МУФТИЙ ШАЙХ ЭШОН БОБОХОН ИБН АБДУЛМАЖИДХОН
Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати илк раиси, беш республика муфтийси
Яшаган йиллари: 1858-1957
Муфтийлик йиллари: 1943 – 1957
Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон 1858 йили Тошкент шаҳрида диний уламо оиласида туғилган.
1943 йил 20 октябрь куни Туркистон ўлкаси мусулмонларининг биринчи қурултойида “Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати” ташкил этилди. Ушбу йиғилишда уламолар томонидан Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон Диний назоратнинг илк раиси ҳамда беш республика муфтийси этиб сайланди.
Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхоннинг хизматлари:
– Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати ташкил этиш ташаббускори;
– Диний назоратни жойлаштириш учун Ҳастимом гузаридаги ўзларининг ичкари ва ташқари ҳовлиларини топширган;
– Диний назорат кутубхонасини ташкил этиб, унга мингдан ортиқ нодир китоб ва ноёб қўлёзмаларни ҳадя қилган;
– 1924 йилдан буён тўхтаб қолган ҳаж сафари 1945 йилда қайта тикланди ва 17 нафар зиёратчи муфтий Эшон Бобохон раҳбарлигида ҳаж ибодатини адо қилди;
– 1945 йилда Бухородаги қадимий илм маскани “Мир Араб” мадрасаси фаолияти қайта йўлга қўйилди;
– 1947 йили “Совет Шарқи мусулмонлари” журнали нашр этила бошланди;
– 1948 йили ҳижрий-қамарий ҳисоб билан мусулмонлар тақвими чоп этила бошлади.
– 1957 йили Совет Иттифоқида Қуръони карим илк бор чоп этилди;
Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон 1957 йил 5 июнь куни вафот этди ва “Ҳазрати Имом” мажмуасидаги Абу Бакр Қаффол Шоший қабри яқинига дафн этилди.
Халқаро анжуманда аёллар ҳуқуқи муҳофазаси масалалари муҳокама қилинди
Хабар берганимиздек, Жидда шаҳрида Халқаро Ислом фиқҳи академияси ва Мусулмон олами уюшмаси ҳамкорлигида ташкил этилган «Аёлларга нисбатан зўравонликка қарши курашда дин пешволарининг роли» мавзусидаги халқаро конференцияда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари қатнашди.
Шунингдек, анжуманда Масжид ал-Ҳаром имоми Шайх Солиҳ бин Ҳумайд, Халқаро Ислом фиқҳи академияси Бош котиби доктор Қутб Мустафо Сано, Мусулмон олами уюшмаси Бош котиби Шайх Муҳаммад Абдулкарим ал-Исо, Миср муфтийси Назир Муҳаммад Айёд, таниқли уламолар, етук фақиҳлар, муфтийлари ҳамда тадқиқотчилар иштирок этишди.
Илмий маърузалар ва муҳокамаларда бир қатор муҳим жиҳатлар ва амалий тавсиялар илгари сурилди. Жумладан:
– зўравонликни қатъий қоралаш: Аёлларга нисбатан ҳар қандай жисмоний, руҳий, иқтисодий ёки кибер тажовуз Ислом шариатининг инсон қадр-қиммати, раҳмат ва адолатга асосланган бош мақсадларига зид ва зулм экани фиқҳий жиҳатдан асосланди;
– диний тамойилларни тарғиб этиш: оила бошлиғи бўлган эрнинг асосий вазифалари аёлни нафақа билан таъминлаш, ҳимоялаш ва унга ғамхўрлик қилиш экани қайд этилди. Аёлнинг ижтимоий ҳаётдаги фаол иштироки кафолатлангани таъкидланиб, зарарли иллатларга барҳам бериш лозимлиги айтилди;
– оилани мустаҳкамлаш ва қўллаб-қувватлаш: ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш бўйича махсус курслар ташкил этиш, никоҳланувчиларни тиббий-психологик кўрикдан ўтказиш тизимини кучайтириш ҳамда имом-хатиблар иштирокида оилавий маслаҳатхоналар фаолиятини йўлга қўйиш тавсия этилди;
– ҳимоя ва кўмак тизимини жорий этиш: жабр кўрган аёлларга тиббий, психологик ва ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш марказларини кенгайтириш, хавфсиз бошпаналар ва «ишонч телефонлари» тизимини самарали жорий этиш зарурлиги белгиланди;
– халқаро ва маҳаллий ҳамкорлик: давлат идоралари, диний ташкилотлар ва фуқаролик жамияти институтларининг саъй-ҳаракатларини бирлаштириш ҳамда илғор тажрибаларни алмашиш муҳимлиги қайд этилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
