Мисвок ишлатишнинг 15 фойдаси
Мисвок – тишни самарали оқартирадиган, жилосини сақлайдиган ва соғлом қиладиган энг ажойиб восита. Одамлар кўп асрлардан бери тиш пастаси ўрнига ана шу табиий воситадан фойдаланиб келганлар. Арок (ботаник номланиши Salvadora Persica) деб аталадиган дарахтдан синдириб олинган кичик новдага мисвок дейилади. Ўша шохчанинг бир тарафидан пўсти арчилиб тиш тозалашда қўлланилади.
Мисвокдан фойдаланиш Пайғмабаримиз Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннати шарифларидан. 2003 йил олимлар мисвок билан тиш чўткаларини солиштириб ўрганганда мисвокнинг тиш чўткасидан фойдали экани аён бўлди. Халқаро соғликни сақлаш ташкилоти Халқаро консенсус маърузасида 1986 ва 2000 йилларда мисвокдан фойдаланишни тавсия этди ва бунинг натижасида мисвокнинг фойдали жиҳатларини ўрганиш юзасидан жиддий тадқиқот ишлари олиб борилди.
Мисвок арок дарахтидан ташқари зайтун ва ёнғоқ дарахтларидан ҳам олинади. Тишни тозалаш учун синдириб олинган шохчанинг пўсти 5-10 мм. ўлчамда арчилади ва толаларга ажралиши учун чайналади. Мисвокдан намоздан олдин, меҳмонга борганда мезбоннинг уйига киришдан олдин, сафар олдидан ва кейин, ухлагани ётишдан олдин, уйқудан тургандан кейин, очиққанда ва чанқаганда, бирорта тадбирга боришдан бурун фойдаланилади.
Мисвокдан фойдаланиш фойдалари ҳақида Пайғамбар алайҳиссалом ҳадиси шарифларида: “Сивак бу – оғизни поклайдиган ва Аллоҳ таолони сиздан рози қиладиган воситадир”; “Агар умматларимга қийинчилик туғдирмаганида эди, уларга ҳар таҳорат олганда мисвокдан фойдаланишни буюрган бўлар эдим”, деганлар. Пайғамбар алайҳиссаломнинг ўзлари кундузи ҳам, тунда ҳам уйқудан турганларида, ҳар сафар таҳорат олганларидан мисвок билан тишларини тозалаганлар. Мисвокнинг фойдалари қуйидагиларда намоён бўлади:
- Мисвок тишнинг ёрилиши, доғ бўлиши, тош йиғилиши ва эмалининг емирилишини тиш пасталаридан самарали ҳимоя қилади
- Мисвок тиш милкини мустаҳкамлайди ва кариеснинг олдини олади.
- Мисвок тиш оғриғининг кучайиб кетишига қаршилик қилади ва кариеснинг ривожланишига йўл қўймайди.
- Мисвок яллиғланиш ва бактерияга қаршилик қилади ва ножўя таъсирлар қилмайди.
- Мисвок оғизда хушбўй ҳид пайдо қилади. Мисвокдан муттасил фойдаланиш ҳисобига оғиз бўшлиғида ажойиб микрофлора ҳосил бўлади.
- Mисвок оғриқни қолирувчи хусусиятга эга.
- Мисвок оғиздаги нохуш ҳидни бартараф қилади ва таъм билиш қобилиятни яхшилайди (таъм билувчи рецепторларнинг сезгирлигини оширади).
- Мисвок хотирани яхшилайди.
- Мисвок бош оғириғини даволайди (Бунинг сабаби шундаки, мисвок қулоқ, кўз, бурун, тил ва халқум каби биологик фаол нуқталарга таъсир қилиб, уларнинг ишлаш режимини меъёрига келтиради).
- Мисвокдан доимий равишда фойдаланиб юрган кишининг юзи нурли бўлади.
- Тишни оқартиради.
- Кўриш қобилиятини яхшилайди.
- Овқатнинг яхши ҳазм бўлишига ёрдам беради.
- Овознинг тиниқ чиқишига ҳисса қўшади.
- Мисвок ишлатган кишига тиш пастасининг асло кераги йўқ, чунки мисвокнинг таркибида тишнинг ниҳоятда сифатли тозалайдиган моддалар бор.
Робия ЖЎРАҚУЛОВА тайёрлади.
18 август — Усмон Мусҳафи Тошкентга қайтган кун
18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.
Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.
Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.
1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.
1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.
Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.
2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
