Муборак Рамазон ойида Жаннатга 122 эшик
Муборак Рамазон ойида Жаннатга 122 эшик
- Ҳар бир амални фақат Аллоҳ таолонинг розилигини кўзлаб бажариш. (Ихлосли бўлиш).
- Аллоҳ таолога тавба қилиш.
- Янги чиққан ойни кўрганда дуо қилиш.
- Иймон ва савоб умидида рўза тутиш.
- Иймон ва савоб умидида кечаларини бедор ўтказиш.
- Иймон ва савоб умидида қадр кечасида бедор бўлиш.
- Охирги ўн кунида янада жидду жаҳд қилиш.
- Умра қилиш.
- Эътикофда ўтириш.
- Рўзадорга ифторлик қилиб бериш.
- Қуръони каримни тиловат қилиш.
- Қуръони каримни ўрганиш ва ўргатиш.
- Аллоҳ таолони зикр қилиш.
- Истиғфор айтиш.
- Таҳоратни мукаммал адо этиш.
- Таҳорат олгандан кейин шаҳодат калимасини айтиш.
- Доимий таҳоратли бўлиб юриш.
- Мусвок ишлатиш.
- Таҳорат олгандан кейин икки ракат намоз ўқиш.
- Азон эшитандан кейин унинг дуосини ўқиб қўйиш.
- Азон ва иқомат орасида дуо қилиш.
- Доимий беш вақт намозни адо этиш.
- Намозларни ўз вақтида адо этиш.
- Хусусан бомдод ва аср намозларининг вақтига янада риоя қилиш.
- Жума намозини доимий адо этиш.
- Жума куни дуолар ижобат бўладиган лаҳзаларни ўрганиб, шу вақтларда дуо қилиш.
- Жума куни “Каҳф” сурасини ўқиш.
- Масжидга бориш.
- Ҳарам масжидида ва Набавий масжидида намоз ўқиш.
- Қубо масжидида намоз ўқиш.
- Доимо жамоат билан намоз ўқишга риоя қилиш.
- Биринчи сафда намоз ўқишга интилиш.
- Доимо “Зуҳо” намозини адо этиш.
- Кундалик ўқилиб бориладиган суннат намозларини қолдирмаслик.
- Нафл намозларни уйда адо этиш.
- Кўп сажда қилиш.
- Масжидда бомдод намозини ўқиб бўлгандан кейин ўз жойида қуёш чиққунча зикр қилиб ўтириш.
- Жаноза намози ва дафн маросимига қатнашиш.
- Ёш фарзандларни намоз ўқишга ўргатиш.
- Ёшларни рўза тутишга ўргатиш.
- Ҳар бир фарз намозидан кейин Аллоҳ таолони зикр қилиш.
- Рўзадор оғиз очишини кечиктирмаслиги.
- Оғиз очиш амалини шом намозидан аввал бажариш.
- Агар топилса, хурмо билан оғиз очиш.
- Доимо ифторлик дуосини ўқишга риоя қилиш.
- Ифторлик пайтида дуо қилиш.
- Бошқа пайтларда ҳам кўпроқ дуо қилиш.
- Саҳарлик қилиш.
- Овқат еб, ичимлик ичиб бўлгандан кейин Аллоҳ таолога ҳамд айтиш.
- Закотни адо этиш.
- Аллоҳ йўлида инфоқ-эҳсон қилиш.
- Садақа бериш.
- Бировларга ошкора қилмай садақа бериш.
- Масжидлар қурилишига моддий ёки маънавий кўмак бериш.
- Саломни кенг ёйиш ва мискину фақирларга таом едириш.
- Йўлдан одамларга азият берадиган нарсаларни олиб ташлаш.
- Ота-онага яхшилик қилиш ва уларга итоат этиш.
- Аёл киши эрига итоат этиши.
- Ҳалолдан касб қилиш.
- Доимо аҳли-оила нафақасидан хабардор бўлиш.
- Етим-есирларга ва мискину бечоралар нафақасидан хабардор бўлиш.
- Етимни ўз кафиллигига олиб, унинг нафақасига қараш.
- Етимнинг бошидан силаб, унга меҳр-шафқат кўрсатиш.
- Дўсту биродарларнинг эҳтиёжларини раво қилиш.
- Аллоҳ йўлидаги дўстлардан ҳол-аҳвол сўраб кўргани бориб туриш.
- Касалларни ҳолидан хабар олиш.
- Қариндош-уруғлар гарчи, алоқаларни узган бўлсалар-да, улар билан борди-келди қилиш.
- Мусулмон кўнглини кўтариб, хурсанд қиладиган ишларни амалга ошириш.
- Қийналиб қолган кишининг ишини енгиллатиш.
- Заифҳол кишиларга нисбатан раҳм-шафқатли бўлиш.
- Ўзаро низо чиққан, бир-бири билан юзкўрмас бўлиб кетган инсонларнинг орасини ислоҳ қилиш.
- Гўзал хулқли бўлиш.
- Ҳаёли бўлиш.
- Ростгўй бўлиш.
- Босиқ, кечиримли, мулойим бўлиш.
- Кўришганда қўл бериб саломлашиш.
- Очиқ юзли бўлиш.
- Савдода бағрикенг бўлиш.
- Аллоҳ таоло ҳаром қилган нарсалардан кўзни тийиш.
- Яхшиликка чақириб, ёмонликнинг олдини олиш.
- Солиҳлар, яхши инсонлар билан бирга бўлиш.
- Тил ва бошқа аъзоларни номақбул ишлардан сақлаш.
- Пайғамбар алайҳиссалом кўп саловот айтиш.
- Яхшилик қилиш ва эзгу ишларга далолат қилиш.
- Инсонлар Аллоҳ таолони танишига сабабчи бўлиш.
- Инсонларнинг айбларини беркитиш.
- Сабрли бўлиш.
- Бирор бир гуноҳ иш содир этганда, икки ракат намоз ўқиб тавба қилиш.
- Ҳайвону жонзотларга ҳам шафқатли бўлиш.
- Инсонлардан таъма қилмаслик.
- Кўп таҳлил (яъни, “Лаа илааҳа иллаллоҳ”) ва тасбеҳ айтиш.
- Садақайи жория қилиш.
- Савдо-сотиқда ростгўй бўлиш.
- Мусулмонлар ғам-ташвишини аритиш.
- Мусулмон ва бошқаларга зиён бермаслик.
- Ўзгаларга ёрдам қўлини чўзиш.
- Ота-онанинг дўстлари билан ҳам борди-келди қилиб алоқани узмаслик.
- Ширин сўзли бўлиш.
- Қўл остидаги ишчи-ходимларга шафқатли бўлиш.
- Бир солиҳ амални оз-оз бўлса-да, бардавомлик ила бажариш.
- Қўни-қўшниларга яхши муносабатда бўлиш.
- Меҳмонларни иззат-икром қилиш.
- Ота-онанинг ҳаққига дуо қилиш.
- Дўсту биродарининг ҳаққига ғойибона дуо қилиш.
- Мусулмонларнинг ҳаққига дуо қилиш ва Аллоҳ таолодан уларнинг гуноҳларини кечиришини сўраш.
- Масжидларни тозалигига ҳисса қўшиш.
- Турмуш ўртоғи билан яхши муносабатда бўлиш.
- Ўз аҳли-оиласига таълим-тарбия бериш.
- Бирор кишига жабр қилган бўлса, ундан розилик олиш ва зиммасидаги ўзгаларнинг моддий ва маънавий ҳақларини адо этиш.
- Ёмонлик кетидан уни ювиб юборадиган яхшилик қилиш.
- Омонатга хиёнат қилмаслик ва аҳдга вафо қилиш.
- Каттани ҳурмат, кичикни иззат қилиш.
- Ўзгаларнинг ғам-қайғуси ва дардига шерик бўлиш.
- Тилни ёмон сўзлардан сақлаб фақат яхши сўзларни айтиш.
- Мусулмонлар обрўсини сақлаш.
- Қалбни бахиллик ва ҳасаддан пок тутиш.
- Инсонлар орасида адолат билан ҳукм қилиш.
- Мусулмонларга яхши ишларда кўмаклашиш.
- Бошига кулфат ёғилган кишига ёрдам бериш.
- Яхшиликка чақираётган кишининг чақириғига лаббай дейиш.
- Яхши иш қилган кишига миннатдорчилик билдириш ва муносиб мукофотлаш.
- Шаввол ойидан олти кун рўза тутиш.
Кўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти мударриси БАРАТОВ Ғиёсиддин манбалар асосида тайёрлади
Имом Бухорий юртида буюк алломалар мероси илм, маърифат ва тадқиқотлар билан янада бойимоқда
Шу кунларда жойларда Ватанимиз давлат мустақиллигининг 35 йиллигини нишонламоқда. О‘тган йилларга назар ташласак, истиқлол нафақат сиёсий ва иқтисодий мустақиллик, балки буюк аждодлар мероси ва ма’навий илдизларига қайтиш имконини берганини янада чуқур ҳис этамиз.
Айниқса, кейинги йилларда Янги О‘збекистонда Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илм-ма’рифат, диний та’лим ва буюк алломаларимиз меросини о‘рганиш соҳасида амалга оширилаётган кенг ко‘ламли ислоҳотлар бу борада мутлақо янги босқични бошлаб берди.
Президентимиз 2017 йилдаёқ юртимизда шаклланган буюк илмий мактабларни қайта тиклаш, хусусан, Самарқандда ҳадисшунослик мактабини ташкил этиш ташаббусини илгари сурган эди. Орадан ко‘п о‘тмай бу эзгу г‘оя амалий ифодасини топди. Давлатимиз раҳбарининг 2018 йил 16 апрелдаги «Диний-ма’рифий соҳа фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари то‘г‘рисида»ги Фармони асосида Самарқандда Ҳадис илми мактаби ташкил этилди. Шу йилнинг 1 ноябрида қабул қилинган Ҳукумат қарори билан унинг фаолиятининг ташкилий-ҳуқуқий асослари белгилаб берилди.
Бу воқеа, бизнингча, шунчаки янги та’лим муассасасининг очилиши эмас эди. Бу – Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Доримий каби буюк муҳаддисларни етиштирган заминда ҳадис илмининг узоқ асрлик ан’аналарини замонавий асосда давом эттириш ё‘лидаги тарихий қадам бо‘лди.
Ҳадис илми мактаби олдига Қур’они карим ва ҳадисларнинг асл моҳиятини теран англайдиган, ҳадис илмининг илмий-назарий асосларини пухта эгаллаган, буюк муҳаддисларимиз меросини чуқур о‘рганадиган ва мустақил илмий тадқиқот олиб бора оладиган етук мутахассисларни тайёрлаш вазифаси қо‘йилди. Энг муҳими, ҳадисларда мужассам бо‘лган эзгулик, ҳалоллик, адолат, баг‘рикенглик, ватанпарварлик, ота-онага эҳтиром, инсон қадрини улуг‘лаш сингари умуминсоний г‘ояларни халқимиз, айниқса, ёш авлодга то‘г‘ри ва илмий асосда етказиш та’лим даргоҳининг муҳим вазифаларидан бирига айланди. Бугун Ҳадис илми мактабида та’лим жараёни назарий билим бериш билан чекланиб қолмай, амалий машг‘улотлар билан ҳам узвий бог‘ланган. Талабалар ҳадисларни тахриж қилиш, я’ни уларнинг асл манбаларини аниқлаш, ривоят ё‘ллари ва санадларини о‘рганиш, ҳадис матнларини шарҳлаш ва илмий таҳлил қилиш, уларни мавзу ва мазмунига ко‘ра таснифлаш, шунингдек, ҳадис манбалари ва илмий асарларни тадқиқ қилиш бо‘йича амалий ко‘никмаларни эгалламоқдалар.
Айни пайтда, Ҳадис илми мактабининг Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ёнма-ён фаолият юритаётгани ҳам о‘зига хос илмий-ма’рифий муҳитни юзага келтирмоқда. Буюк муҳаддис Имом Бухорий ҳазратларининг бой илмий меросини о‘рганиш, уни жаҳон илм аҳлига етказиш, замонавий тадқиқотлар билан бойитиш ё‘лида амалга оширилаётган ишлар ёшларимиз учун улкан илмий мактаб вазифасини о‘тамоқда.
Бугун Самарқанд заминида Имом Бухорий номи билан бог‘лиқ улкан бунёдкорлик ишларининг амалга оширилиши ҳам халқимизнинг о‘з буюк аждодига бо‘лган юксак эҳтиромининг ифодасидир. Имом Бухорий мажмуасининг замон талаблари асосида қайта бунёд этилиши, уни илм-ма’рифат, тарбия ва зиёрат масканига айлантиришга қаратилган ишлар нафақат юртимиз, балки бутун ислом олами учун катта аҳамиятга эга.
Янги О‘збекистонда диний-ма’рифий соҳага бо‘лган муносабатнинг энг муҳим жиҳати шундаки, аждодлар мероси фақат тарихий фахр сифатида эмас, балки бугунги ва келажак авлод тарбиясига хизмат қиладиган улкан ма’навий хазина сифатида о‘рганилмоқда. Имом Бухорийнинг илмга садоқати, ҳақиқатни излашдаги матонати, ҳадисларни қабул қилишдаги юксак илмий мезонлари бугунги ёшларимиз учун ҳам ибрат мактабидир.
Со‘нгги йилларда юртимизда Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий, Имом Мотуридий, Имом Термизий, Баҳовуддин Нақшбанд илмий-тадқиқот марказлари, Ҳадис илми мактаби каби қатор илм ва ма’рифат масканларининг ташкил этилгани ҳам ушбу сиёсатнинг узвий натижасидир.
Буларнинг барчаси замирида битта буюк мақсадни ко‘риш мумкин: ма’рифатли, о‘з тарихини биладиган, аждодлари мероси билан фахрланадиган, айни пайтда замонавий билим ва тафаккурга эга авлодни вояга етказиш. Биз, Ҳадис илми мактаби жамоаси, яратиб берилаётган бундай имкониятларни катта ишонч ва юксак мас’улият сифатида қабул қиламиз. Чунки буюк муҳаддислар юртида ҳадис илмини о‘рганиш ва о‘ргатиш фақат касбий вазифа эмас, балки аждодлар олдидаги ма’навий бурч ҳамдир.
Мустақиллигимизнинг 35 йиллиги арафасида ортга назар солиб, бугунги натижаларни сарҳисоб қилар эканмиз, истиқлолнинг қадрини яна бир бор теран ҳис этамиз. Агар мустақиллик халқимизга о‘з тақдирини о‘зи белгилаш ҳуқуқини берган бо‘лса, Янги О‘збекистондаги ислоҳотлар миллий ва диний-ма’рифий меросимизни чуқур о‘рганиш, уни дунёга муносиб тарзда намоён этиш учун янги имкониятлар эшигини очди. Эндиликда бизнинг вазифамиз – ана шу имкониятлардан самарали фойдаланиб, Имом Бухорий ва бошқа буюк алломаларимиз қолдирган илмий меросни янада чуқур тадқиқ этиш, унинг инсонпарварлик ва ма’рифатпарварлик г‘ояларини ёш авлод қалбига етказишдир. Зеро, о‘з о‘тмишини англаган, илмни қадрлаган ва ма’рифатга таянган халқнинг келажаги ҳамиша порлоқ бо‘лади.
Барот Амонов, Ҳадис илми мактаби ректори.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
