“Кайфиятсиз” деган сўзнинг маъноси
Суфёни Саврий, Авзоъий, Лайс Ибн Саъд, Суфён ибн Уяйна, Абдуллоҳ ибн Муборак ва аҳли суннанинг бошқа уламоларидан муташобиҳ сифатлар келган оятлар ҳақида: “Сифатларнинг хабарлари қандай келган бўлса, шундайлигича бирор нарсага ўхшатмасдан ва инкор қилмасдан гапирилади. “Қандай?”, “Нима учун?”, дейилмайди” деган ривоятлар келади.
Имом Абу Сулаймон Хаттобий роҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Бизга ва ҳар бир мусулмон кишига Парвардигоримиз сурат, шакл эгаси эмаслигини билиши шартдир. Чунки сурат бўлиши кайфиятни тақозо қилади ва бу нарса эса Аллоҳ таолодан ва Унинг сифатларидан инкор қилинади”.
Имом Байзовий Ҳанафий роҳимаҳуллоҳ “Ишоротул маром” номли китобларида шундай дейдилар: ““Била кайф” дегани бу “кайфиятсиз, тана аъзосисиз ва махлуқотларга ўхшамайди” деганидир. Бу гапда бир нечта нарсага ишоралар бор. Уларнинг энг муҳими барча кайфиятнинг турларини Аллоҳдан нафий қилиш, чунки кайфият луғатда шакл маъносида келади. Бу гап “Мисбоҳул мунирда” зикр қилинган””.
Рустам Охунжонов,
"Кўкалдош" ўрта махсус ислом таълим муассасаси
матбуот котиби
Ота-онани ҳурматлаш одоблари
Ота-онанинг розилигини олишга интилиш фазилати барча фазилатларнинг негизи, борлиқдаги ҳар қандай ҳақ-ҳуқуқларнинг келиб чиқадиган асосидир.
Ота-оналар, бола тарбияси билан шуғулланаётган тарбиячилар фарзандларга қуйидаги одатларни сингдиришлари мақсадга мувофиқ:
Гуноҳга сабаб бўлмаса, отаонанинг буюрганларини албатта бажариш; ота-онага мулойим сўзлаш; уйга кирганларида, ҳурматлари учун ўрнидан туриш; ҳар тонг салом бериш, уйқудан олдин хайрли тун тилаш; мол-мулкларини сақлаш; сўраган нарсаларини бериш; улардан маслаҳат сўраш; ота-она ҳақига дуо ва истиғфор айтиш; улар меҳмон кутишса, ёнларида мунтазир бўлиб туриш; уларнинг айтишларини кутмай, уларни хурсанд қиладиган ишларни бажариш; уларнинг ҳузурларида овозни баланд кўтармаслик; гапларини бўлмаслик; изн беришмаган жойга бормаслик; ухлаётганларида безовта қилмаслик; аҳли аёли, фарзандларини улардан устун қўймаслик; ота-она хатога йўл қўйсалар, билмасликка олиш, дарҳол кечириб, унутиш; кулгили гап бўлса ҳам, уларнинг ҳузурларида ўзини тутиш; улар яхши кўрадиган таомни илиниш; улардан олдин таомга қўл чўзмаслик; уларнинг олдиларида чўзилиб ётмаслик, оёқ узатмаслик; уйга улардан олдин кирмаслик, олдиларига тушиб юрмаслик; чақирганларида тезлик билан жавоб бериш; уларнинг ҳаётликларида ҳам, вафот этганларидан кейин ҳам дўстларини ҳурмат қилиш; ота-онасининг ҳурматини қилмайдиганлар билан дўстлашмаслик; уларнинг ҳақларига дуо қилиш; вафотларидан кейин Аллоҳнинг қуйидаги каломини кўп айтиш: «Эй, Раббим! Мени улар гўдаклик чоғимда тарбиялаганларидек, Сен ҳам уларга раҳм қилгин!» (Исро сураси, 24-оят).
Иброҳимжон ИНОМОВ тайёрлади.
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 10-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws
