Ўзбекистоннинг “Байтул ҳикма”си
Комилликка интилиш, мунтазам равишда ўз устида ишлаш, билим ва савиясини, маърифатини ошириб бориш, юксак маънавият соҳиби бўлишни ким ҳам орзу қилмайди, дейсиз. Бу борада буюк аждодларимизнинг бой маънавий-илмий меросини ўрганиш ҳар жиҳатдан самарали экани тайин.
Бугун ўзбек диёри дейилганда, жаҳон афкор оммасининг хаёлига дунё тамаддунига беназир ҳисса қўшган буюк алломалар, улуғ мутафаккирлар, хусусан, ал-Хоразмий, Абу Райҳон Беруний, Абу Али ибн Сино, Алишер Навоий, Имом Бухорий, Имом Термизий, Насафий, Махмуд Замахшарий, Имом Мотуридийларнинг номлари келиши табиий.
Илм-фан тараққий этган бугунги даврда ана шу алломалар қолдириб кетган бебаҳо асарларни тадқиқ этишга, ўрганишга талаб ҳар қачонгидан ҳам ортиб боряпти. Шу боис муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуслари билан Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси маркази биносининг қуриш ишлари жадал давом эттирилмоқда.
Марказ Президентимизнинг 2017 йил 23 июндаги қарорига биноан бошланиб, 2018 йилги Рамазон ҳайити куни давлатимиз Раҳбари унинг пойдеворига тамал тошини қўйган эди.
“Ҳазрати Имом” мажмуаси ёнида бунёд этилаётган марказ тобора чирой очиб, ҳудуд кўркига кўрк қўшиб боряпти. Ўтган давр мобайнида Презиидентимиз бу жойга бир неча марта ташриф буюриб, марказнинг мукаммал бўлиши ҳақида қимматли фикр-мулоҳазаларини билдирдилар.
Куни кеча ҳурматли Юртбошимиз яна марказга ташриф буюриб: “Ислом цивилизациясининг, ислом таълимотининг замини – аслида илм-фан, маданият, таълим ва тарбиядир. Биз барпо этаётган марказнинг бош ғояси, асоси ҳам шу. Энг муҳим томони – юртимиздаги ислом маданияти билан боғлиқ бир неча минг йиллик қадимий ўтмиш бир жойда – мана шу мажмуада мужассам бўлади. Марказ билан танишган одам ана шу тарихни яққол кўриб, ислом дини, бу аввало, тинчлик, тараққиёт ва бағрикенглик дини эканини, ўзбек халқининг дунё тамаддунига қўшган буюк ҳиссасини англайди”, дея таъкидладилар.
Давлатимиз раҳбарининг йўл-йўриқ ва тавсиялари асосида кўркамлашиб бораётган Ислом цивилизацияси марказини мен IX–XI асрларда Хоразмда фаолият юритган “Дорул маърифа ва ҳикма” ва Бағдоддаги “Байт ул-ҳикма”, яъни “Донишмандлик уйи”га ўхшатгим келди. Ушбу Марказ ҳам улар каби “Илм ва ҳикмат уйи” бўлиб қолади, иншоаллоҳ.
Энг қувонарлиси, Бағдодда фаолият юритган “Байтул ҳикма”, бугунги таъбир билан айтганда, дунёга машҳур “халқаро академия”га ўзимизнинг бобомиз Аҳмад ал-Фарғоний раҳбарлик қилгани кишига фахр-ифтихор бағишлайди.
Аҳмад ал-Фарғонийнинг “Байтул ҳикма”га раҳбар бўлгани бежиз эмас. Чунки бобомиз қомусий аллома бўлиб, у киши ясаган устурлоб, яъни Нил сатҳини ўлчовчи асбоб мисрликларнинг ҳаётига оро кириб, дарё тошқинлааридан асраб қолган.
Ишончимиз комилки, Ислом цивилизацияси марказида малака оширган, бу маърифат масканида билим олган ёшларимиз келажакда шундай “устурлоблар”ни ясашадики, улар билан миллатимиз турли “тошқинлар”, жумладан, экстремизим, терроризм, “оммавий маданият” каби иллатлардан ҳимоя қилинади.
Ислом цивилизация марказида Қуръоншунослик, тафсиршунослик, ҳадисшунослик, сийратшунослик (Пайғамбар алайҳиссалом ҳаёт йўлларини ўрганиш), ислом ҳуқуқи (фиқҳ), ақида, тасаввуф, ислом тарихи, араб тилшунослиги каби билимлар кенг ўрганилади. Бундан ташқари, архитектура, физика, кимё, фалакиётшунослик, минерология, тиббиёт, фармокология каби йўналишларда ҳам илмий изланишлар олиб бориш кўзда тутиилган. Чунки аждодларимиз асарларининг салмоқли қисмини ҳам ушбу соҳалар ташкил этишини эслатиб ўтиш зарур.
Халқимизда: “Тарих такрорланиб туради” ёки “Оққан дарё оқаверади”, деган гап бор. Дарҳақиқат, Ислом цивилизацияси ишга тушиши билан араб тили грамматикасини ёзиб берган Замахшарийлар, саноқ тизимини кашф қилган Хоразмийлар, қўл ва қалб бир вақтнинг ўзида икки ишни бажариб, бир мақсад сари интилиши борасидаги соф ғояни илгари сурган Нақшбандийлар, медицинага асос солгаан Ибн Синолар, соф исломий ақидани асослаб берган Мотуридийлар дунёга қайта кўз очажак.
Хулоса қилиб айтганда, нур – Шарқдан. Бу, биринчидан, қуёш Шарқдан чиққани билан изоҳланса, иккинчидан, маърифат ҳам Шарқдан ёйилган. Шу маънода Шарқнинг буюк алломалари юртида барпо этилаётган Ислом цивилизация маркази чинакам маърифат маскани сифатида бутун дунёга нур таратажак, иншоаллоҳ.
Муҳаммадолим Муҳаммадсидиқов,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари
Саудия Арабистонида ўтказилаётган халқаро Қуръон танловида 133 давлат вакиллари иштирок этмоқда
Қирол Абдулазиз номидаги Қуръони каримни ёд олиш, ўқиш ва шарҳлаш бўйича қирқ олтинчи халқаро танловнинг саралаш босқичи 7 август куни Макка шаҳридаги мусобақалар ўтказиладиган жойда 133 давлатдан 334 нафар иштирокчи (эркак ва аёллар) иштирокида бошланди.
ИҚНА "Минбар" газетасига таяниб хабар беришича, Қирол Абдулазиз номидаги Қуръони каримни ёд олиш, ўқиш ва шарҳлаш бўйича қирқ олтинчи халқаро танловнинг саралаш босқичи бир кун аввал Маккадаги мусобақалар ўтказиладиган жойда бошланган ва финал босқичини Масжидул Ҳаромда ўтказиш учун замин тайёрлаган.
Саудия Арабистони Ислом ишлари, даъват ва ҳидоят вазирлиги томонидан ташкил этилган ушбу тадбирнинг саралаш босқичида ҳакамлар ҳайъатлари энг юқори аниқлик ва шаффофлик стандартларига риоя қилган ҳолда, Қуръон тиловати услублари ва қоидаларига ихтисослашган таниқли халқаро ҳакамлар гуруҳи назорати остида эркак ва аёл иштирокчиларнинг чиқишларини тинглаб, финал босқичига кимлар ўтишини аниқлади.
Танловнинг жорий босқичи 133 мамлакатдан 334 нафар иштирокчи (эркак ва аёллар) иштирокида ўтказилмоқда, улар беш тоифа: "Шатибия" усули бўйича етти хил қироат асосида Қуръони Каримни тўлиқ ёдлаш (қироат ва назарий билимларни, шунингдек, тажвид қоидаларини аъло даражада бажариш ва риоя қилишни ўз ичига олади); аъло даражада ижро этиш, тажвидга риоя қилиш ва сўзларни шарҳлаш билан Қуръони Каримни тўлиқ ёдлаш; аъло даражада ижро этиш ва тажвидга риоя қилиш билан Қуръони Каримни тўлиқ ёдлаш; аъло даражада ижро этиш ва тажвидга риоя қилиш билан кетма-кет ўн бешта жузни ёдлаш; аъло даражада ижро этиш ва тажвидга риоя қилиш билан кетма-кет бешта жузни ёдлаш бўйича беллашмоқда.
Вазирлик ушбу глобал қуръоний тадбирнинг муваффақиятини таъминлаш учун электрон ҳакамлик тизимини жорий этиш, иштирокчиларни баҳолашда адолат ва аниқликни таъминлаш учун ташкилий ва кенг қамровли платформани яратиш, шунингдек, уларга турли хил хизматларни тақдим этиш каби барча имкониятларини ишга солишда давом этади.
Қирол Абдулазиз номидаги халқаро мусобақа дунёдаги энг йирик Қуръон мусобақаларидан бири ҳисобланиб, унинг умумий пул мукофотлари миқдори 10 миллион саудия риалидан ошади.
Мазкур мусобақада Ўзбекистон шарафини "Мир Араб" ўрта махсус ислом таълим муассасаси, "Саййид Муҳиддин махдум" ўрта махсус ислом таълим муассасаси, Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти ҳамда "Хадичаи Кубро" қизлар ўрта махсус ислом билим юрти талабалари ҳимоя қилиши ҳақида аввал хабар берилган эди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
