Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Cавол: Ҳажарул асвад рўпарасида қўл қай шаклда кўтарилади. Одамларда ҳар хилини кўрамиз. Аслида қандай бўлиши керак?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Тавофни бошлашда Ҳажарул асвадни истилом қилиш (ўпиш ё силаш) суннат ҳисобланади.
Истилом агар ҳеч кимга ва ўзига ҳам азият бермайдиган бўлса, Ҳажарул асвадни ўпиш билан бўлади. Бунинг имкони бўлмаса, қўли билан ушлайди ва қўлини ўпади. Бунга ҳам имкон бўлмаса, ҳассага ўхшаш бирор нарсани Ҳажарул асвадни теккизиб, ўшани ўпади. Агар унинг ҳам иложи бўлмаса, узоқдан туриб, икки қўлини худди намозга такбир айтиб қўл кўтараётгандек кўтариб, бисмиллаҳ, такбир (Аллоҳу акбар), таҳлил (Лаа илаҳа иллаллоҳ), ҳамд (Алҳамдулиллаҳ) ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот айтади. Баъзи уламолар бундан кейин икки кафтини ўпади дейишган.
“Иршодус сорий” китобида истиломнинг сифати тўлиқ айтилиб, узоқдан туриб, истилом қилишни қуйидагича тушунтирилган: “Ҳажарул асвадга юзланиб, Аллоҳу акбар дейиш вақтида икки қўлини елкаси ёки қулоқлари баробарига кўтаради. Намозда кўтаргандек кўтаради. Икки кафтини ҳажарул асвадга қаратади”. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
Бугун Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Қоҳирадаги Ал-Азҳар университети, Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси ҳамда Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти ҳамкорлигида онлайн илмий семинар ўтказилди.
“Имом Термизий мероси: меросни қабул қилиш ва ўрганиш анъаналари ҳамда ундан замонавий фойдаланиш истиқболлари” мавзусида ташкил этилган тадбирда Имом Термизийнинг илмий меросини чуқур ўрганиш, унинг ҳадис илми ривожидаги ўрни, аллома асарларининг кейинги авлодлар томонидан қабул қилиниши ва тадқиқ этилиши билан боғлиқ масалалар муҳокама қилинди.
Семинарда Қоҳирадаги Ал-Азҳар университети Исломий даъват факультетининг исломий даъват ва маданият йўналиши доценти, профессор доктор Одил Абдуллоҳ Ҳиндий маъруза қилди. Унда Имом Термизийнинг илмий мероси, хусусан, алломанинг ҳадис илми тараққиётига қўшган ҳиссаси, асарларининг илмий аҳамияти ва уларни замонавий тадқиқотлар асосида ўрганишнинг долзарб жиҳатларига тўхталди.
Шунингдек, буюк муҳаддис меросини халқаро миқёсда тадқиқ этиш ва кенг тарғиб қилиш, илмий манбалардан замонавий таълим ва тадқиқот жараёнларида самарали фойдаланиш масалалари юзасидан фикр алмашилди.
Имом Термизий меросини ўрганишга қаратилган бундай илмий мулоқотлар аллома илмий меросининг халқаро миқёсда янада кенг тадқиқ этилишига хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати