Cавол: Аёл кишиман, узрли кунларимда Қуръони каримни ўқий олмаслигимни биламан. Лекин уни ушлашим, ўпиб кўзимга суришим мумкинми?
Жавоб: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.
Йўқ ундай қилиб бўлмайди. Чунки таҳоратсиз кишилар, ҳайз кўрган аёллар, жунуб бўлганлар Қуръони карим китобини, Қуръон оятлари ёзилган қоғоз, танга ёки сувинерларни ушлашлари жоиз эмас. Зеро, Қуръони карим Аллоҳ таолонинг каломидир. Уни покиза ҳолда ушлаш билан ҳам унга ҳурмат ва таъзим ифода қилинади.
Ҳаким ибн Ҳизом розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени Яманга юбораётганларида “Қуръони каримни фақатгина пок ҳолингда ушлагин” – деган эдилар” (ИмомҲокимМустадраккитобларидаривоятқилганвабуҳадиснисаҳиҳдеганлар).
Ватандошимиз аллома Алоуддин Косоний раҳимаҳуллоҳ ҳам айни шу маънода айтадилар: “Қуръони каримни таҳоратсиз ушлаш мумкин эмаслигига бизнинг далилимиз Аллоҳ таолонинг мана бу ояти, яъни “Уни (Қуръонни) таҳоратли кишилардан ўзгалар ушламаслар” (Воқеа сураси 79-оят) ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг “Қуръонни фақат пок инсонгина ушлайди”, деган ҳадисларидир.
Қолаверса, Қуръони улуғлаш вожибдир, мусҳафни (Қуръони карим китобини) нопок қўл билан ушлаш эса уни улуғлаш эмас” (“Бадоъиус саноиъ” китоби).
Яна бир мўътабар манба, Имом Марғиноний раҳимаҳуллоҳнинг “Ҳидоя” асарида ҳам шундай дейилади:
“Ҳайз ёки нифос кўраётган, жунуб бўлганлар мусҳафни фақат ғилофи билан, Қуръони каримдан сура ёки оятлар ёзилган тангаларни ҳамён билан ушлашлари мумкин. Таҳоратсиз киши ҳам мусҳафни ғилоф билан ушлайди” (“Ҳидоя” китоби).
Шу ўринда яна бир нарсани таъкидлаш керакки, нафақат Қуръони карим, балки Қуръонни бошқа тилларга қилинган таржималари, тафсирларини ҳам нопок ҳолда ушлаш жоиз эмас. Фиқҳий манбаалардан Баҳрур роиқ китобида:
“Агар Қуръони карим форс тилида (шунингдек бошқа тилларда) ёзилган бўлса, жунуб киши ва ҳайз кўрган аёл уни ушлаши ҳаром бўлади. Шу ҳукмга барча уламолар ижмоъ қилганлар ва шу гап саҳиҳдир” – дейилади.
Демак, таҳоратсиз кишилар, ҳайз ёки нифос кўраётган аёллар, жунуб бўлганлар Қуръони каримни ғилофсиз ушлашлари ёки саволда сўралганидек ўпиб кўзга суришлари жоиз эмас. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази.
Муқаддас Қурбон ҳайитини нишонлашга бағишланган тадбирлар доирасида Ўзбекистон мусулмонлари идораси делегацияси Жанубий Кореяга ташриф буюрди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Сафар давомида Тошкент шаҳри Олмазор туманидаги “Мирзо Ғолиб” жоме масжиди имом-хатиби Исахон Бегматов, Самарқанд вилояти Ургут тумани бош имом-хатиби, “Мулла Шоди бобо” жоме масжиди имом-хатиби Абдуғани Ҳасанов ҳамда Тошкент шаҳридаги “Жобир ибн Абдуллоҳ” жоме масжиди имом-хатиби Мирза Алихоновдан иборат делегация Корея мусулмонлари федерацияси раиси Ҳусайн Ким Дон Ёк билан учрашди.
Музокаралар чоғида томонлар Жанубий Кореядаги мусулмон жамоасининг бугунги ҳолати, динлараро мулоқотни ривожлантириш масалалари ҳамда маданий-гуманитар соҳадаги ҳамкорликнинг истиқболли йўналишларини муҳокама қилди.
Диний-маърифий ишлар, динлараро ўзаро англашувни мустаҳкамлаш, маданий ўзига хосликни сақлаш ва гуманитар алоқаларни кенгайтириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Томонлар ўзаро ҳамкорликни янада ривожлантириш ва мунтазам алоқаларни давом эттиришдан манфаатдор эканини таъкидлади.
Ташриф доирасида Жанубий Кореяда истиқомат қилаётган ватандошлар учун маърифий суҳбат уюштирилди. Тадбир давомида маънавий-ахлоқий тарбия, ўзбек диаспораси ҳамжиҳатлигини мустаҳкамлаш, анъанавий оилавий қадриятлар ҳамда ўзаро ҳурмат маданиятини асраб-авайлаш масалалари муҳокама қилинди.
Шунингдек, делегация жамоавий намоз ўқиди, иштирокчиларга тинчлик-фаровонлик, иймонни мустаҳкамлаш, хорижда яшаш шароитида миллий ва диний анъаналарни сақлашга оид панд-насиҳатлар бериб, эзгу тилаклар билдирди.
Ташкил этилган “Эҳсон” хайрия тадбирида Ўзбекистон мусулмонлари идораси вакиллари ҳамда ушбу мамлакатда вақтинча меҳнат фаолиятини юритаётган ватандошлар иштирок этди.
Акциянинг асосий мақсади хориждаги Ўзбекистон фуқароларига моддий ва маънавий кўмак бериш, ўзаро ёрдам ва бирдамлик анъаналарини мустаҳкамлашдан иборат бўлди. Хайрия дастурхонига 100 нафардан ортиқ юртдош таклиф этилди, 50 та эҳтиёжманд оилага байрам совғалари улашилди.
Исахон Бегматов Қурбон ҳайитининг маънавий аҳамияти, хайрия, бирдамлик ва ўзаро кўмакнинг, шунингдек, Ватандан йироқда миллий ва диний анъаналарни асрашнинг муҳимлиги ҳақида сўз юритди.
Шу каби маърифий тадбирлар Ўзбекистон фуқаролари кўплаб истиқомат қиладиган Кёнсан, Кимхе, Чунчон, Кванжу, Мокпо, Кунсан ва Тежон шаҳарларида ҳам ўтказилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати