Сайёҳлар оқими ортмоқда
Самарқанд мамлакатимизнинг туризм дарвозасига айланмоқда. Бугун нафақат шаҳарда, балки туманлар, чекка қишлоқларда ҳам туристик объектлар очилмоқда.
Давлатимиз раҳбарининг Самарқанд вилояти туристик салоҳиятини ошириш бўйича берган топшириқлари асосида йил бошидан буён қиймати 478 миллиард сўмлик 43 та туризм лойиҳаси амалга оширилди. Жумладан, 25 та меҳмонхона ва жойлаштириш воситаси, 6 та экотуризм ва дам олиш маскани фойдаланишга топширилди. Бунинг натижасида 600 дан ортиқ янги иш ўрни яратилди.
Самарқандга келадиган сайёҳ, аввало, бу ердаги бир неча асрлик маданий мерос объектларини томоша қилишни, улардан завқланишни истайди. Аммо йиллар тўфонида бу обидаларга турли даражада зарар етиши, улар ўз оҳорини йўқотиши мумкин. Лекин уларни замонавий тарзда таъмирлаш ёки янгилаб бўлмайди. Шунинг учун тарихий обидаларни асраб-авайлаш мақсадида вақти-вақти билан, мутахассислар томонидан реставрация ишлари амалга оширилади. Бу йил вилоятдаги Шоҳизинда ёдгорлиги, Амир Темур масжиди ва мақбараси, Регистон ансамбли, Бибихоним, Хўжа Дониёр, Оқсарой, Ашратхона мақбаралари, Маҳдуми Хоразмий масжиди, Руҳобод мажмуаси ва бошқа объектларда 14,8 миллиард сўмлик реставрация ишлари амалга оширилиб, моддий-маданий мерос объектларининг жозибадорлиги сақлаб қолинди, уларга элтувчи йўллар обод қилинди, сайёҳлар учун шароит яратилди.
Вилоят туризм бошқармасининг маълумотларига кўра, 2022 йилда Самарқандга 1,2 миллион нафар хорижлик сайёҳ келган ва туристик хизматлар экспорти 197,6 миллион АҚШ долларига етган. Туристларнинг Самарқандда бўлиши ўртача 2,7 кунни ва бир кунлик харажати 85-250 АҚШ долларини ташкил этмоқда. Бу йил эса 2,1 миллион чет эллик сайёҳни жалб этиш ва туризм хизматлари экспортини 312 миллион долларга етказиш кўзда тутилган.
Йил якунига қадар эса туризм йўналишида вилоятда умумий қиймати 1,6 триллион сўмлик 94 та инвестицион лойиҳа ишга туширилади. Хусусан, эко-экстремал туризм йўналишида 18 та, тиббиёт ва термал туризм йўналишида 11 та, гастрономик туризм йўналишида 36 та объект лойиҳа амалга оширилади. 28 та жойлаштириш воситалари ташкил этилади.
Ғ.Ҳасанов, ЎзА мухбири.
"Эй ўғилгинам..."
Луқмоннинг фарзандига айтган насиҳатларидаги буюк ҳикматлар
Баъзи сўзлар борки, орадан қанча асрлар ўтмасин, ўз қимматини йўқотмайди. Чунки улар инсон қалбига йўл топади, уни яхшиликка чорлайди ва ҳаётда тўғри йўлни танлашга ундайди.
«Эй ўғилгинам...»
Луқмоннинг фарзандига айтган бу мурожаатида чуқур меҳр, самимият ва улкан ҳаёт ҳикмати мужассам. Унинг насиҳатлари нафақат бир фарзандга, балки ҳар бир инсонга тегишли бўлган ибратли ўгитлардир.
Луқмон фарзандига аввало энг муҳим ҳақиқатни эслатади:
«Эй ўғилгинам! Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилма. Албатта, ширк катта зулмдир».
Инсон ҳаётидаги энг муҳим пойдевор — тўғри эътиқод. Дунёдаги бойлик, мансаб, обрў ва барча неъматлар вақтинчалик. Аммо инсоннинг Аллоҳ билан бўлган муносабати унинг бутун ҳаётига таъсир қилади. Шунинг учун фарзанд тарбияси, аввало, унинг қалбига иймон ва Аллоҳга бўлган муҳаббатни сингдиришдан бошланади.
Шундан сўнг Луқмон:
«Эй ўғилгинам! Намозни тўкис адо эт...»
деб насиҳат қилади.
Намоз — инсоннинг Роббиси билан боғланишидир. У қалбни поклайди, инсонни яхшиликка ундайди ва ҳаётига тартиб бағишлайди. Фарзандга намозни ўргатиш — унга фақат бир ибодатни эмас, балки масъулият, поклик ва маънавий тартибни ҳам ўргатишдир.
Луқмон фарзандини яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтаришга ҳам чақиради. Чунки ҳақиқий эзгулик фақат ўзимиз учун эмас, атрофимиздагилар учун ҳам манфаатли бўлиши керак. Баъзан бир оғиз яхши сўз инсоннинг кўнглини кўтарса, бир самимий насиҳат унинг ҳаётини ўзгартириши мумкин.
Аммо яхшилик йўли доимо осон эмас. Шунинг учун Луқмон:
«Бошингга тушган мусибатларга сабр қил», дейди.
Инсон ҳаётида турли синовлар учрайди. Баъзида режаларимиз амалга ошмайди, баъзида кутилмаган қийинчиликларга дуч келамиз. Ана шундай пайтларда сабр инсонга куч беради. Сабр — таслим бўлиш эмас, балки қийинчиликка қарамай тўғри йўлда давом этишдир.
Луқмоннинг яна бир муҳим насиҳати — кибрдан сақланиш:
«Кишилардан кибр билан юз ўгирма ва ер юзида манманлик билан юрма».
Инсонга берилган бойлик, илм ёки мартаба уни бошқалардан устун қилиб қўймайди. Аксинча, инсон қанчалик кўп неъматга эга бўлса, шунчалик камтар бўлиши лозим. Чунки ҳақиқий улуғлик — ўзини бошқалардан баланд қўйишда эмас, балки инсонларга ҳурмат ва меҳр билан муносабатда бўлишдадир.
Насиҳатларда ҳатто инсоннинг юриши ва овозигача эътибор қаратилган:
«Юришингда ўртача бўл ва овозингни пасайтир. Албатта, овозларнинг энг ёқимсизи эшакларнинг овозидир». Бу бизга одобнинг катта ишлардагина эмас, балки кундалик одатларимизда ҳам намоён бўлишини кўрсатади. Вазминлик, мулойимлик, меъёр ва чиройли муомала инсонни безайди.
Бугун бизга ҳам керак бўлган насиҳатлар
Луқмоннинг фарзандига айтган ўгитлари асрлар олдин айтилган бўлса-да, бугунги кун учун ҳам ниҳоятда долзарб.
Бугун фарзандларимизга яхши касб эгаси бўлиш билан бирга, яхши инсон бўлишни ҳам ўргатишимиз керак. Уларнинг қалбига иймон, тилига яхши сўз, хулқига камтарлик, ҳаётига сабр ва меҳрни сингдиришимиз зарур.
Чунки фарзандга қолдириладиган энг қимматли мерос — мол-дунё эмас.
Энг буюк мерос — иймонли қалб, гўзал ахлоқ ва тўғри тарбиядир.
Шу боис Луқмоннинг:
«Эй ўғилгинам...» деб бошланган насиҳатлари ҳар биримиз учун ҳамон ўз аҳамиятини йўқотмаган. Уларни ўқишгина эмас, ҳаётимизга татбиқ этиш биз учун энг катта ибратдир.
Ҳумоюддин Ҳусниддин ўғли,
Масжидлар билан ишлаш бўлими
етакчи мутахассиси таржимаси
