Фарзанд тарбияси
Бугунги энг катта глобал муаммолардан бири — фарзанд тарбияси. Фарзандни чиройли тарбиялаш бандага берилган энг катта бахт десак хато қилмаган бўламиз. Бугун аксарият ота-оналар фарзандларининг тарбиясидан хавотирда. Ҳатто фарзандидан қўрқиб яшайдиган ота-оналар ҳам бор.
Баъзи кекса ота-оналар ноқобил фарзандларини зикр қилиб: «Шуларнинг боридан йўғи яхшийди. Ёшлигида ўлиб қўя қолмаган экан. Катта бўлса роҳатини кўраман, деган эдим, қайтага ташвишларим ҳам катталашиб кетди. Булар мани тириклайин гўрга тиқадиган бўлди. Наҳотки, бир парча этлигидан, катта умидлар билан улғайтирсангу катта бўлгач ўз фарзандинг ўлимингни кутиб яшаса», каби гаплар инсоннинг қалбини оғритади.
Дарҳақиқат, кексаликда ҳар-бир инсон фарзандининг ширин муомаласи, самимий хизмати, меҳрга тўла кўзлари унинг учун ҳамма нарсадан кўра муҳимлигини англаб етади. Лекин, минг афсуски, фарзандни ана шундай гўзал инсон бўлишини фақат Ислом дини таълимотларигина таъминлай олишини, у учун ёшлигидан одоб-ахлоққа кўпроқ эътибор бериш лозимлигини кўпчилик ота-оналар кеч тушуниб етишади.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Мен сизларга гўзал хулқларни тамомила ўргатиш учун Пайғамбар қилиб юборилдим», – деб бежиз айтмаганлар. Ҳамма бахт гўзал ахлоқда. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳеч бир ота-она фарзандига гўзал хулқдан кўра фойдалироқ бирор нарсани мерос қолдира олмайди», деганлар. Фарзандларимиз гўзал хулқли инсон бўлишини, нафақат ўзимизга балки ортимиздан бошқаларга ҳам кўз қувонч бўлиб, бизга раҳмат эшиттириб юришини хоҳлаймизми? Унда уларга, албатта, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни танитайлик!
Ул Зотни олтиндан қиммат ўгитларини фарзандларимизга ўргатайлик! Чин мусулмон бўлишига эътибор қаратайлик. Ислом нажот кемаси, саодат йўли. Уни йўлбошчиси Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам. Ким у кемага чиқса, инсонни ҳалок қилувчи ҳаёт муаммоларида ғарқ бўлмайди. Ким бу йўлда юрса ҳаёт зулматларида қолиб хор бўлмайди… Бундан бошқа нажот йўли йўқ.
Фарзандларимиз айниқса, уларга суяниб қолганимизда ҳақиқий тиргак бўлишлари учун суннат билан суғорилган бўлишлари шарт. Йўқса, кексайганда ана ўша фарзандидан дили оғриган, кўзи ёшланган инсонларнинг бирига айланиб қолишимиз мумкин. Бундай бўлишидан ҳаммамизни Аллоҳ асрасин! Аллоҳим ҳаммаларимизга аҳли аёл ва бола-чақаларимиздан кўз қувончини ато этсин!
Манбалар асосида тайёрланди
Расулхон Қориев,
Поп тумани “Ғойиб ёронлар” жоме
масжиди имом-хатиби
Тарихни англаган авлод — келажакни бунёд этади
Илмга қизиқиш, аввало, манбага мурожаат қилишдан бошланади. Тарихни чуқур англаш эса уни китоб, қўлёзма ва ишончли илмий манбалар орқали ўрганишни талаб этади. Янги ўқув йилини янги билим ва катта мақсадлар билан бошлаган Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтининг 1 босқич талабалари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрдилар, хабар бермоқда iccu.uz.
Талабалар ташрифни, дастлаб Марказнинг кутубхонаси билан танишишдан бошлади.
Бу ерда улар илмий изланиш учун муҳим бўлган адабиётлар, тарихий манбалар ва турли йўналишлардаги илмий нашрлар билан танишди. Кутубхона нафақат китоблар жамланган маскан, балки тадқиқотчи учун зарур бўлган билим ва манбаларни бир жойга жамловчи муҳим илмий-маърифий макон сифатида намоён бўлди.
Айниқса, ислом тарихи, маданияти, илм-фани ва аждодларимизнинг илмий меросини ўрганаётган ёшлар учун бундай муҳитнинг аҳамияти катта. Чунки аудиторияда ўрганилган билимни мустаҳкамлаш, мавзу бўйича қўшимча маълумот излаш ва илмий изланиш олиб боришда манба билан ишлаш кўникмаси муҳим ўрин тутади.
Мазкур ташриф ёшлар учун навбатдаги экскурсия эмас, балки тарих, илм-фан ва миллий ўзлик билан бевосита юзма-юз келиш имконини берган муҳим маърифий учрашув бўлди.
Институтнинг бўлажак исломшунослари Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Марказнинг бой экспозициялари орқали Ўзбекистон ҳудудида қадимдан шаклланган цивилизация жараёнлари, ислом маданиятининг ривожланиши, буюк алломаларимизнинг илмий мероси ҳамда аждодларимизнинг жаҳон тамаддунига қўшган беқиёс ҳиссаси билан яқиндан танишдилар.
Марказнинг Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс, илм-фан ва маърифат тараққиётига бағишланган экспозициялари талабалар эътиборини тортди.
Тарихий манбалар, ноёб қўлёзмалар, қадимий ашёлар ва замонавий музей технологиялари уйғунлиги орқали намойиш этилган маълумотлар ёшларнинг ўтмиш ҳақидаги тасаввурларини янада бойитди.
Бу ерда улар Муҳаммад Хоразмий, Аҳмад Фарғоний, Абу Али ибн Сино, Абу Райҳон Беруний, Имом Бухорий, Имом Термизий, Абу Мансур Мотуридий каби буюк аждодларимизнинг илмий ва маънавий мероси билан боғлиқ маълумотларни кўздан кечирдилар.
Айниқса, бир вақтлар шу заминларда яратилган илмий кашфиётлар бугунги замонавий фанларнинг шаклланишида қандай аҳамият касб этгани талабалар учун қизиқарли бўлди.
Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида таҳсил олаётган ёшлар учун бундай масканнинг аҳамияти, табиийки, янада катта. Чунки улар ўзлари ўрганаётган диний-илмий мероснинг тарихий илдизларини нафақат китоблардан, балки Марказ экспозицияларида бевосита кўриш имконига эга бўлдилар.
Талабаларнинг фикрича, Марказдаги энг муҳим жиҳатлардан бири — тарихнинг оддий саналар ва воқеалар кетма-кетлиги сифатида эмас, балки илм-фан, тафаккур ва инсоният тараққиёти билан боғлиқ яхлит жараён сифатида намойиш этилганидир.
“Бу ерда аждодларимизнинг илм-фанга қўшган ҳиссасини кўриб, улар билан фахрланиш туйғуси янада кучайди. Айниқса, ислом дини ривожи билан бирга илм-маърифат ҳам юксалиб борганини кўриш биз учун жуда катта таассурот қолдирди”, — дейди институтнинг 1-босқич талабаларидан бири.
Ёшлар Марказнинг кутубхона фаолияти билан ҳам танишдилар. Бу ерда жамланган илмий адабиётлар, тарихий манбалар ва тадқиқотлар бўлажак мутахассисларнинг келгусидаги таълим ва илмий изланишлари учун муҳим манба бўлиши таъкидланди.
Ташриф давомида талабалар учун Марказнинг фақат тарихий меросни намойиш этувчи маскан эмас, балки илмий изланиш, маърифат ва замонавий тафаккур уйғунлашган муҳим платформа эканлиги янада яққол намоён бўлди.
Талабалар Марказ билан танишиш жараёнида ўзлари таҳсил олаётган соҳа — исломшуносликнинг қанчалик катта илмий мерос ва тарихий масъулият билан боғлиқлигини ҳам чуқурроқ ҳис этдилар.
Шу маънода, янги ўқув йилининг дастлабки кунларида ташкил этилган мазкур ташриф талабалар учун янги билимлар сари ташланган муҳим қадам бўлди.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказидаги ушбу маърифий ташриф эса бўлажак исломшунослар учун янги ўқув йилини тарих сабоқлари, илмга қизиқиш ва катта мақсадлар билан бошлашга хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати