Муфтий ҳазратнинг мақоласи араб дунёсида кенг тарғиб қилинмоқда
Яқинда, аниқроғи 2025 йилнинг февраль ойида Иордания мамлакатининг пойтахти Уммон шаҳридаги электрон ахборот агентлиги ўзининг араб ва инглиз тилларида фаолият юритадиган "Уммон" номли веб-сайтида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Нуруддин Холиқназар ҳазратларининг "Ўзбекистондаги буюк мерос: "Катта Лангар Қуръони”нинг қўлёзма тарихи" мавзусидаги илмий мақоласини нашр қилинган эди.
Жорий йилнинг апрель ойида эса ушбу мақолани Исломий ҳамкорлик ташкилотининг расмий босма нашри “OIC Journal” ҳам ўз саҳифасида эълон қилди.
Араб тилида эълон қилинган ушбу мақолада Муфтий ҳазратлари тарихий қўлёзма асар ҳақида маълумот берар экан, унинг ёзилиш тарихи VIII асрнинг охирларига тўғри келишини таъкидлаган. Бунга асос эса 2000 йилда Гронинген университетининг Изотоп тадқиқиот маркази рус ва голланд олимлари ушбу қўлёзмада эрамизнинг 775-995 йиллари оралиғига оид радиокарбонни анқилаганини келтирган. Бу давр эса араб тили грамматикасининг шаклланиш палласига тўғри келиши айтилган. Демак, бизнинг диёрларимизда илм-фан ва маърифатнинг тарихи жуда қадимий эканлигини бу илмий асослар яна бир бор исботлайди.
Китобнинг айнан “Катта Лангар Қуръони” деб аталиши ҳақида ҳам аниқликлар киритган муаллиф Қуръони карим узоқ йиллар сақланиб келинган Қашқадарё вилоятидаги “Лангар ота” масканидан олганини таъкидлаган.
Мақола билан танишган ўқувчи унинг турли йилларда турли хил вазиятда сақлангани, қаровсиз қолгани туфайли аксар варақлари йўқолиб кетгани, ҳозирги вақтда қанча саҳифаси қаерда сақланаётгани ҳақида ҳам маълумотларни умумийлаштирганига гувоҳ бўлади. Сўнги йиллардаги қадимий қўлёзмани сақлаш, авайлаб асраш ишлари унга янги ҳаёт бергани таъкидланган. Ўзбекистон Республикаи Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан 2019-2021 йиллар давомида қўлёзма кенг қамровли реставрациядан ўтказилди. Франциянинг Лувр музейи реставраторлари маҳаллий мутахассислдар билан биргаликда амалга оширган бу нозик жараён асрлар давомида унга етган зарар ва эскиришларни бартараф этган.
Муфтий ҳазратнинг ушбу илмий мақоласи орқали бутун ислом оламига юртимизда тарихий, илмий меросларни сақлаш, илм-фанга эътибор, ислом илмларини ривожлантиришга қаратилган хатти-ҳаракатлар яна бир бор намоён қилиб берилди. “Катта Лангар Қуръони” қўлёзмаси исломшунослик ва маданий меросни асраб-авайлашнинг исботи бўлиб хизмат қилади. Унинг аҳамияти Ўзбекистон чегараларидан чиқиб, инсоният учун маънавий-тарихий хазина бўлиб хизмат қилмоқда.
Қадимдан ислом илмлари бешиги бўлиб келган юртимиз бу каби асарларни ўрганиш ва сақлашда ҳамда кўп асрлик ислом анъаналарини замонавий тадқиқотлар ва уларни асраш усуллари билан боғлаш борасида ҳам дунё халқларига ўрнак бўлаётгани яна бир карра ушбу мақолада очиб берилган.
Зайниддин ЭШОНҚУЛОВ,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
раисининг ўринбосари
Халқаро форум олдидан матбуот анжумани ўтказилди
Бугун Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида юртимизда 7-11 июль кунлари ўтказиладиган “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўли” мавзусидаги I Халқаро Ислом цивилизацияси форуми юзасидан матбуот анжумани бўлиб ўтди.
Анжуманда Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов, Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Давронбек Мақсудов, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Комилжон Шермуҳамедов, ИСЕСКО раҳбари Салим Муҳаммад ҳамда халқаро ал-Фурқон жамғармаси раиси Сали Шаҳсуварий сўзга чиқди.
Матбуот анжуманида мазкур нуфузли тадбирнинг мақсад ва вазифалари, унинг халқаро аҳамияти ҳамда форум доирасида режалаштирилган илмий-маърифий тадбирлар ҳақида маълумот берилди.
Таъкидланганидек, Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида ўтказилаётган форумда дунёнинг турли мамлакатларидан таниқли уламолар, муфтийлар, исломшунос олимлар ва халқаро ташкилотлар вакиллари иштирок этади.
Ушбу форум ислом динининг тинчлик, бағрикенглик, илм-маърифат ва инсонпарварликка асосланган асл моҳиятини халқаро жамоатчиликка етказишда муҳим аҳамият касб этиши таъкидланди. Шу билан бирга, мазкур анжуман Ўзбекистоннинг ислом цивилизацияси ривожидаги тарихий ўрни, буюк алломалар мероси ва маърифий анъаналарини дунё миқёсида янада кенг намоён этишга хизмат қилиши алоҳида қайд этилди.
Маълумот ўрнида, шу йил 7–8 июль кунлари Тошкентдаги Ислом цивилизацияси марказида конференциялар бўлиб ўтади. 9–10 июль кунлари эса Самарқанд ва Термиз шаҳарларида Имом Бухорий, Имом Мотуридий ва Имом Термизийнинг илмий-маданий меросига бағишланган халқаро конференциялар ташкил этилади.
Форум доирасидаги бундай учрашув ва муҳокамалар илм-фан, динлараро мулоқот, бағрикенглик ва маърифат тамойилларини мустаҳкамлашда муҳим амалий майдон вазифасини бажаради.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
- «
- »