Барчамиз яхши биламизки, Қадр кечаси йилнинг энг улуғ кечасидир. Бу кеча энг улуғ ой ичига яширилган. У кечада қилинган ибодатлар, дуолар, зикрлар Қадр кечаси мавжуд бўлмаган бошқа минг ойдан яхшироқдир. Бу ҳақида Қуръонда очиқ айтиб қўйилган. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:
لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ
“Лайлатул Қадр минг ойдин яхшироқдир” (Қадр сураси, 3-оят).
Қуръон нозил бўлган бу кечада дуолар ижобат бўлади, амалларнинг савоби жуда улуғ бўлади. Бу кечада қилинадиган дуо ҳақида ҳадиси шарифларда келган.
عن عائِشةَ رَضِيَ اللهُ عنها قالت: قلتُ: يا رسولَ اللهِ، أرأيتَ إنْ عَلِمْتُ أيُّ ليلةٍ ليلةُ القَدرِ، ما أقولُ فيها؟ قال: قُولي: اللَّهُمَّ، إنِكَّ عَفُوٌّ تُحِبُّ العَفوَ فاعْفُ عَنِّي
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади, у киши айтдилар: «Эй Расулуллоҳ, агар Қадр кечаси қайси кеча эканини билсам (яъни, қадр кечасини топишга муваффақ бўлсам), унда нима деб дуо қилай?» дедим. У зот: «Аллоҳумма иннака Афуввун туҳиббул афва фаъфу ъанний» деб айт!» дедилар». Имом Аҳмад, Термизий, Ибн Можа, Насоий, Ҳоким, Байҳақий ривоят қилишган.
Дуонинг маъноси: «Ё Аллоҳ, албатта, Сен Афуввсан (гуноҳларни кечирувчи, афв қилувчисан), кечиришни яхши кўрасан, мени афв қилгин, кечиргин».
Улуғ кечада Оиша онамизга тавсия қилинаётган дуони кўряпсизми?
Оиша онамиз барча оналаримиз ичида энг ёши бўлганлар.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам аёллари ичидан фақат у кишига бокира ҳолларида уйланганлар.
Онамизга бўҳтон қилишганда Аллоҳ таолонинг Ўзи оятлар нозил қилиб, онамизнинг покликларини эълон қилган. Бу оятлар қиёматга қадар тиловат қилинади.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам умрлари охирида бетоб бўлганларида Оиша онамизнинг уйларида қолишга бошқа оналаримиздан рухсат олганлар.
Севикли Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қабрлари ҳам Оиша онамиз розияллоҳу анҳонинг ҳужраларида бўлди.
Одамлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кимни кўпроқ яхши кўришлари ҳақида сўрашганида у зот алайҳиссалом “Оишани” деганлар. “Эркакларданчи?” дейишганда, “Унинг отасини” деб жавоб берганлар.
Мана шу айтилганлар онамизнинг фазилатлари нақадар улуғлигини кўрсатади. Мана шундай мақомдаги кишига Қадр кечасида Аллоҳ таолодан афв, кечирим сўраш буюрилмоқда.
Энди биз кўзимизни каттароқ очайлик! Қадр кечасини ғанимат билиб, бу кечада кўпроқ ибодат қилишга, Роббимиздан кўпроқ мағфират сўрашга ҳаракат қилайлик! Зеро, ҳар бир инсон хатокордир. Хато қилувчиларнинг яхшиси эса тавба қилувчилардир.
Аллоҳ таоло бизга раҳм қилсин! Гуноҳларимизни кечирсин! Қадр кечасида ихлос билан ибодат қилиб, гуноҳларимиз кечирилишини насиб этсин!
Нозимжон Иминжонов тайёрлади
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Отамнинг хотира қутисини очганимда, у менга 22 йил аввал берган бир конвертни топдим.
Тахминан 2004-йилларда, “Ялла” дастури эфирга узатилаётган пайтларда биз ёш эдик. Араб дунёсининг тараққий этишини, янада яхши томонга ўзгаришини орзу қилардик. Отам бу дастур эпизодларини мунтазам томоша қилар, ҳатто уларни видеоленталарга ёзиб борарди.
Бир куни дастур эпизодларидан бирини томоша қилганидан сўнг, икки саҳифали мактубни конвертда менга топширди. Бугун ўша мактубнинг айрим қисмларини сизга ўқиб бермоқчиман. Шоядки, отамнинг овози уни ёзганидан 22 йил ўтиб ҳам инсонларга етиб борсин.
Бу сўзлар ёшлар ва уларни тинглайдиган, кузатадиган кишилар учун ёзилган эди.
Отам бундай ёзган:
“Кўплаб инсонлар Ислом ҳақида савол берадилар: “Нега инсон яратилди? Дин нима учун мавжуд? Инсоният динга хизмат қилиши учунми ёки дин инсониятга хизмат қилиши учунми?”.
Менимча, дин инсониятнинг саодати учун юборилган. Диннинг барча ҳукмлари, ибодат ва кўрсатмалари битта мақсадга хизмат қилади — инсоннинг ислоҳ бўлиши ва камол топиши.
Инсоннинг ўзи, оиласи, маҳалласи, шаҳри, давлати ва охиратдаги ҳолати яхшиланиши – диннинг асл мақсади.
Аллоҳ таоло ота-онага яхшилик қилишни Ўзига ибодат қилиш билан ёнма-ён зикр қилган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам ота-онага яхшилик қилишни энг савобли амаллардан бири сифатида таъкидлаганлар.
Қизиқки, айрим кишилар намозга жуда эътиборли бўлсалар-да, ота-оналарига бепарво бўладилар. Бошқалари эса ота-онага хизмат қилишга ҳаракат қиладилар-у, аммо намозга сусткашлик қиладилар. Ҳолбуки, ҳақиқий мусулмон иккисини ҳам бирдек қадрлаши керак.
Инсон билган нарсасига амал қилиши керак. Шундагина у ҳақиқий ҳидоятга эришади.
Аллоҳ барча мусулмонларни ҳидоят қилсин, Ўзининг розилиги ва жаннатига етакласин. Ҳамд оламлар Парвардигори Аллоҳгадир”.
Мактуб шу сўзлар билан якунланган эди.
Хулоса қилиб айтганда, отам диннинг асосий мақсади инсонни яхшилаш деб ҳисоблар эди. У инсон камолоти икки асосга таянишини таъкидлаган:
Биринчиси – ибодатлар орқали шаклланадиган маънавий ва руҳий тарбия.
Иккинчиси – яхши амаллар, гўзал хулқ ва фойдали ишлардан иборат амалий тарбия.
Бу икки жиҳатдан бири бўлмаса, инсон камолотида нуқсон пайдо бўлади. Инсоннинг дунё ва охиратдаги саодати эса айнан шу икки асоснинг уйғунлигига боғлиқ.
Отам бу дунёни тарк этганига йиллар бўлди. Аммо унинг ўрни ҳеч нарса билан тўлмайди. У ҳақда қанча шеър ёзмайин, қанча хотиралар айтмайин, барибир отанинг қадри беқиёсдир.
Ота-онанинг қадрига улар ҳаётлик вақтларида етиш керак. Улар вафот этганларидан кейин қабр устида тўкилган кўз ёшлар, афсуслар ва армонлар фойда бермайди.
Шунинг учун ота-онангиз ҳаёт бўлса, уларга хизмат қилинг, дуоларини олинг ва меҳр кўрсатинг. Чунки улар кетганидан кейин уларнинг ўрнини ҳеч ким боса олмайди.
Даврон НУРМУҲАММАД