Қуйида келтириладиган фикрлар, ҳикматлар ижтимоий тармоқлардаги турли саҳифалардан олиб таржима қилинган. Бундан ташқари саҳобаи киромлар, улуғ олимлар, Яқин Шарқ, Осиё, Европа ва Америка мутафаккирларининг бир қатор фикрлари ҳам берилган.
*****
Улар ёлғончилардир. Ёлғончиликларини ўзлари ҳам билишади. Ёлғончиликларини биз билишимизни ҳам билишади. Шундай бўлса ҳам баланд овозда ёлғон гапираверадилар.
Нажиб Маҳфуз
*****
Африка қитъасига дори-дармонлар жўнатишга қарор қилдик. Бу жуда ҳам яхши инсонпарварликдир. Лекин муаммо дорилар қутисига “Овқат егандан сўнг” деб ёзиб қўйилганидир.
“Тарих муҳрлаган сўзлар”
*****
Китобларнинг дўстлиги инсонларнинг дўстлигидан афзалдир. Чунки китоблар ҳеч нарса талаб қилмасдан, доим фойда беради.
“Тарих муҳрлаган сўзлар”
*****
Душманларингнинг гапларига яхшилаб қулоқ сол. Чунки уларнинг кўп гапларида яхши кўрганларинг яширган ҳақиқат бор бўлади.
“Тарих муҳрлаган сўзлар”
*****
Бошқанинг гапини сенга олиб келгандан эҳтиёт бўл. Чунки у сенинг ҳам гапингни бошқага етказади.
Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ
*****
Агар сен эҳтиёжинг тушмаган нарсани сотиб олган бўлсанг, вақти келиб, ўзингга керак бўлган нарсани сотишга мажбур бўласан.
“Тарих муҳрлаган сўзлар”
*****
Мен ҳеч кимни ташлаб кетмайман. Лекин кетмоқчи бўлган кимсанинг қўлидан ушлаб олмайман.
Маҳмуд Дарвеш
*****
Фарзандларингизга сидқ – ростгўйликни ўргатинглар! Ростгўйлик уларга ҳамма нарсани ўргатади.
“Тарих муҳрлаган сўзлар”
*****
Энг афзал интиқом – шиддат билан муваффақиятга эришишингдир.
“Тарих муҳрлаган сўзлар”
Тўплаб, таржима қилувчи Нозимжон Иминжонов
Аллоҳ таоло ҳар бир инсон қалбига ватанни севиш ва унга муҳаббат қўйиш туйғусини жо айлаган. Исломда ватанга муҳаббат бу – туғилиб-ўсган юртига нисбатан эъзоздан иборат. Демак, мусулмон киши ўз Ватанини севади! Унинг иқболи учун ҳаракат қилади, уни ғаним ва ёвдан ҳимоялайди. Шу боисдан ҳам киши ўз юртидан узоқлашганда, уни соғинади.
Бу (туйғу) биз умматларга Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламдан меросдир. Чунки Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Маккаи мукаррамада 53 ёшларигача яшадилар. Макка мушриклари у зотга кўплаб азиятлар беришди. Шундай бўлса-да, Набий алайҳиссалом ватанларини тарк этиб, бошқа жойга кўчиб кетмадилар. Аммо Макка мушрикларининг зулмлари ҳаддан ошиб, Расулуллоҳнинг жонларига қасд қилишгача бориб етганидан кейин Аллоҳнинг буйруғига биноан у зот Маккадан чиқиб кетдилар. Кетаётиб кўзларига ёш олдилар, кўнгиллари бўшаб, Маккага қараб бундай дедилар: “(Эй Макка) сендан кўра менга севимлироқ ва суюклироқ шаҳар йўқ! Агар қавмим мени чиқармаганида, асло сендан бошқа жойни макон тутмасдим” (Имом Термизий ривояти).
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам киндик қонлари тўкилган жойдан узоқлашганлари сари Маккага бўлган иштиёқлари зиёдалашиб борарди. Шунда Аллоҳ таоло Расулуллоҳнинг кўнгилларини кўтариб, Маккага қайтиб келишлари башоратини бериб, Қуръони каримдаги қуйидаги ояти каримани нозил қилди: “(Эй Муҳаммад!) Албатта, Сизга (ушбу) Қуръонни фарз қилган Зот, шак-шубҳасиз, Сизни қайтиш жойига (Маккага) қайтарувчидир...” (Қасас сураси, 85-оят).
Шундан кейин Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам хотиржам сафарларини давом эттирдилар.
Демак, ватанни севиш, уни соғиниб яшаш инсон табиатида мавжуд бўлган нозик ҳисдир! Ватанни севиш фақат тилда қолиб кетмаслиги, балки юрт равнақи учун барча бирлашиши, бир-бирига хайрихоҳ бўлиб, дунё ва охират учун фойдали ишларга ҳаракат қилишлари лозим.
Қуръони каримда бундай марҳамат қилинади: “...Эзгулик ва тақво (йўли)да ҳамкорлик қилингиз, гуноҳ ва адоват (йўли)да ҳамкорлик қилмангиз!” (Моида сураси, 2-оят).
Бу оятдан мўмин киши жамият учун фойдали инсон бўлиши, аҳли аёли, яқинлари ва ўзгалар билан тинч-тотув ҳаракат қилиши лозимлиги тушунилади. Шундай ниятдаги инсонлар кўп бўлган жойда жамият равнақ топади, юрт фаровон бўлади.
Шайх Нуриддин ХОЛИҚНАЗАР ҳазратлари,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
раиси, муфтий
"Ҳидоят" журналининг 8-сонидан