Ҳожилар ташаббусидан аҳоли мамнун
Ҳожиларимизнинг “Янги Ўзбекистоннинг фидойиси бўлиб, маънавият тарғиботчисига айланамиз” деган ташаббусларини амалиётга жорий этиш бўйича 18 июль кунидан Тошкент шаҳрида ва 22 июль кунидан республикамизнинг барча ҳудудларида тадбирлар бошланди.
Ҳудудий ҳокимликлар, Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлар идораси, Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси томонидан ҳар бир ҳудуд бўйича ҳожиларни ўз маҳаллаларидаги ижтимоий ҳимояга муҳтож, профилактик ҳисобда турувчи, кам таъминланган, боқувчисини йўқотган, нотинч оила, ажрим ёқасида турган фуқароларга бириктириш ишлари ташкил этилди.
Хусусан Қорақалпоғистон Республикаси туманларида фаолият юритаётган имом хатиблар ва ноиблар, МФЙ раислари ва “Ҳаж-2024” сафарига бориб келган ҳожи ота ва ҳожи оналар, шунингдек, Фарғона вилояти бош имом-хатиби Убайдулло домла Абдуллаевнинг кўрсатмасига асосан Фарғона ва Қувасой шаҳарлари ҳамда Данғара ва Риштон туманларида фаолият юритаётган имом-хатиблари билан биргаликда ҳаж сафарига бориб келган ҳожи ота ва ҳожи оналар билан ҳамкорликда шаҳар ва туманлардаги маҳаллаларда истиқомат қилувчи ижтимоий ҳимояга мухтож, ногирон, профилактик ҳисобда турувчи оилалар ҳолидан хабар олиб, эҳтиёжманд оилаларга хайрия ва эҳсонлар улашдилар.
Бириктирувга асосан, 22 июль куни Андижон вилоятида 118 та, Бухоро вилоятида 28 та, Жиззах вилоятида 106 та, Навоий вилоятида 5 та, Наманган вилоятида 48 та, Самарқанд вилоятида 59 та, Сирдарё вилоятида 38 та, Сурхондарё вилоятида 34 та, Тошкент вилоятида 80 та, Фарғона вилоятида 25 та, Хоразм вилоятида 52 та, Қашқадарё вилоятида 29 та, Тошкент шаҳрида 59 та тадбирлар ўтказилди. Тошкент тажрибаси асосида бошқа ҳудудларда ҳам ишни ташкил этиш бугунги кундан амалиётга жорий этилди.
Республика ишчи гуруҳи томонидан маҳалла раислари, фаоллари, имом-хатиблар, ҳожиларга маҳаллаларда амалга ошириладиган тадбирлар бўйича тушунтириш ишлари олиб борилди.
Ҳудудларда ҳожилар иштирокида 711 та хонадонлар ҳолидан хабар олиниб, маҳалла раислари, имом-хатиблар билан биргаликда суҳбатлар ташкил этилди.
Маҳаллалардаги кам таъминланган, боқувчисини йўқотган, эҳтиёжманд оилаларга ҳожилар томонидан моддий ёрдам, озиқ-овқат маҳсулотлари тақдим этилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Жаннатнинг мисоли
“Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли шуки, унинг остидан анҳорлар оқади, мевалари ва соялари доимийдир. Шу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир” (Раъд сураси, 35-оят).
Бу оят тақводорларга ваъда қилинган жаннатни сифатлаб бериш маъносида бўлиши мумкин. Оят “тақводорларга ваъда қилинган жаннат кофирларга ваъда қилинган дўзахга ўхшаш бўладими?” деган маънода бўлиши ҳам мумкин. Яъни жаннат билан дўзах бирбирига ўхшаш эмас.
Аллоҳ таоло бошқа бир оятда жаннат ҳақида бундай марҳамат қилади: “Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли: ичида айнимаган сувли анҳорлари, таъми ўзгармаган сутли анҳорлари, ичувчилар учун лаззатбахш хамрли анҳорлари, мусаффо асалли анҳорлари бор. Улар учун унда барча мевалар ва Раббиларидан мағфират бордир. Улар дўзахда мангу қоладиган, ўта қайноқ сув билан суғорилиб, ичаклари титилиб кетадиган кимса (кофирлар)га ўхшармиди?” (Муҳаммад сураси, 15-оят).
Аллоҳ таоло бу оятда бундай демоқда: “Сифати шундай доимий неъматлар ичра бўлган кишилар мудом азобланадиган, сифатлари ана ундай бўлган кимсалар каби бўлурми?” Яъни жаннатийлар дўзахийлар каби бўлмайди. Шундан олдин келган оят ҳам ушбу оятга қиёс қилинади.
“Унинг остидан анҳорлар оқади, мевалари доимийдир”. Яъни жаннатнинг мевалари доимий бўлиб, асло тугаб қолмайди. Улар дунё мевалари ва унинг неъматларига ўхшамайди. Дунё меваларининг ҳар қандай тури вақти билан тугаб қолади. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло охират жаннатининг мевалари ва ундаги жамики неъматлар узлуксиз, доимий эканини ҳамда кофирларга охиратнинг азоби ҳам бардавом эканини хабар қилди.
“Ва соялари…” Аллоҳ таоло жаннатнинг сояси ҳам узлуксиз экани, унда ботиши билан сояси ҳам йўқоладиган қуёш бўлмаслигини баён этиб, ундаги барча неъматларнинг давомийлиги ва манфаатли бўлишини билдирди. Сояда манфаат бор, лекин зарар йўқ, қуёшда эса фойда билан бирга зарар ҳам бордир. Худди шундай, дунё ҳаётида барча нарсаларда фойдали тарафлари билан бирга зарарли жиҳатлар ҳам бўлади. У неъматлар келиши вақти билан тўхтаб, завол топади. Аллоҳ таоло охиратдаги соя, жаннатдаги барча неъматлар зарарсиз, узлуксиз, боқий бўлишини ва улар дунёдаги сояга ва неъматларга ўхшамаслигини хабар қилди.
“Шу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”. Яъни кофирларнинг жазоси дўзахдир. Бу оят нинг зоҳирини эътиборга оладиган бўлсак, гўзал оқибат ширкдан сақланганларга бўлиши айтилди. Чунки Аллоҳ таоло кофирларнинг оқибати дўзах эканини зикр қилди. Яъни улар нинг оқибати, жазоси дўзахдир. Жаннат эса ширкдан сақланганларнинг мукофотидир.
“Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”. Яъни кофирларнинг жазоси дўзахдир. Ёки ушбу иборанинг маъноси: “Тақво қилганлар нинг оқибати жаннатдир, кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”.
Муфассирлардан баъзилари Аллоҳ таолонинг “Бу тақво қилганларнинг оқибатидир” оятининг маъносини бундай баён қилади: “Уларнинг амаллари, яхшиликларининг оқибати жаннатдир. Аллоҳ таолонинг ягоналигига куфр келтирган кимсалар амалларининг оқибати эса дўзахдир”.
Имом Абу Мансур МОТУРИДИЙнинг “Таъвилотул Қуръон” асаридан
Абдулатиф АЛЛОҚУЛОВ таржима қилди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 9-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws
