Кеча ичидаги намоз
Миллатимиз қуёши ҳазрат Навоийнинг “Муножот”ида “Парвардигоро, менинг гуноҳларим жуда ҳам кўп. Аммо Сенинг раҳм-шафқатинг ундан-да кўпдир” мазмунидаги илтижоси бор.
Ҳақиқатан, Аллоҳ таолонинг биз бандаларига меҳрибончилигини қарангки, айни жазирма иссиқ бўладиган июнь ойида рўзадор бандаларини ва уларнинг шарофати ила рўза тутмаганларни ҳам шундай ажойиб ҳаво билан сийлаб турибди. Юртдошларимиз “Тошкент мўъжизаси”, деб таърифлаётган “Ислом ота” масжидида таровеҳ намози ўқилмоқда. Фарғона йўли ҳозирги кенгайтирилган ҳолида бир тарафдан “Электроаппарт” заводи атрофигача, иккинчи томондан “Фарғона” деҳқон бозорига қадар машина билан тўлган.
Қориларнинг ширали овози тун пардасини ёриб атрофдаги маҳаллаларга таралади. Бундай ажойиб қироатни тинглаган кишилар маст бўлади. Кўнгиллари кўтарилиб, кўзларига ёш қалқади. Қалбининг туб-тубидан Аллоҳ таолога бўлган ҳақиқий муҳаббатини ҳис қилади. Шундай шукуҳли кунларга етказганига, қалбига иймон нурини жойлаганига шукр қилади.
Ана шундай файзли дамларда масжидда, намозхонлар сафида бўлиш қандай буюк саодат. Зотан, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда “Фарзлардан кейинги энг афзал намоз кеча ичидаги намоздир”, дейилган (Имом Аҳмад ривояти).
Кеча ичида фарздан кейинги энг афзал намозни ўқисангиз, яна катта жамоатнинг ичида бўлсангиз, бундан ортиқ бахт борми!..
"Ким ўзини таниса..."
Ҳаётда кўпинча тўғри йўналиш эмас, балки тезлашиш ўргатилади. Тезроқ юриш, тезроқ етиб бориш, ҳамма нарсани тезроқ бажариш... Лекин ҳеч ким тўхтаб: “Бунчалик шошилишдан мақсад нима?” деб сўрамайди. Инсон тинимсиз ҳаракатда бўлишни эришиш, табиий ҳаёт тарзи деб ўйлаб, сарфланаётган умри эвазига аслида нимага эришаётгани ҳақида ўйламай қўяди.
Баъзан йўлни йўқотдик, деб ўйлаймиз. Ҳолбуки, йўқоладиган нарса йўл эмас, балки тўғри йўналишдир. Бу йўналиш харитадаги чизиқлар ёки телефондаги йўл кўрсаткич эмас, балки Аллоҳ таоло борлиғимизга жо қилган ички йўналтиргич, яъни фитратимиздир.
Бу ички йўналтиргич баъзан тўғри томонни кўрсатмаётгандек туюлади. Дунё ташвишлари, нафс истаклари кўпайиб кетганида, у сарсон бўлади ё қотиб қолади. Шунда биз уни бузилди деб ўйлаймиз. Лекин фитрат бузилмайди, шунчаки биз унга аҳамият бермай қўйган бўламиз. Баъзилар бу йўналтиргични бошқаларнинг қўлига бериб қўяди...
Йўналишини йўқотган одам тўғри йўлга қайтиши керак. Бу қайтиш шунчаки бир манзилга қайтиб боришмас, балки ички дунёмиздаги тарқоқликни жамлаш, фитратимизга қайтишдир. Шунда инсон дунёнинг “ҳаммасига эришиш” васвасасидан халос бўлади. Ўтмишдаги хато ва синовлардан ибрат олади, аммо уларни ўзига оғир юк қилиб олмайди. Бошқалардан ва ҳаётдан жуда кўп нарса кутишни тўхтатади...
Ҳақиқий хотиржамлик – ҳамма нарса мукаммал бўлиши деганимас. Инсон ўз ҳаракат доираси чегарасига етганида Аллоҳнинг қазо ва қадарига рози бўлса хотиржамлик топади. Бу лоқайдлик эмас.
Мусулмон киши ҳам хурсанд бўлади, қайғуради, бошқалар каби яшайди. Лекин у ўткинчи туйғулар, орзу-ҳаваслар аро сарсон бўлиб қолмайди. Чунки дунёдаги ҳар бир ҳолат вақтинчалик синов эканини яхши англайди.
Инсон ўзлигига қайтганида бошқаларнинг юкини елкасига олишга уринмайди. Ёрдам беради, лекин ҳар ким ўз қисмати ва қилмиши учун ўзи масъул эканини тушунади. Бошқаларнинг айбига қарамай, ўз хатоларини тузатиш билан банд бўлади. Муҳими, ҳар ишида шошқалоқлик қилмайди. Чунки охиратга ва маънавий камолотга элтувчи йўлни шошиб босиб ўтиб бўлмаслигини билади.
Айтилганидек: “Ким ўзини таниса, Раббини танийди”. Бу мартабага эришган қалб эса ҳеч қачон адашмайди.
Абдулатиф АБДУЛЛОҲ
