94 ёшли отахон: ҳечам бундай хурсанд бўлмаганман
Инсон хотираси билан азиз саналади, миллат эса хотираси ва тарихи билан улуғланади. Шу боис ҳам ҳар йили 9 май санаси Хотира ва қадрлаш куни сифатида кенг нишонланиб келинади. Бу сана халқимиз – катта-кичик, ёшу қари, жамиятимизнинг барча аъзолари томонидан ўтганларни хотирлаш ва руҳини шод этиш, Ватан тинчлиги йўлида фидойилик кўрсатган, юрт тараққиётига ҳисса қўшаётган кишиларни қадрлаб, уларга ҳурмат-эҳтиром кўрсатиладиган кун сифатида эъзозланади.
Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил 16 апрелдаги «Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиларини рағбатлантириш тўғрисида»ги Фармони бугунги тинч ва осуда кунларимиз учун курашган, фидокорона меҳнат қилган юртдошларимизга ҳурмат-эҳтиром кўрсатиш, тинчлик-осойишталик йўлида жонини фидо қилган аждодларимиз хотирасини ёд этиш халқимизга хос азалий қадрият эканининг яна бир тасдиғи бўлди.
Ана шу эзгу мақсад йўлидаги хайрли ишлар юртимиз бўйлаб давом этмоқда. Жасур қаҳрамонларимиз хонадонларига кўнгил сўраганлар, узоқу яқиндан меҳмонлар келишмоқда. Уларнинг ҳолидан хабар олиб, кўнгилларини кўтаришмоқда.
Ана шундай хайрли ишларда имом-домлаларимиз ҳам фаоллик кўрсатишмоқда. Жумладан, Тошкент вилояти Бўка туманидаги “Қодирхон махсум” жоме масжиди жамоаси “Ачамайли файзбарака” маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида яшовчи 1924 йилда туғилган иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси Турғунбой ота Чинтоев хонадони йўқлаб боришди.
Масжид фаоллари отахондан ҳол-аҳвол сўраб, у кишига ўзларининг ҳадяларини улашишди.
Суҳбат асносида, Турғунбой ота Тошкент вилояти раҳбарлари Президентимизнинг пул мукофотларини топширишганидан ва ўзлари хизмат қилган давлатларга саёҳат қилиш таклифи билдирганларидан бошлари кўкка етганини айтдилар. Отахон 94 йил яшаб ҳеч бундай хурсанд бўлмаганман, болам, деб қувончларини изҳор қилдилар. Турғунбой ота: Ўтган йили Президентимиз ўзлари уруш қатнашчиларини меҳмон қилдилар. Мени хурсанд қилган ҳолат: Юртбошимиз мени бағриларига босиб, табрикладилар. Айниқса, иккинчи жаҳон уруши қатнашчиларини муборак ҳаж сафарига юборишлари бу тарихда кузатилмаган ҳодиса бўлди, бундай эҳтиромдан хурсанд бўлмай бўладими, болам”, кўзларида ёш билан Президентимизни дуо қилдилар.
Азимжон АЛИМЖОНОВ
Бука тумани "Қодирхон махсум"
жоме масжиди имом-хатиби
18 август — Усмон Мусҳафи Тошкентга қайтган кун
18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.
Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.
Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.
1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.
1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.
Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.
2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
