Оқимларга эргашманг!
Барчамизга маълум, бугунги кунда интернет оламининг имконияти, кўлами яна ҳам кенгайди. Кўп давлатларда жорий қилинган карантин сабаб, одамлар уйда қолиб, ушбу тармоқдан фойдаланиш ҳолати бир мунча ўсди. Бу эса, айрим бузғунчи оқимларнинг ўзлари илгари сураётган даъволарини кенг оммага тарқатиш имконияти янада қулай бўлди. Айниқса, бизнинг диёрда, телеграм мессенжеридан фойдаланувчиларнинг сон жиҳатидан кўп бўлиши буларга қўл келди. Ўзи аввалдан ҳам телеграмдаги бу оқимларнинг фаолияти жуда ҳам юқори эди. Уларнинг «даъватлари» билан йўғрилган каналларга, афсуски, қанчадан қанча ватандошларимиз, Исломни ўрганиш мақсадида, уларнинг ниятини англамасдан аъзо бўлиб, натижада эътиқодга тегишли масалаларда иккиланиш ҳолатлари кўзга ташланиб қолди ва. Айниқса, кундалик намозлардан кейин ўқиладиган зикрлар тўғрисидаги ноўрин гаплар, иймон ва амал ҳақидаги мулоҳазалар, жума табриги мавзуси ва ҳоказо ҳолатларда одамлар ўртасида қарама-қарши фикрлар ўйғонишига сабаб бўлди. Карантин даврида эса, ушбу «даъватчилар» яна ҳам фаоллашиб, ҳанафий мазҳабини ниқоб қилиб олиб, гўёки Имоми Аъзам роҳматуллоҳи алайҳга ўзини эргашган қилиб кўрсатиб, аслида эса бемазҳабликни тарқатишга қаратилган ғояларни сингдиришга бўлган ҳаракатлар аввалгидан ҳам авж олди.
Халқимизда Исломни ўрганишга бўлган интилиш юқори бўлгани учун, бу масалада керакли маълумотлар билан қондириш мақсадида, ҳозирда, алҳамдулиллаҳ, Ўзбекистон мусулмонлари идораси тизимида фаолият юритиб турган аҳли илмларимиз томонидан, ютуб, телеграм, фейсбук ва бошқа ахборот воситалари орқали етарли маълумотлар бериб бориш йўлга қўйилди. Ватандошларимизни динимизга тегишли бўлган масалаларда ёрдам бериш мақсадида алоҳида савол-жавобларга қаратилган телеграм каналлари, колл-центрлар ташкил қилинди. Албатта, бунга ундаган нарса, халқимизнинг ақидавий, фиқҳий масалалардаги керакли, асосли билимлар билан таъминлаш, уларнинг ақидасини софлигини сақлаб қолиш кўзда тутилган. Ушбулардан келиб чиқиб, айтмоқчи бўлганимиз, аввало огоҳлик маъносида, қолаверса, Аллоҳ таолонинг мўмин мўминнинг биродари, деган Каломига мувофиқ, диндошлик юзасидан мана шундай оқимларга хайриҳоҳ бўлиб қолиб, ўзларига жабр қилиб қўйишларидан эҳтиёт бўлишларига чақирган бўлар эдик. Зеро, ҳазрати Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Мўминлар бир-бирларига меҳр-муҳаббат ва ғамхўрлик қилишда бамисоли битта тана кабидирлар. Агар танада бир аъзо оғриса, қолган аъзолар иситма ва бедорлик билан унга шерик бўлади” (Муттафақун алайҳ), дея бежиз айтмаганлар. Бу эса, бир ватандошимизнинг жабр тортиши бизга ҳам озор беришидан дарак беради.
Қодиржон Умурзаков,
Поп тумани «Муҳаммаджон қори»жоме
масжидининг имом-хатиби
Муқаддас масканга муносабат қандай бўлиши керак?
Имом Бухорий мажмуаси нафақат О‘збекистон, балки бутун ислом олами учун улуг‘ ва муқаддас қадамжолардан бири ҳисобланади.
Ҳазрат Имом Бухорийдек буюк муҳаддис номи билан бог‘лиқ ушбу мажмуа бугун юртимизнинг энг йирик ма’навий ва маданий марказларидан бирига айланган. Ҳар куни минглаб зиёратчилар бу ерга келиб, аждодлар мероси, ма’рифат ва муқаддас тарих билан юзлашмоқда.
Мажмуа нафақат зиёратгоҳ, балки халқимизнинг бой ма’навий мероси, миллий ме’морчилиги ва ислом цивилизациясидаги о‘рнини намоён этувчи ноёб маданий об’ектдир. Уни барпо этиш учун катта меҳнат, юксак маҳорат ва қимматбаҳо қурилиш материаллари сарф этилган. Шу боис бу қутлуг‘ масканни асраб-авайлаш ҳар биримиз учун муҳим вазифадир.
Яқинда Маданий мерос агентлиги томонидан айрим зиёратчиларнинг мажмуа ҳудудида бепарво муносабатда бо‘лаётгани ҳақида ма’лумот берилди. Айрим ҳолатларда устунлар, айвонлар ва музей экспонатларига эҳтиётсиз муносабатда бо‘лиш, чиқиндиларни дуч келган жойга ташлаш каби ҳолатлар кузатилмоқда. Бу эса нафақат зиёратгоҳ ко‘ркига, балки унинг ма’навий муҳитига ҳам салбий та’сир ко‘рсатади.
Бу ҳолат барчамизни сергакликка чақириши керак. Зеро, муқаддас қадамжога келган инсон аввало о‘зини муносиб тутиши, тозалик ва тартиб-қоидаларга амал қилиши лозим. Чунки зиёратгоҳ — оддий сайргоҳ эмас. Бу ерда асрлар нафаси, буюк аждодлар руҳи ва ма’рифат зиёси мужассам.
Тозалик эса инсон маданиятининг энг муҳим ко‘рсаткичларидан бири. Ислом та’лимотида ҳам покликка алоҳида аҳамият берилган. Пайг‘амбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом “Тозалик — иймоннинг ярмидир”, дея та’кидлаганлар. Демак, зиёратгоҳ ҳудудида озодаликни сақлаш нафақат фуқаролик бурч, балки ма’навий мас’улият ҳамдир.
Айниқса, чет эллик меҳмонлар О‘збекистон ҳақидаги илк таассуротни айнан шундай муқаддас масканлар орқали олади. Агар зиёратгоҳ озода, тартибли ва файзли бо‘лса, бу халқимизнинг юксак маданияти ва ма’навиятини намоён этади. Аксинча, бепарволик ва тартибсизлик мамлакатимиз нуфузига салбий та’сир ко‘рсатиши мумкин.
Ёш авлодни зиёратгоҳ маданияти руҳида тарбиялаш ҳам муҳим аҳамиятга эга. Болалар катталардан ибрат олади. Агар ота-она муқаддас жойда тартибга амал қилса, эҳтиёткор бо‘лса, фарзанд ҳам шу руҳда тарбия топади. Шу боис ҳар бир инсон о‘з ҳаракати билан бошқаларга намуна бо‘лиши керак.
Имом Бухорий мажмуаси — миллатимиз г‘урури ва ма’навий бойлиги. Уни асраш, тозалигини сақлаш ва эҳтиром билан муносабатда бо‘лиш ҳар бир инсоннинг виждоний бурчидир. Зиёратгоҳларга бо‘лган муносабатимиз орқали биз о‘з маданиятимиз, ма’навиятимиз ва аждодлар меросига бо‘лган ҳурматимизни намоён этамиз.
Аслиддин Мустафоев, мажмуа ахборот хизмати раҳбари.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
