Жаннатга ҳисоб-китобсиз кирадиган бандалар фақат 70 000 тами?
Савол: “Умматимдан етмиш минги жаннатга ҳисобсиз кирурлар. Улар шумланмайдиган, дам солишни талаб қилмайдиган, тамға қиздириб босмайдиган ва Роббиларига таваккал қиладиган кимсалардир”. Шу ҳадисда жаннатга ҳисоб-китобсиз кирадиган бандалар 70 минг деб айтилган экан. Фақат шу миқдордаги инсон ҳисоб-китобсиз жаннатга кирадими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Йўқ, ундай эмас. Чунки бир ҳадисда 70 минг сони ишлатилган бўлса, бошқа ривоятларда 70 мингдаги ҳар бир мингга яна етмиш минг, яна бир ривоятда етмиш мингнинг ҳар бирига етмиш минг уммат қўшилиши айтилган. Яъни ададлар турлича келган. Саволда келтирилган ҳадис шарҳида муҳаддис уламолар бу ердаги адад чеклаш учунми ёки кўпликни ифодалаш учун ишлатилганми деб баҳс юритганлар ва аксар уламолар бу адад кўплик учун ишлатилган деганлар.
Чунки Аллоҳ таоло Тавба сурасининг 80-оятида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга хитоб қилиб: “Агар улар учун етмиш марта истиғфор айтсангиз ҳам, Аллоҳ ҳаргиз уларни мағфират қилмас” деган сўзидаги етмиш кўпликни ифодалайди, ундан кўп миқдорда истиғфор айтилса ҳам, Аллоҳ таоло уларни кечирмаслигини бошқа оятда айтган.
Демак, ривоятларда келган ададлардан мурод кўплик маъноси экани ҳадиси шарифда зикр қилинган сифатларга эга ҳар бир мўмин шу мақомга эга бўлишини англатади ва жаннатга ҳисобсиз кирувчи мўминлар сони маълум бир саноққа чекланмайди. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
“Em Insight”: Тошкентдаги халқаро медиафорум ислом цивилизациясининг замонавий қиёфасини намоён этди
Британиянинг “Em Insight” журналида Ўзбекистонда бўлиб ўтган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ, янги кашфиётлар” мавзусидаги халқаро медиафорумга бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Нашрда ёзилишича, Ўзбекистон Ислом цивилизацияси маркази томонидан ташкил этилган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ, янги кашфиётлар” халқаро медиафоруми хорижлик ОАВда катта қизиқиш уйғотган.
Рақамли платформалар, сунъий интеллект ва ахборот хуружлари авж олган ҳозирги замонда оммавий ахборот воситаларининг мамлакатлар, маданиятлар ва цивилизациялар ҳақидаги тасаввурларни шакллантиришдаги ўрни тобора ортиб бормоқда.
Мақолада таъкидланишича, Ал-Хоразмий, Ибн Сино, Беруний, Имом Бухорий, Имом Термизий ва Мирзо Улуғбек каби жаҳон илм-фани ривожига беқиёс ҳисса қўшган буюк мутафаккирлар юрти бўлмиш Ўзбекистон бу каби глобал муҳокамалар учун энг мақбул майдондир.
Қатарнинг “The Peninsula” газетаси масъул муҳаррири Муҳаммад Осмон форумнинг рақамли ахборот асридаги аҳамиятига тўхталиб, Имом Бухорийнинг ҳадисларни тўплаш ва уларнинг ҳаққонийлигини текширишдаги қатъий ёндашувини тилга олди.
У ушбу методологияни манбаларни чуқур ўрганиш ва верификация қилишнинг ўчмас намунаси деб атади ва бу тамойиллар фейк хабарлар ҳамда сунъий интеллект маҳсулотлари кўпайган ҳозирги даврда жуда аҳамиятли эканини билдирди.
Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги муҳаррири Ўткир Алимов форумнинг Мустақилликнинг 35 йиллиги остонасида ўтказилаётганига эътибор қаратган. У 50 мамлакатдан 300 га яқин ОАВ вакилларининг Тошкентда жамлангани Ўзбекистоннинг цивилизациялар чорраҳаси сифатидаги ўрни ортиб бораётганидан далолат беришини таъкидлади.
Мақолада Тошкентдаги халқаро медиафорум журналистика масъулияти, тарихий тадқиқотлар чуқурлиги ва замонавий технологиялар имкониятларини бирлаштирган ҳолда Ислом цивилизациясини янги, замонавий қиёфада дунёга танитишга хизмат қилиши баён этилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
