Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Апрел, 2026   |   15 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:41
Қуёш
06:02
Пешин
12:31
Аср
16:58
Шом
18:55
Хуфтон
20:09
Bismillah
04 Апрел, 2026, 15 Шаввол, 1447

Гирдобдан чиқиш имкони борми?

07.01.2026   13858   3 min.
Гирдобдан чиқиш имкони борми?

Дунё шиддат билан ўзгариб, ахборот оқими мисли кўрилмаган даражада тезлашган асрда инсон онги энг катта кураш майдонига айланди. Бу майдонда эса энг хавфли қурол мутаассиблик ва радикаллашувдир. Кўпинча "ҳақиқатни излаш" ниқоби остида бошланган йўл, афсуски, кўплаб инсонларни жамиятдан узилишга, оиласидан кечишга ва охир-оқибат фожиага олиб келмоқда.

Бироқ энг муҳим савол очиқ қолмоқда: Хато қилган, адашган ва мутаассиблик кўчасига кириб қолган инсон учун ортга йўл борми?

Ҳеч ким бир кунда радикал бўлиб қолмайди. Бу жараён одатда билимсизликдан бошланади. Диний ёки дунёвий билимларнинг юзакилиги инсонни манипуляция қуролига айлантиради. Ваҳоланки, ислом дини биринчи навбатда инсонни фикрлашга ва илм олишга чақиради. Қуръони каримда шундай марҳамат қилинади:

«Айтинг: «Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?!» (Зумар сураси, 9-оят)

Бу оят инсонни кўр-кўрона кимгадир эргашишдан эмас, балки ақл ва илм билан фикр юритишга ундайди. Мутаассиб инсон эса изланишдан тўхтаган ва фақат муайян бир гуруҳнинг фикрини мутлақ ҳақиқат деб биладиган кишидир.

Мутаассибликнинг энг катта хавфи дунёни фақат "қора" ва "оқ"қа ажратишдир. Унда бағрикенглик ёки бошқача фикрлашга жой йўқ. Инсон бу гирдобга тушганда, атрофидаги ҳаммани, ҳатто ота-онасини ҳам "осий" сифатида кўра бошлайди.

Аммо тарих ва бугунги кун тажрибаси шуни кўрсатадики, ортга қайтиш нафақат имкон бор, балки зарур ҳамдир.

Адашган инсоннинг ортга қайтишига кўпинча қўрқув ва жамиятнинг нафрати халақит беради. Бу ерда энг катта масъулият яқинлари ва жамият зиммасига тушади. Адашган инсонни жарликка итариб юбориш эмас, балки унга қўл узатиш лозим. Зеро, Пайғамбаримиз алайҳиссалом марҳамат қилганларидек:

«Аллоҳ таоло мулойимдир ва мулойимликни яхши кўради. У Зот мулойимлик учун қаттиққўлликка бермаган ажр-мукофотни беради». (Имом Муслим ривояти)

Тавба ва қайтиш йўлидаги илк қадамлар:

  • Мулоқотни узманг: Нафрат билан эмас, меҳр билан ёндашинг.
  • Танқидий фикрлашни уйғотинг: Савол беришга ва воқеликка холис баҳо беришга ўргатинг.
  • Илмга йўналтиринг: Фақат битта манба эмас, балки соф диний ва илмий манбалардан фойдаланишга унданг.

Тўғри йўлга қайтиш имкони ҳар доим бор. Инсон хато қилиши мумкин, лекин хатода оёқ тираб туриш — ҳақиқий мағлубиятдир. Мутаассибликдан қайтиш — бу фақат фикрни ўзгартириш эмас, бу — ҳаётга, оилага ва келажакка қайтишдир.

Шермуҳаммад Болтаев,

Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо

масжиди имом-хатиби

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Мусибат ва касалликларни кетказувчи зикр

11.10.2024   11783   4 min.
Мусибат ва касалликларни кетказувчи зикр

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

1. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ – жаннат эшикларидан бири.

ألا أدلك على باب من أبواب الجنة قال: وما هو؟ قال: لا حول ولا قوة إلا بالله

Муоз ибн Жабал розияллоҳу анҳу айтадилар: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сени жаннат эшикларидан бир эшикка далолат қилайинми?” дедилар. Мен: “У нима?” деб сўрадим. Набий алайҳиссалом: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”, дедилар" (Имом Табароний ривояти).

 

2. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ – жаннат хазиналаридан бири.

قل: لا حول ولا قوة إلا بالله فإنها كنز من كنوز الجنة

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу айтадилар: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтгин. Албатта, у жаннат хазиналаридан биридир", дедилар" (Имом Термизий ривояти).

 

3. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ – жаннат кўчати.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Жаннат кўчатларини кўпайтиринглар”, дедилар. “Ё Аллоҳнинг расули, унинг кўчатлари нима?” дейишди. У зот алайҳиссалом: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”, дедилар (Имом Табароний ривояти).

 

4. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ – 99 дардга шифо бўлади.

مَنْ قَالَ لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ كَانَتْ دَوَاءٌ مِنْ تِسْعَةٍ وَتِسْعِينَ دَاءٍأَيْسَرُهَا الْهَمُّ

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Ким Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтса, тўқсон тўққиз дардга даво бўлади. Энг енгили ғамдир", дедилар (Имом Табароний, Имом Ҳоким ривояти).

 

5. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ –  фақирликни даф қилади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Ким ҳар куни юз марта “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтса, унга фақирлик етмас", дедилар (Ибн Абу Дунё ривояти).

 

6. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ –  неъматларнинг бардавом бўлишига сабаб бўлади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кимга Аллоҳ неъмат берса-ю, у бу неъматнинг ўзида давомийлигини истаса, “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни кўп айтсин", деганлар (Имом Табароний ривояти).

 

7. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ –  бало-мусибатлардан халос этади.

Ҳазрат Али розияллоҳу анҳу айтадилар: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: "Эй Али, сенга қийин аҳволга тушиб қолганда айтиладиган калималарни ўргатайми?" дедилар. "Аллоҳ мени сизга фидо қилсин, ўргатинг, ё Расулуллоҳ", дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Қийин аҳволга тушиб қолсанг, “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Ва лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллааҳил ъалиййил ъазийм”, деб айт. Чунки мана шу дуо билан Аллоҳ хоҳлаганича ҳар турли балолардан халос қилади», дедилар.

Молик Ашжаъийнинг ўғли асирга тушиб қолганда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга одам юбориб “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илаа биллаҳ”ни кўп айтишни буюрганлар. Натижада ўғли асирликдан халос бўлган.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари ўз тажрибаларида “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илаа биллаҳ”ни айтиш билан мушкуллари осон, бало-офатлари даф бўлишини кўп синаб кўрганлар.

Олимлардан бири айтадилар: “Кимнинг ғам-ташвиш ва мусибатлари кўпайиб кетса: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ” калимасини кўп айтсин”.

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар