Умар ибн Хаттоб
Исмлари Умар ибн Хаттоб ибн Нуфайл ибн Абдулуззо ибн Рабоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Қарат Қураший Адавий розияллоҳу анҳу. Тарихчилар Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳуни Бани Адий уруғидан экани ҳамда Макка шаҳрида, “Фил йили”дан 13 йил ўтгандан сўнг туғилганини таъкидлайдилар. Халифаликлари ўн йил давом этди (634-644 й). Ҳадис китоблари ва тарихий манбаларда “Абу Ҳафс” ва “Форуқ” деган кунялари бўлгани қайд этилади. Умар розияллоҳу анҳу новча, жуссадор, оппоқ, икки яноқлари қизил одам бўлганлар. Умар ибн Хаттоб (р.а.) 23/645 йилнинг 27-зулҳижжа чоршанба куни, 63 ёшида, Муғийра ибн Шуъбанинг қули Феруз Абу Луълуъ томонидан бомдод намози пайтида етказилган жароҳат туфайли вафот этдилар. Жанозалари масжидда ўқилди, Суҳайб Румий имом бўлдилар. Қабрлари муборак “Равза”да, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ва Абу Бакр (р.а) нинг ёнларида жойлашган.
ЎМИ Матбуот хизмати
Исломият даврининг Марказий Осиёда сақланиб қолган қадимий саждагоҳи – Навоий вилоятидаги Деггарон масжиди
Навоий вилояти ҳудудида жойлашган қадимги Ҳазора қишлоғидаги меъморий ёдгорлик – Деггарон масжиди ВИИ–ИХ асрларда қурилган бино ўрнига ХI асрда бунёд этилган.
Бу Навоий вилоятида топилган масжидлардан энг қадимгиси. Кейинчалик, масжид, сопол қозон ясовчилар маҳалласи гузарида жойлашгани учун «Деггарон масжиди» деб номланган. Ўрта асрларда Ҳазора ўртача шаҳар сифатида машҳур эди. Ёнида эса бир канал қазилгани эски араб манбаларида зикр этилган. Шаҳар Бухоро воҳасининг «Улкан чўл» билан чегарасида қўриқлаш функцияларини бажарган ва «Кампир дувол» деб аталмиш эски фортификация тизимига кирган.
Масжиднинг ташқи кўриниши куб шаклида, усти гумбазлар билан ёпилган, хона ичида пишиқ ғиштдан тўрт ғўла (устун) ишланган. Қолган девори хом ғиштдан тикланиб, юзаси пишиқ ғишт билан қопланган. Тўрт рукн – устун (диаметри 128 см) хонақоҳ ичини деворсиз тўққиз қисмга ажратган. Марказий қисми нисбатан йирикроқ гумбаз билан ёпилган. Бошқа қисмларга – бир томонидан деворга, қарши томонидан устунга таянтириб, яна саккизта кичик гумбаз ишланган. ХХ асрда масжиднинг жанубий ва шарқий деворларига тақаб синчкор айвон қурилган. Айвон устунида бинонинг 1910 йили қайта қурилгани қайд этилган. Кейинчалик айвонлари вайрон бўлган.
Деггарон масжиди – исломият даврининг Марказий Осиёда сақланиб қолган қадимий саждагоҳи сифатида меъморий ўзига хослиги ва содда салобати билан диққатга сазовор.
Oyina.uz
