muslim.uz

muslim.uz

Пятница, 19 Июнь 2015 05:00

Рўза тутишга узрлилар

Муборак Рамазон ойида рўза тутиш фарз бўлса-да, бир неча узрлар сабабли уни кейинги ойларда қазо қилиб тутиб бериш мумкин.

Касаллик, ҳомиладорлик, эмизиклилик, ҳайз, нифос, сафар ва кексалик кабилар узрли ҳисобланади.

 Дардининг оғирлашишидан ё тузалишининг кечикишидан қўрққан, албатта, даволовчи шифокорнинг ташхиси ва тавсиясига биноан, бетоб киши Рамазон ойида рўза тутмай, сўнг қазо қилиб тутиб бериш жоиз. Ҳомиладор ва эмизикли аёллар ҳам рўза тутишларида ўзларига ё эмизикли фарзандларига зиён борлигидан хавф этсалар, уни кейинга қолдириб, қазо қилиб адо этишлари мумкин.

 

Кексалик туфайли рўза тутишга ожиз бўлганлар ҳар кунги Рамазон рўзаси учун бир мискинга фидя-бадал беришлари лозим бўлади. Бу йилги фидя миқдори ўртача 10000 сўмни ташкил этади. Аммо улар кейинчалик қувватга кириб рўза тутишга ярасалар, фидя берган бўлсалар-да, қолдирган рўза кунларини қазо қилиб тутиб беришади.

 

Ҳайз ва нифосдаги аёл пок бўлгунга қадар рўза тутиши мумкин эмас.  Пок бўлгандан сўнг Рамазон ойида қолдирган рўза кунларини қазо қилиб тутиб беради.

 

Сафардаги мусофир рўза тутишда йўл машаққати бўлиш ва бўлмаслигидан қатъий назар Рамазон ойи рўзасини тутмаслиги мумкин. Агар сафарда рўза тутмаса, албатта, қазосини тутади. Қолдирилган рўзалар қазоси исталса, кетма-кет ё бўлиб-бўлиб тутиб берилиши жоиз.

 

 Баъзан рўзадор рўзалигини эсдан чиқариб бирон нарса еб қўйса ёки ичиб қўйса рўзаси бузиладими?

 

Рўзани бузувчи нарсалар уч ҳолдан бирида содир бўлиши мумкин: эсдан чиқариш, хато оқибатида ёхуд қасддан.

 

Рўза тутганлиги ёдида бўлмай, еб-ичиб қўйган ёки уни бузадиган амалга қўл урган кишининг рўзаси бузилмайди. Рўзадорлиги  эсига тушгандан сўнг рўзани бузувчи нарсани (масалан, еб-ичишни) давом эттирмаса бўлди. Агар давом эттирса рўза бузилади ва қазо лозим бўлади.

 

Рўзадор хато қилса, масалан, таҳорат қилаётганда оғиз чайишда сув томоғига кетиб қолса ёки қуёш ботмаган ҳолда ботди деган ўйда рўзани очиб қўйса, рўзаси бузилади ва шу кун қазосини тутмоғи керак.

 

Дарахт барглари ичида ток барги каби янги униб чиққан пайтида ёки ҳар доим ейиладиганлари бор. Ўшалардан еб қўйса, ҳам қазо, ҳам каффорат вожиб бўлади. Агар одатда ейилмайдиган дарахт ёки гиёҳ баргларидан еса, рўзаси очилади, лекин рўза қазосини тутиб беради, каффорат бериши лозим эмас (“Фатовойи Оламгирия”).

 

Узумнинг бир дона уруғини чайнаб ютса, ҳам қазо, ҳам каффорат вожиб бўлади. Чайнамай ютса, фақат қазо вожиб бўлади (“Фатовойи Оламгирия”)

 

 

 

Фатво ҳайъати

 

Пайғамбар (алайҳиссалом) муборак ҳадисларида: “Рўза тутинглар, саломат бўласизлар”, деганлар. Аввало рўза инсонга ўз хоҳиш ва истакларини жиловлашни ўргатади

Рўза сабр мадрасасидир. Табибларидан бири: “Ошқозон касалликлар уйи, парҳезкорлик эса барча давонинг бошидир” деган. Ҳукамолар меъёридан ортиқ тўқликнинг кўп зарарларини санаганлар: оғирлик, чарчоқ, кўнгил кўрлиги, ғам, руҳий заифлик, гуноҳдан қўрқмаслик, ҳаёсизлик, ақлнинг заифлиги, ношукрлик, ахлоқсизлик, нотинчлик, шаҳватпарастлик, хотирасизлик, ўлимни эсдан чиқариш, дунёни кўп севиш, бахиллик, хасислик, зулм, шайтонга эргашиш, сабрсизлик, ҳикматдан узоқ бўлиш ва қўрқоқлик кабилар.

 

Бугунги кунда рўзанинг фойдасини нафақат мусулмонлар, балки Исломдан хабари йўқ кишилар ҳам тушуниб етди. Турли тараққий этган ўлкаларда очлик билан даволаш шифохоналари очилди. Турли қитъаларда яшовчи олимлар илмий тажрибалар ўтказиб, ихтиёрий оч қолиш тан сиҳатлик учун омил эканини таъкилади. Жумладан, рус олими профессор Николаев ўз ҳамкорлари билан эълон қилган “Оддий ҳақиқатлар” номли китобининг “Соғлик учун оч – наҳор юриш” деб номланган бобини рўзанинг фойдаларини санаган. Унда айтилишича, ихтиёрий очлик билан мажбурий очликнинг фарқи бор. Мажбурий очлик, қароқчининг пичоғидек зарарга, ҳалокатга сабаб бўлса, ихтиёрий очлик табибнинг пичоғидек шифога сабаб бўлади. Бу илмий ишнинг натижасида рўза ҳозирги энг кўп тарқалган дардларга даво экани, киши доим соғ юрай деса, ҳар йили 28-30 кун ихтиёрий оч қолиши зарурлиги таъкидланган.

 

Рўзадан ҳосил бўладиган шахсий сифатлардан яна бири раҳм-шафқатли бўлишдир. Муборак Рамазон ойида атрофдаги бева-бечоралар холидан хабар олиш, уларнинг кўнглини кўтариш, закот, фитр садақа ва шунга ўхшаш моддий ёрдамларни тарқатиш ҳамда кам таъминланган оилаларга ифторлик дастурхони ёзиш ҳам урф одатга айланган. Пайғамбар (алайҳиссалом) айтадилар: “Рўзадор кишиларга таом бериш, уларнинг қорнини  тўйғазиш, худди рўзадорга бериладиган савоб баробарида ажр ёзилади”.

 

Рамазон ойида ифторлик маросими қилиб рўзадорларни тўйдириш яхши иш. Аммо бошқа хайру эҳсонлар каби бу маросим ҳам шариатда аслида бева-бечора, мискин-фақирларни кўзлаб жорий қилинганини унутмаслик керак. Яна шуни ҳам таъкидлаш лозим, ифторлик қилиш деганида, албатта уйига қозон осиб, дастурхон ёзиб, тўп-тўп одам айтишни тушунмаслик керак. Камбағал, муҳтож кишиларга ифторлик таомини олиб бериш ёки керакли маблағни бериш энг яхши ифторлик бўлади.

 

Албатта, Рамазон ойи ҳаммамизга хайру саховат, яхшилик қилиш ва кам таъминланган оилаларга моддий ёрдам бериш учун қулай бир фурсат экан, биз ундан оқилона фойдаланмоғимиз лозимдир. Бой бадавлат кишилар бу муборак Рамазон ойида закот ва садақотларини мана шундай кам таъминланган оилаларга олиб бориб беришлари билан уларнинг кўнглини шод қиладилар, ҳамда меҳр-оқибатлар зиёда бўлишига сабаб бўлади.

 

Мансуржон НУРУЛЛАЕВ, 

Когон тумани “Баҳоуддин

  Нақшбанд” жоме масжиди имом-хатиби 

 

Пятница, 19 Июнь 2015 05:00

Закот – молиявий ибодат

Маълумки, Рамазон ойида Аллоҳ таоло бандаларига Ўз раҳмати ва баракотини кўплаб нозил қилади. Шундай экан, ўз навбатида инсонлар ҳам бу кунларни ғанимат билиб, кўпроқ ибодат ва эзгу амалларни адо этишга ҳаракат қилиши лозим.

Эзгу амаллар деганда, аввало, чин ихлос-эътиқод, ибодатда бардавом бўлиш, шунингдек, ўзгаларга хайру саховат кўрсатиш ва уларни чиройли кўринишда холис адо этиш тушунилади. 

Бугунги кунда барчаларимиз муборак Рамазон ойида Аллоҳнинг бизга ато этган неъматларидан бахраманд бўлиб турибмиз. Ўзига шукр, ушбу ойни сизу бизлар тинчлик, хотиржамликда, осойишталикда ўтказмоқдамиз. Бу ойнинг дастлабки ўн куни “раҳмат” даҳаси ҳам ўтиб, иккинчи ўн кунлиги, яъни “мағфират” даҳаси бошланди. Бу даҳада холис ният билан рўза тутган бандаларини Аллоҳ таоло аввалги қилган гуноҳларини кечиради, мағфират қилади. Бу даҳаларда рўйи заминга Аллоҳнинг раҳмати ила мағфирати ёғилади. Яратганнинг ўзи қодир қилганича рўза тутиб, таровеҳ намозларини адо этган бандасига албатта Ўз раҳмат ва мағфиратини ато этади.

 

Ислом дини беш асос устида қурилган бўлиб, шулардан бири бу – Закот ибодатидир. Закот Аллоҳ таоло мўмин бандаларига фарз қилган амалларидандир. Ҳақ таоло марҳамат қилиб айтадики: “Намозни баркамол ўқингиз, закот берингиз...”.

 

Бошқа бир оятда эса, “Мол-мулкларидан уларни у сабабли поклашингиз ва тозалашингиз учун садақа олинг...” (Тавба, 103), деб марҳамат қилган.

 

Закотнинг жорий этилиш ҳикмати шуки, закот туфайли жамиятда бир қадар тенглик пайдо бўлиб, бой ва фақир табақалар ўртасида илиқ муносабатларни вужудга келади, қолаверса, закот берувчининг молини поклаб, уни талофатдан асрашига замин тайёрланади.

 

Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) марҳамат қиладилар: “Сизлар молларингизни закот (бериш) билан сақлангиз. Касалларингизни садақа (бериш) билан даволангиз ва турли бало-офатларга дуони ҳозирлангиз”.

 

Маълумки, закот муайян миқдордаги маблағга эга бўлган мусулмоннинг зиммасига фарз бўлади. Закотни вожиб қилувчи муайян миқдор шариат тилида – нисоб дейилади. Закот тилло ва кумуш, пул мева ва деҳқончилик маҳсулотлари ҳамда чорва молларидан берилади. Закот бериладиган молнинг нисоби Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) томонларидан қатъий белгилаб берилган.

 

Тиллонинг нисоби (85 гр.) 20 мисқол бўлиб, ундан (2,5 гр.) 0,5 мисқол закот учун ажратилади. Яъни, қирқдан бири демакдир.

 

Закот вожиб бўлиши учун юқорида айтиб ўтилган нисоб миқдори мавжуд бўлиши ҳамда шу нисобга бир йил тўлиши керак.

 

Чорва моллари жумласига туя, қора мол ҳамда қўй-эчкилар киради. Туянинг сони бешта бўлса нисобга етган ҳисобланиб, ундан битта қўй закот учун ажратилади. Қора молнинг нисоби 30 та бўлиб, ундан битта бир ёшли бузоқ закотга чиқарилади. Қўй ва эчкининг сони 40 тага етганида нисоби тўлган ҳисобланиб, ундан битта қўй ёки эчки закотга чиқарилади. Чорва молларидан закот вожиб бўлиши учун тилла ва кумуш учун айтилган шартлар бўлиши, яъни бир йил давомида камаймаслиги, бундан ташқари чорва моллари ярим йилдан кўпроқ вақт давомида яйловда ўтлатилган бўлиши шарт. Аммо, ем-хашакни 6 ойдан ортиқ ташиб келиб боқилган бўлса, закот вожиб бўлмайди. Магар тижорат нияти бўлса, худди бошқа буюмлар қатори ҳисобланади.

 

Деҳқончилик агар лалми ер маҳсулоти бўлса, ундан ушр (яъни ўндан бир), суғориладиган ердан чиққан маҳсулот бўлса, ушрнинг ярми (яъни йигирмадан бир) қисми миқдорида закот чиқарилади. Ушр – ҳосил териб олинган вақтда берилади.

 

Бундан ташқари нақд пул ва тижорат учун олинган моллардан ҳам закот берилади. Уларнинг нисоби эса тилло ва кумушнинг нисобига қиёсан белгиланади. Яъни тилло ва кумушнинг қиймати аниқланиб, шуларга таққосланади.

 

Шуни яхши англамоқ лозимки, юқорида зикр қилинган нисоб миқдорлари закотни вожиб қиладиган қийматнинг энг паст чегараси бўлиб, маблағ миқдори ортган сари ундан чиқариладиган қирқдан бир қисмининг миқдори ҳам ортиб бораверади.

 

Албатта, закотнинг савоби янада мукаммал бўлиши учун уни муносиб ўринларга бериш жуда муҳимдир. Қуръони каримда закот бериладиган ўринлар аниқ баён қилинган:

 

“Албатта, садақаларни фақат фақирлар, мискинлар, унда (садақа ишида) ишловчилар, диллари ошна қилинувчи (ғайридин)лар, (пул тўлаб озод этилувчи) қуллар, қарздорларга ва Аллоҳ йўлида ҳамда йўловчига (мусофирга бериш) Аллоҳ (томони)дан фарз (этилди). Аллоҳ илмли ва ҳикматли зотдир”(Тавба, 60).

 

Бу саккизта ўриндан ғайридинлар, қуллар чиқариб ташланган. Ғайридинлар Ҳазрат Умар (розияллоҳу анҳу) даврида саҳобалар ижмои ила, қуллар эса, ҳозирги асримизда мавжуд эмаслиги ила бекор қилинган. Айни пайтда юртимизнинг турли билим юртларида таҳсил олаётган талабаларнинг ўқув шартнома тўловларига ёрдам беришлик энг мустаҳиқ ўринлардан биридир. Зеро улар юртимиз учун келажакда етишиб чиқаётган мутахассислардир. Закотни ота-она ва фарзандлар, шунингдек, эр билан хотин бир-бирларига бериши мумкин эмас. Лекин уни бошқа қариндошларга берса бўлади.

 

Закот ва бошқа садақаларни авваламбор яқин қариндошлар орасидаги эҳтиёжмандларига, қўни-қўшни, маҳалладаги муҳтож, кам таъминланган оилаларга бериш мақсадга мувофиқдир. Шунингдек, меҳрибонлик уйлари, меҳр-мурувват уйларига, ногиронларнинг махсус муассасаларига бериш ўринлидир. Бунда ўша муассасалар, уларда парвариш қилинаётган инсонларнинг нималарга эҳтиёжи бўлса, закоти ҳисобига ўша нарсаларни муҳайё қилиб бериш тўғри бўлади.

 

Закотни кам таъминланган оилалар фарзанди бўлган талабаларнинг контракт-шартнома тўловлари учун ўтказиб берилса ҳам жуда ўринлидир. Айниқса, бу садақаи жория ҳисобланиб, ўша талабанинг келажакда қилган савобли амаллари, амалга оширган яхши ишларидан закот берувчига ҳам савоб етиб туради.

 

Аллоҳ таоло барчаларимизни муборак ойда эзгу амалларни кўпроқ қилишга муяссар айласин!

 

Шайх Абдулазиз МАНСУР

 

Пятница, 19 Июнь 2015 05:00

Рамазон, шундай ойки ...

Рамазон ойи одамлар учун ҳидоят (манбаи) ва тўғри йўл ҳамда ҳақ билан ботилни ажратувчи очиқ оятлардан иборат Қуръон нозил қилинган ойдир. 

 

Рамазон ойи ҳар доим ойларнинг султони, саййиди, энг яхшиси бўлиб келган ва ҳамиша шундай бўлиб қолаверади.

 

Рамазон ойи рўза, таровиҳ ва тиловат ойи бўлиб, унинг рўзасини тутиш фарз, таровиҳ намозини ўқиш суннат, Қуръони каримни хатм қилиш эса фазилатдир.

 

Рамазон шундай қадрли ва ғанимат ойдирки, унда тутилган рўзанинг савобини бевосита Аллоҳ таолонинг Ўзи беради.

 

Рамазон ойида жаннат дарвозалари очилади, жаҳаннам қопқалари ёпилади, итоатсиз жин-шайтонлар занжирлар билан боғланади.

 

Рамазон ойи гуноҳлар мағфират қилинадиган, раҳм-шафқат кўрсатиладиган ва дўзахдан озод қилинадиган ойдир.

 

Рамазон ойи Аллоҳ ва Расулининг буйруқларини бажаришда, қайтариқларидан қайтишда ва синов-имтиҳонга учраганда сабр-тоқатли ва чидамли бўлишни ўрганадиган ойдир.

 

Рамазон ойи ўзаро бирдамлик, меҳрибонлик  кўрсатиладиган, инсонлар бир-бирлари ҳақида қайғуриб, хато-камчиликларини кечирадиган ойдир.

 

Рамазон ойи хайрли ишларда ҳамкорлик қилинадиган, мусулмонлар бир-бирини қўллайдиган ойдир.

 

Рамазон тенглик ойи бўлиб, бу ойда қариялар зиёрат қилинади, беморлардан хабар олинади, муҳтожларга ёрдам берилади, мусибатзада инсонлардан кўнгил сўралади ва етимлар овутилиб, юпатилади.

 

Рамазон ютуқлар ойи бўлиб, улкан савоблар қўлга киритилади ҳамда нафс ва шайтонлар мағлуб этилади.

 

Рамазон ойида мусулмонларнинг Аллоҳ ҳузуридаги мартабалари юқори кўтарилади, хайрли ишларининг мукофотлари кўпайтирилади ва кичик гуноҳ ишлари кечирилади.

 

Рамазон ойининг охирги ўн кунлигининг тоқ кечаларидан бирида Қадр кечаси яширилган бўлиб, у Қадр кечаси бўлмаган қамарий минг ойдан яхшироқдир. Ким ўша кечанинг яхшилигидан маҳрум бўлса, демак у кўп маҳрум бўлибди.

 

 

 

Абдул Азим Зиёуддин

 

Пятница, 19 Июнь 2015 05:00

Бахт-саодат ойи

Рамазон ойи йилда бир келадиган азиз меҳмондир. Уйингизга бирор меҳмон ташриф буюрса, уни яхши кутиб олиб, ҳурматини жойига қўйиб, кўнглини олиш учун бор имкониятингизни ишга соласиз. Худди шунингдек, моҳи Рамазонни ҳам иштиёқ ва ихлос билан кутамиз ва ўтказамиз. 

Ҳар қандай мўмин ҳам кундалик турмушда содир бўлаётган турли салбий ҳолатлардан таъсирланиб, унинг имон нури хиралашиб, ақидаси ҳам анча-мунча заифлашиб қолади.

 Муборак рамазон ойида Аллоҳ таоло фарз қилган рўзани тутиб ўзимизни яна бир имтиҳондан ўтказамиз, нафс хоҳиши ва истакларни тартибга солиб, қалбларимиз нурини, поклигини зиёда қилишга эришиб, Яратганнинг тоату ибодатида бўлиб, Унинг улуғ ажр ва мукофотларга эга бўламиз. Шундай экан, барчамиз бу ойда бир-бирларимизга меҳр-мурувватли, оқибатли бўлмоғимиз лозим. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизларни огоҳлантириб шундай деганлар: “Кимки ёлғон гапдан ва унга ишониб иш кўришдан тийилмай, жоҳилликда давом этаверар экан, унинг еб-ичишдан тийилиши (рўза тутиши)нинг Аллоҳга кераги йўқ”.

 

Рўза инсонни ҳалол-покликка даъват этади, унинг қалбини ғуборлардан тозалайди. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Эй, имон келтирганлар, тақволи бўлишларингиз учун сизлардан олдинги (уммат)ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза фарз қилинди” (Бақара,183).

 

Салмони Форсий розияллоҳу анҳу шундай дедилар. Яъни: “Шаъбон ойининг охирги куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизларга хутба ўқиб шундай дедилар: “Эй одамлар! Сизларга энг улуғ ва барокатли ой соя солиб келмоқда. У ойда бир кеча борки, у кеча минг ойдан афзалдир. Аллоҳ таоло у ойда рўза тутишни фарз, кечасида намоз ўқишни нафл қилган. У ойда кимда-ким бирор бир нафл амал қилса, бошқа ойда фарз амалини адо қилган  билан тенг бўлади, кимда-ким бу ойда бирор фарз амалини адо этса, бошқа ойда етмишта фарз амалини адо қилган билан тенг бўлади. У – сабр ойи. Сабрнинг мукофоти эса жаннатдир. У – хайр-эҳсон улашадиган ой. У ойда мўминнинг ризқи зиёда бўлади. Кимки у ойда бирорта рўзадорга ифторлик қилиб берса, унинг гуноҳлари кечирилади ва дўзахдан озод бўлади. Шунингдек, унга ҳам рўзадорнинг савобидан ҳеч қанча кам бўлмаган савоб берилади”. Шунда биз: “Эй Расулуллоҳ! Биз ҳаммамиз ҳам рўзадорга ифторлик қилиб бера олмаймиз-ку”, – дедик. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Аллоҳ таоло бу савобни рўзадорга  бир қултум сут ёки битта хурмо ёки бўлмаса бир ҳўплам сув билан ифторлик қилиб берган кишига беради. Кимки  рўзадорни қорнини тўйғазса, Аллоҳ қиёматда унга ҳавзи Кавсардан бир қултум сув ичиради, натижада у то жаннатга киргунича чанқамайди”, – дедилар.

 

Рамазон шариф тоат-ибодат, қут-барака, бахт-саодат ойидир. Шунинг билан бирга бу ойда гуноҳлар ювилади, тавба-тазаррулар, чин ихлос ва эътиқод ила қилинган дуолар мустажоб бўлиб, қалблар таскин топади. 

 

Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) шундай марҳамат қиладилар:  “Бу ой шундай ой, аввали-биринчи ўн кунлиги раҳмат, иккинчи ўн кунлиги мағфират  ва учинчи ўн кунлиги эса, дўзахдан нажотдир”.  

 

Бир куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) жума хутбасини ўқиш учун минбарга кўтарилаётганларида уч марта “омин” дедилар. Бу “омин”ларнинг сирини сўраганларида, жаноб Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Минбарга чиқаётганимда биродарим Жаброил Амин (алайҳиссалом) келдилар ва қулоғимга: “Рамазонга соғ-саломат етиб келиб, имкониятлари бўла туриб, гуноҳларидан янги туғилган гўдакдек пок бўлмаган кишининг бурни ерга ишқалсин”, – дедилар. Мен “омин” дедим. Кейин: “Ота-онасини  ёки уларнинг бирини ёши улуғликка етганда топса-ю, уларнинг хизматини қилиб, розилигини олмаган кишининг бурни ерга ишқалсин”, – дедилар, мен яна “омин” дедим. Кейин яна: “Сизнинг муборак номингизни  эшитиб, саловат айтмаган кишининг бурни ерга ишқалсин”, – дедилар. Мен яна “омин” дедим”. “Бурни ерга ишқалсин”нинг маъносини: “Эртага кўп афсус ва надомат чексин, маҳшаргоҳда шарманда бўлсин ҳамда хижолатга қолсин”, деб таъвил қилиш мумкин.

 

Бу ой Парвардигори оламнинг абадий туганмас неъмати бўлмиш жаннатига етишишимиз учун берилган улкан бир иноятдир. Аллоҳ таоло барчаларимизга бу ойни ғанимат билишликка тавфиқ берсин. Дуолар қабул бўладиган бу улуғ ойда имкон қадар одамларга меҳр-шафқатли бўлайлик. Кам таъминланган бева-бечора, етим-есирларга ёрдамлашайлик. Ёши улуғларни қадрлаб, уларга иззат-икром кўрсатайлик. Аллоҳ таоло Рамазон ойини барчамиз учун хайрли ва муборак қилиб, қилинадиган ибодату дуоларимизни мақбул айласин.

 

 

 

Муҳаммадназар ҚАЮМОВ, 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси 

Масжидлар бўлими мудири

 

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…