Руҳ ўлмайди… балки қайтади
Инсон қандай қилиб уйқусида ақлга сиғмас манзараларни кўради?
Қандай қилиб кулaди, йиғлайди, қўрқади, оғриқни ҳис қилади… ҳолбуки у ухлаб ётади?
Ҳеч хаёлингиздан ўтганми:
Набий алайҳиссалом Исро ва Меърож кечасида пайғамбарлар билан қандай учрашдилар… улар эса оламдан ўтган эдилар?
Бу сирнинг барчаси ўша ажойиб махлуқда, яъни руҳа.
Доктор Мустафо Маҳмуд айтади:
Кеча улуғ шайх Муҳаммад Мутаваллий Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг руҳ ҳақидаги ажойиб дарсини эшитдим…
Бу – фақат Аллоҳ билган илоҳий сир, у бундай дейди:
Айримлар савол беради:
Қандай қилиб Пайғамбар Муҳаммад алайҳиссалом Байтул-Мақдисда барча пайғамбарлар билан учрашдилар, ҳолбуки улар вафот этган эдилар?
Жавоб жуда оддий:
Бу – Аллоҳнинг қудрати!
Чегараси йўқ, идрок қилиб бўлмас қудрат.
Қандай қилиб бедор ҳолдаги руҳимиз билан тушдаги руҳимиз фарқ қилса…
Уйқуда кўзларимиз ёпиқ бўлади, лекин биз тўлиқ бир оламни яшаймиз!
Кўрамиз, эшитамиз, қувонамиз, қўрқамиз, оғриқ сезамиз, баъзан қўрқиб уйғониб:
Алҳамдулиллаҳ… бу фақат туш экан! деймиз.
Баъзан эса чиройли тушдан табассум билан уйғониб, унинг хотиржамлиги бутун кун давомида биз билан қолади.
Руҳларимиз чиқиб кетади, сайр қилади…
Ҳақиқатда танимаган инсонлар билан учрашади, бедор ҳолда ҳис қилмайдиган оламларга киради.
Барзахдаги руҳларимиз… ва Қиёматдачи?
Руҳларимиз барзах оламида ҳам бошқача бўлади,
Қиёмат куни эса… Энг юксак даражаларга кўтарилади,
кўз кўрмаган, қулоқ эшитмаган, инсон қалбига ҳам келмаган нарсаларни кўради.
Бу – Аллоҳнинг қудрати, у билан ҳабибимиз Мустафо алайҳиссалом пайғамбарларни тушда эмас, ҳушёр ҳолда кўрдилар.
Мени доим таассуротга соладиган ибора бор: бирор киши вафот этганда муаззин: “Фалончи фалон ўғли Аллоҳнинг раҳматига кўчди” дейди.
Қандай таскинли сўз… У ўлмади… балки кўчди!
Аллоҳнинг раҳматига, меҳрига, мутлақ адолатига кўчди.
Фоний танага маҳбус бўлган руҳи энди бошқа оламга йўл олди, бизнинг дунёмизга ҳеч ўхшамайдиган оламга.
Руҳ ўлмайди… балки қайтади.
Руҳ йўқ бўлмайди, азизлар…балки кўчади, юксалади, кўтарилади, ўзининг асл ватанига қайтади.
Бу ер ҳеч қачон бизнинг доимий масканимиз бўлмаган, бу – фоний дунё, боқий эмас, дам олиш учун эмас, имтиҳон учун яратилган ер.
Аллоҳ таоло айтади: “Ўлимни ҳам, ҳаётни ҳам яратган – сизларнинг қайсингиз яхшироқ амал қилишингизни синаш учун”.
Дуо: Ё Аллоҳ! Руҳларимизни енгил, хотиржам ва пок қил, Сени рози қилган ҳолда, имон ва офият билан Сенга кўтарилишини насиб эт.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
1. Мўмин банда эшитган нарсасини сўраб-суриштирмай гапиришдан эҳтиёт бўлиши лозим.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Эй, мўминлар! Агар сизларга бирор фосиқ кимса хабар келтирса, сизлар (ҳақиқий аҳволни) билмаган ҳолингизда бирор қавмга азият етказиб қўйиб, (кейин) қилган ишларингизга пушаймон бўлмаслигингиз учун (у хабарни) аниқлаб (текшириб) кўрингиз!” (Ҳужурот сураси, 6-оят).
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кишига гуноҳ учун эшитган нарсасини гапирмоқнинг ўзи кифоя қилади”, деганлар (Имом Абу Довуд, Имом Муслим ривояти).
Демак, эшитган гапини одамларга гапираверган киши ёлғончилардан саналади. Мўмин банда эса ёлғончи бўлмайди.
Имом Молик ривоят қилган ҳадисда Савфон ибн Сулайм розияллоҳу анҳу «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан:
“Ё Аллоҳнинг Расули! Мўмин қўрқоқ бўлади-ми?” деб сўрадилар.
“Ҳа”, дедилар.
“Ё Аллоҳнинг Расули! Мўмин бахил бўлади-ми?” дедилар.
“Ҳа”, дедилар.
“Ё Аллоҳнинг Расули! Мўмин ёлғончи бўлади-ми?” деб сўрадилар.
“Йўқ”, деб жавоб бердилар».
2. Мўмин банда бирор кишини масхара қилмаслиги лозим.
“Эй, мўминлар! (Сизлардан) бирор миллат (бошқа) бир миллатни масхара қилмасин! Эҳтимолки, (масхара қилинган миллат) улардан яхшироқ бўлса” (Ҳужурот сураси, 11-оят).
Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ким бир биродарини бир айбда айбласа, токи ўзи ҳам ўша гуноҳни содир этмагунича вафот этмайди”, дедилар (Имом Термизий ривояти).
Оиша розияллоҳу анҳо: “Мусибатга учраган бир киши бир гуруҳ аёллар олдидан ўтди. Аёллар уни масхара қилиб, кулишди. Ўша аёлларнинг кўпчилиги ўша мусибатга мубтало бўлишди”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Аллоҳ таоло бошқа бир оятда масхара қилувчиларнинг ҳолига вой бўлиши ҳақида огоҳлантиради: “(Кишилар ортидан) ғийбат қилувчи, (олдида) масхара қилувчи ҳар бир кимсанинг ҳолига вой!” (Ҳумаза сураси, 1-оят).
3. Мўминлар бир-бирларини мазах қилишлари ва лақаблар билан атамасликлари лозим.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Ўзларингизни (бир-бирларингизни) мазах қилмангиз ва бир-бирларингизни лақаблар билан атамангиз!” (Ҳужурот сураси, 11-оят).
4. Мўминлар гумондан четда бўлишлари лозим.
Аллоҳ таоло бундай буюради: “Эй, мўминлар! Кўп гумон(лар)дан четланингиз! Чунки баъзи гумон(лар) гуноҳдир” (Ҳужурот сураси, 12-оят).
5. Мўминлар ўзгалар айбини қидиришдан ва уларни ғийбат қилишдан сақланишлари лозим.
“(Ўзгалар айбини қидириб) жосуслик қилмангиз ва бирингиз бирингизни ғийбат қилмасин! Сизлардан бирор киши ўлган биродарининг гўштини ейишни хоҳлайдими?! Уни ёмон кўрасиз-ку, ахир! Аллоҳдан қўрқингиз! Албатта, Аллоҳ тавбаларни қабул қилувчи ва раҳмли зотдир” (Ҳужурот сураси, 12-оят).
Даврон НУРМУҲАММАД