ОЗ-ОЗ ЎРГАНИБ ДОНО БЎЛУР...
* * *
Заҳируддин Муҳаммад Бобур хазиналари
* * *
МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ
* * *
ИЙМОН-ЭЪТИҚОД КИТОБИ
* * *
НАЗМ
Ушбулардин кейин будур аҳвол,
Келгуси элга номайи аъмол.
Суъадонинг ўнг илгидин келгай,
Анда ул эл саъодатин билгай.
Ашқиё номасинки тергайлар,
Орқадин, сўл иликка бергайлар.
НАСРИЙ БАЁН
Номаи аъмол баёни
Бу воқелардан кейин аҳвол шундай бўлади: инсонларнинг қўлларига номаи аъмоллари – амаллар китоби тарқатилади.
(Номаи аъмол) саъодатли кишиларнинг ўнг қўлига берилади, шунда у инсонлар саъодатга эришганларини биладилар. Шақоват аҳли бўмиш бадбахт кимсаларнинг номасини эса териб-танлаб, орқадан ёки чапдан – чап қўлга берадилар.
ИЗОҲ. Қуръони каримда ўз китоби – номаи аъмоли ўнг қўлидан берилган кишининг хурсандчилиги (Ал-Ҳаққа сураси, 19-оят); китоби чап қўлидан берилган кимсанинг надомати (Ал-ҳаққа, 25-оят); номаи аъмоли орқа тарафидан бериладиган кимсанинг ҳалокати (Иншиқоқ сураси, 10-11-оятлар) баён қилинади. Далиллар:
Ал-Ҳаққа сураси, 19–24-оятлари маъноси: “Бас, ул кун китоби ўнг қўлидан берилган киши айтур: «Олинглар, менинг китобимни ўқинглар! Албатта, мен ҳисобимга рўбарў бўлишимни аниқ билар эдим». (Қр: 84:9.) Бас, у ўзи рози бўладиган бир ҳаёт ичрадир. Олий бир боғдадирки, мевалари (олувчига) эгилиб тургандир. «Ўтган кунларда тақдим этган (яхши) амалларингиз сабабли, эмин-эркин енглар ва ичинглар!» (дейилур)”.
Ал-ҳаққа сураси, 25–35-оятлари маъноси: “Аммо китоби чап томонидан берилган киши эса дерки: «Эҳ, кошки менга китобим берилмаса эди! - Ҳисобим не эканин ҳеч билмасам эдим! Кошки (дунёдаги) ўша (ўлим) ҳамма ишни тугатган бўлса эди! Мол-мулким менга ҳеч бир фойда бермади. (Бутун) салтанатим ҳам йўқ бўлиб мендан кетди». (Аллоҳ вазифадор забония фаришталарига амр қилур:) «Тутинглар уни, (қўлларини бўйнига) боғланглар; Сўнг уни (даҳшатли) оловга солинглар! Сўнг узунлиги етмиш газ бўлган занжирга боғлаб қўйинглар (дўзахга ташланглар)! Чунки у улуғ Аллоҳга иймон келтирмас эди. Мискинга таом беришга интилмас – тарғиб ҳам қилмас эди». Бас, бу кун бу ерда у (кофир – инкорчи кимса)нинг ҳеч бир яқин (қариндош ва) дўсти йўқ”.
Иншиқоқ сураси, 10-15-оятлар маъноси: “Аммо кимнинг китоби орқасидан берилса: («Эй ўлим, қайдасан!» деб) ўлимни чақириб қолур ва алангали дўзахга кирур. Чунки у (ҳаёти дунёда иймон келтирмай) аҳли-оиласи (ва қавми) ичида масрур (молу мулки сабабли сархуш) эди. Дарҳақиқат, у ҳеч қачон (тирилиб, ҳисоб учун Раббига) қайтмасман деб ўйлаган эди. Йўқ! (У Раббига қайтур! Чунки) Албатта, Рабби уни ўта кўриб тургувчидир”.
Насрий баён ва шарҳ муаллифи:
Мирзо КЕНЖАБЕК
Ўзбекистон сайёҳлик салоҳиятини Жанубий Кореяда кенг тарғиб этиш мақсадида нуфузли “EBS” телеканали томонидан мамлакатимиз туризм имкониятларига бағишланган махсус теледастур эфирга узатилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Сайёҳлар орасида катта аудиторияга эга бўлган “Буюк Ипак йўли бўйлаб саёҳат” теледастури орқали жанубий кореялик томошабинларга Ўзбекистоннинг экотуризм, гастрономик, зиёрат, тоғ ва ландшафт туризми борасидаги имкониятлари ҳақида кенг маълумот берилди.
Ўзбекистонга ташриф буюрган “EBS” телеканали ижодий гуруҳи мамлакатимизнинг машҳур сайёҳлик йўналишлари, ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган Самарқанд, Бухоро, Хива ва Тошкент шаҳарларининг қадимий меъморий ёдгорликлари, турли ҳудудлардаги замонавий кўнгилочар марказлар, миллий ҳунармандчилик, ўзбек миллий таомлари ҳамда юртимизнинг бетакрор табиат манзаралари ҳақида ҳикоя қилди.
Кўрсатувда жанубий кореялик сайёҳлар учун Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қилишнинг афзалликлари ҳам кенг ёритилди. Хусусан, бугунги кунда Тошкентдан мамлакатимизнинг тарихий шаҳарларига замонавий ва қулай “Афросиёб” тезюрар поезди орқали Ипак йўли йўналишлари бўйлаб саёҳат қилиш мумкинлиги таъкидланди.
“EBS” телеканали мухбири Тошкентнинг ўзига хос меъморий қиёфасига алоҳида эътибор қаратган. Унинг фикрича, пойтахт меъморчилигида ўрта асрларга оид тарихий обидалар, замонавий кўп қаватли бинолар ва собиқ иттифоқ даври меъморчилиги анъаналари ўзига хос уйғунлик касб этган.
Дастурда Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қилиш имкониятлари ҳақида сўз юритилар экан, мамлакат пойтахтидан тарихий шаҳарларга автомобиль йўллари билан бир қаторда темир йўл орқали ҳам қулай сафар қилиш мумкинлиги маълум қилинган.
“Йилнинг барча фаслида эрталаб ва кечқурун Тошкентнинг бош вокзалидан Бухоро ва Самарқанд йўналишида қулай тезюрар “Афросиёб” поездлари қатнайди. Максимал тезлиги 230 км/соат бўлган ушбу поезд Тошкентдан Бухорогача бўлган қарийб 600 километрлик масофани уч соату 40 дақиқада босиб ўтади. Бу авиапарвозга нисбатан қулай ва арзонроқ”, – дея қайд этилган теледастурда.
Кўрсатувда Самарқанд ва Бухоро шаҳарлари Марказий Осиёнинг муҳим маданий дурдоналари сифатида эътироф этилган.
“Бухоро шаҳри 2500 йилдан ортиқ тарихга эга. Эски шаҳар марказида Бухоронинг энг диққатга сазовор ёдгорликларидан бири – 1127 йилда қурилган Минораи Калон жойлашган. Унинг баландлиги 47 метр, пойдевори эса 10 метрни ташкил этади”, – дея маълумот берилади манбада.
Самарқанд ҳақида сўз юритилар экан, унинг 2750 йиллик тарихга эга экани, дунёдаги энг қадимий шаҳарлардан бири сифатида асрлар давомида турли босқинлар ва вайронагарчиликларга гувоҳ бўлганига қарамай, ўзининг бетакрор ва эртакнамо улуғворлигини сақлаб қолгани таъкидланган.
Теледастурнинг яна бир муҳим жиҳати – унда Ўзбекистоннинг қадимий шаҳарларидаги тарихий ва меъморий обидалар билан бир қаторда, миллий ҳунармандчилик, урф-одатлар, миллий таомлар ҳамда мамлакатнинг турли ҳудудларидаги гўзал табиат манзаралари ҳақида батафсил маълумот берилганидир.
Кўрсатувда Ўзбекистоннинг меҳмондўстлигига ҳам алоҳида урғу берилган.
“Сайёҳ сифатида қаерга борманг, хоҳ меҳмон уйларида, хоҳ бозорлар ёки шунчаки кўчада маҳаллий аҳоли билан учрашсангиз, самимий меҳмондўстлик ва илиқликни ҳис қиласиз”, – дейди “EBS” телеканали ижодий гуруҳи.
Умуман, Жанубий Кореянинг етакчи телеканалларидан бири бўлган “EBS” орқали Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий мероси, бетакрор табиати, миллий таомлари, меҳмондўстлиги ва замонавий туризм инфратузилмаси кенг аудиторияга намойиш этилгани мамлакатимизнинг ушбу давлат сайёҳлик бозоридаги жозибадорлигини янада оширишга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати