Саудия Арабистони 2024 йилги Ҳаж мавсумига беш мингдан ортиқ бино қуради
Зиёратчилар Ҳаж ибодатини хавфсиз ва қулай шароитда бажаришлари учун Саудия Арабистони ҳукумати янги қоидаларни жорий қилди.
2024 йил зиёратчилар сони ортиши кутилаётгани сабабли Саудия Арабистони Ҳаж вазирлиги янги қоидалар тўпламини жорий этди ва ташриф буюрувчиларни жойлаштириш мақсадида кўпроқ бинолар қуришга қарор қилди.
Макка мерияси матбуот котиби Усома Зайтун зиёратчилар учун 3800 га яқин турли конфигурациядаги бинолардан фойдаланишини маълум қилди. Расмий бинолар сони эса 5000 тага етиши мумкин. Чунки бу йил зиёратчилар сони кутилганидан кўра кўп бўлиши тахмин қилинди.
Усома Зайтун бино эгаларини зиёратчиларга шароитни яхшилаш ва маълум бир бинода тўлиб кетмасликни олдини олиш мақсадида биноларни рўйхатдан ўтказишга чақирди.
Маълумотларга кўра, 2023 йилда Ҳаж ибодатини адо этган зиёратчилар сони 2 миллион атрофида бўлган.
Бундан ташқари, Ҳаж мавсумини муаммосиз ва уюшқоқлик билан ўтказиш масаласи ҳам кўриб чиқилган.
Янги жорий этилган қарорда шартномаларни якунлаш тартиби ҳар бир мамлакат учун ўринларни тасдиқлайди.
Саудия Арабистонининг Ҳаж вазири Тавфиқ Ал-Рабиаҳнинг сўзларига кўра, мамлакатларга янги аниқ жойлар берилмаса ҳам, шартномаларини эрта бошлаган давлатлар муқаддас масканда тегишли жойларни таъминлашда биринчи ўринга эга бўладилар.
Бундан ташқари, 2024 йилги Ҳаж мавсумига виза топшириш 1 мартдан бошланади ва шаввол ойининг 20-санаси, яъни 29 апрелда тугайди.
Зиёратчиларнинг биринчи парвози 9 май, 1-Зулқаъда куни муқаддас жойга етиб боради.
Саудия Арабистони ҳукуматининг маълумотига кўра, кейинги Ҳаж мавсумида зиёратчиларнинг хавфсизлиги ва қулайлигини таъминлашга оид ўзгаришлар зарур эканлиги қайд этилган.
Жаннатнинг мисоли
“Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли шуки, унинг остидан анҳорлар оқади, мевалари ва соялари доимийдир. Шу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир” (Раъд сураси, 35-оят).
Бу оят тақводорларга ваъда қилинган жаннатни сифатлаб бериш маъносида бўлиши мумкин. Оят “тақводорларга ваъда қилинган жаннат кофирларга ваъда қилинган дўзахга ўхшаш бўладими?” деган маънода бўлиши ҳам мумкин. Яъни жаннат билан дўзах бирбирига ўхшаш эмас.
Аллоҳ таоло бошқа бир оятда жаннат ҳақида бундай марҳамат қилади: “Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли: ичида айнимаган сувли анҳорлари, таъми ўзгармаган сутли анҳорлари, ичувчилар учун лаззатбахш хамрли анҳорлари, мусаффо асалли анҳорлари бор. Улар учун унда барча мевалар ва Раббиларидан мағфират бордир. Улар дўзахда мангу қоладиган, ўта қайноқ сув билан суғорилиб, ичаклари титилиб кетадиган кимса (кофирлар)га ўхшармиди?” (Муҳаммад сураси, 15-оят).
Аллоҳ таоло бу оятда бундай демоқда: “Сифати шундай доимий неъматлар ичра бўлган кишилар мудом азобланадиган, сифатлари ана ундай бўлган кимсалар каби бўлурми?” Яъни жаннатийлар дўзахийлар каби бўлмайди. Шундан олдин келган оят ҳам ушбу оятга қиёс қилинади.
“Унинг остидан анҳорлар оқади, мевалари доимийдир”. Яъни жаннатнинг мевалари доимий бўлиб, асло тугаб қолмайди. Улар дунё мевалари ва унинг неъматларига ўхшамайди. Дунё меваларининг ҳар қандай тури вақти билан тугаб қолади. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло охират жаннатининг мевалари ва ундаги жамики неъматлар узлуксиз, доимий эканини ҳамда кофирларга охиратнинг азоби ҳам бардавом эканини хабар қилди.
“Ва соялари…” Аллоҳ таоло жаннатнинг сояси ҳам узлуксиз экани, унда ботиши билан сояси ҳам йўқоладиган қуёш бўлмаслигини баён этиб, ундаги барча неъматларнинг давомийлиги ва манфаатли бўлишини билдирди. Сояда манфаат бор, лекин зарар йўқ, қуёшда эса фойда билан бирга зарар ҳам бордир. Худди шундай, дунё ҳаётида барча нарсаларда фойдали тарафлари билан бирга зарарли жиҳатлар ҳам бўлади. У неъматлар келиши вақти билан тўхтаб, завол топади. Аллоҳ таоло охиратдаги соя, жаннатдаги барча неъматлар зарарсиз, узлуксиз, боқий бўлишини ва улар дунёдаги сояга ва неъматларга ўхшамаслигини хабар қилди.
“Шу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”. Яъни кофирларнинг жазоси дўзахдир. Бу оят нинг зоҳирини эътиборга оладиган бўлсак, гўзал оқибат ширкдан сақланганларга бўлиши айтилди. Чунки Аллоҳ таоло кофирларнинг оқибати дўзах эканини зикр қилди. Яъни улар нинг оқибати, жазоси дўзахдир. Жаннат эса ширкдан сақланганларнинг мукофотидир.
“Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”. Яъни кофирларнинг жазоси дўзахдир. Ёки ушбу иборанинг маъноси: “Тақво қилганлар нинг оқибати жаннатдир, кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”.
Муфассирлардан баъзилари Аллоҳ таолонинг “Бу тақво қилганларнинг оқибатидир” оятининг маъносини бундай баён қилади: “Уларнинг амаллари, яхшиликларининг оқибати жаннатдир. Аллоҳ таолонинг ягоналигига куфр келтирган кимсалар амалларининг оқибати эса дўзахдир”.
Имом Абу Мансур МОТУРИДИЙнинг “Таъвилотул Қуръон” асаридан
Абдулатиф АЛЛОҚУЛОВ таржима қилди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 9-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws
