайди.

Шарифа ҒАНИЕВА,

“Зиё” студияси бош муҳаррири

Пойтахтимизнинг кўркам масжидларидан бири бўлган "Мунаввар қори" жоме масжидида хатми Қуръон бу йил ҳам ўзгача файзу-футуҳ ила ўтмоқда. Буни масжидни тўлдириб турган намозхонларнинг тил-у диллари билан муборак ойга етказгани учун Яратганга ҳамдлар айтаётганидан ҳам англаш мумкин. Уларнинг юзларида моҳи маҳбубнинг файзи, таровати балқиб турарди. Сурурли ўтаётган хатми Қуръонлар барча юртимиз мусулмонлари учун бир олам қувонч бахш этаётганини, бу ерга йиғилган намозхонлар мисолида ҳам яққол кўриш мумкин эди.

Бу тун биз ҳам  ушбу жомега ташриф буюриб, ҳаётимиз зийнати бўлган ёши улуғларимизнинг дуоларидан баҳраманд бўлдик. Тинчлик сояси остида ибодатларни адо этаётганимиз учун, бу неъматнинг бардавом қилишини сўраб Яратганга дуолар қилдик.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси ахборот хизмати

Четверг, 30 Июнь 2016 00:00

Мурувват ва эҳсон ойи

Алҳамдулиллаҳ, орзиқиб кутилган Рамазон ойи бугун юртимизда файзу футуҳларга бой тарзда ўтмоқда. Диёримиздаги салкам бир минга яқин жоме масжидларда ўқилаётган хатми Қуръонлар бирин-кетин ниҳоялаб, вужудимиз тўла завқу завқ ила дуою илтижолар қилмоқдамиз. Йилнинг энг узун ва иссиқ кунларига тўғри келган Рамазони шариф ҳеч бир қийинчиликсиз кечмоқда. Ҳаво жазирама бўлиш пайтида ҳам Аллоҳ таолонинг меҳрибонлиги Юртимизда ҳаво салқинлаб берди. Бир паста Рамазонининг охирги ўн кунлигига келганимизни сезмай қолибмиз. Буёғида энди, Рамазонда тароватли бўлган кечалар – Лайлатул Қадрнинг борлиги, ундан сўнг ҳайит байрамига хурсандчиликларимиз уланиб кетади. Аммо Рамазони шарифнинг кетиши бизни ташвишлантиради. Чунки Рамазони шарифни яна бир йил интиқлик ила кутишимизга керак бўлади.

Рамазон Қуръон ойи, зикр ойи, тавба ойи, хайр-саховот ойи ва меҳр-мурувват ойи ҳамдир. Ораларимизда биз эътибор бермаган, бир оғиз ширин сўзга, меҳрга ташна инсонлар йўқ эмас. Айниқса, кекса кишилар, табаррук ёшдаги ота-оналаримиз ёки диллари хуфтон бўлган бобо-момоларимиз ҳолидан хабар олсак, янада кўпроқ меҳр кўрсатищда давом этсак, иншоаллоҳ  улкан ажрларга эришамиз. Қолаверса, ота ё онаси ҳаётдан эрта кўз юмган кўнгли ўксик болаларнинг кам-кўстининг бут бўлишига ёрдамлашсак, жаннатда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан қўшни бўлишдек бахтни қўлга киритамиз, иншоаллоҳ. Зеро Аллоҳ таоло рўзани фарз қилишининг ҳикмати шундаки, инсон очлик туфайли ноз-неъматларнинг, сувнинг қадрини ҳис этади ва шу аснода қалби юмшаб, фаъл-атворини ўзгартиради, йўқсил, бечораларга мурувват кўрсатиб, садақа, эҳсонлар беришга одатланади. Худо йўлида эҳсон бериш инсонни жуда кўп офату кулфатлардан асраб қолади.

Айниқса, шу ойда зиммамиздаги вожиб садақалар – закот, фитр ва бошқа хайру эҳсонларимизни ҳақдорларга улашсак савоби улуғдир.  Ҳолбуки, закот бойларнинг мол-дунёсига зарар етказмаган ҳолда ижтимоий ҳаётда маълум мўътадилликни юзага келтириш, бева-бечораларга ҳам моддий, ҳам маънавий жиҳатдан кўмаклашиш имконини беради. Йўқчилик жуда кўп мамлакатларда мазкур тузумга қарши норозиликка сабаб бўлади, ижтимоий адолат, тенглик, озодлик учун кураш ўтини ёқади. Закот эса мана шундай нотинчликларнинг олдини оладиган адолатли йўлдир.

Ҳазрат Навоий «Ҳайратул аброр» асарида айтади: «Мурувват — барча бермакдир, демак йўқ» ёки:

«Ёяр анга супраки, ул оч эмас,

Берур анга тўнки, яланғоч эмас».

деган мисраларда айрим кимсаларнинг «саховатпешалиги»ни фош этади. Яъни ҳазрат Навоий садақа муҳтожлар, етим-есир, ҳимояга зор, камбағал мискинларга берилмас экан, бу хайр-эҳсон эмаслигини уқтиради. Шундай экан, ушбу муборак ойнинг улуғ фазилатларидан баҳрамнд бўлайлик, ғанимат фурсатларни ўтказиб юбормайлик. Аллоҳ таоло юртимиз тинчлиги, халқимиз фаравонлигини зиёда этсин!

Абдувоҳид ЎРОЗОВ,

“Мовароуннаҳр” нашриёти ходими

Страница 90 из 129
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…