Бир донишманддан сўрадилар: "Инсонларнинг асл табиатини қаердан биламиз?".
У бундай жавоб берди:
Эр(нинг меҳр-муҳаббати) аёли касал бўлиб қолганда билинади.
Аёл(нинг садоқати) эри фақир бўлиб қолганда билинади.
Дўстнинг қандайлиги — бошингга қийинчилик тушганда билинади.
Фарзандларнинг (эҳтироми) ота-онаси қариганда билинади.
Ака-ука (ва опа-сингиллар)нинг (оқибати) мерос тақсимланаётганда билинади.
Қариндошларнинг (ўзаро риштаси) мусофирчиликда (бегона юртда) билинади.
Ҳақиқий (соф) муҳаббат манфаатлар тугаганда билинади.
Мўмин(нинг иймонида собитлиги) эса балоларга рўбаро қилинганида билинади.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ҳазрат Али Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хонадонларида, у зотнинг меҳрибончиликларида вояга етдилар. У зот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни ёшликларидан беҳад севар эдилар, шунинг учун ҳам ҳали ёш бола бўлсалар-да, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга биринчилардан бўлиб иймон келтирдилар. У зот жуда ёш эдилар, лекин ишқ инсонни шижоатли қилади. У зот ана шу севги шаробидан ичиб, жасур ва баҳодир йигитга айландилар. Ҳазрат Али Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга қаратилган ҳар қандай ёвузликка қарши шердек ташланар эдилар. Ана шу ишқ у зотни Ҳазрат Али қилган эди.
Ибн Саъд раҳматуллоҳи алайҳи Абдуллоҳ ибн Муҳаммаддан келтирган ривоятда бундай дейилади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тобутга қўйилганларида Али: «У зотнинг жанозаларига ҳеч ким имом бўлмайди. У зот тирикликларида ҳам, маййитликларида ҳам имомимиздир», дедилар. Одамлар тўп-тўп бўлиб кириб, саф-саф бўлиб, имомсиз жаноза ўқидилар. Али Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг рўпараларида туриб: «Ассалому алайка, айюҳаннабийю ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳу! Аллоҳим! Гувоҳлик берамизки, у зот ўзларига нозил бўлган нарсани бизга етказдилар, умматга насиҳат қилдилар. Аллоҳ динини азиз қилгунича, сўзини олий қилгунича Аллоҳ йўлида жанг қилдилар. Аллоҳим! Бизни у зотга нозил қилган динингга эргашганлардан қилгин. У зотдан кейин бизни саботли қилгин. У зот билан бизни жам қилгин», дедилар.
Ҳазрат Али розияллоҳу анҳудан «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга муҳаббатингиз қандай?» деб сўрашганда, «Аллоҳга қасамки, у зот бизга молу жонимиздан, бола-чақамиздан, ота-онамиздан ҳам, ташна одамнинг муздек сувга муҳаббатидан ҳам севимлироқлар», деб жавоб берганлар.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси