Шу йил 13 февраль куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Муҳаммадолим домла Муҳаммадсиддиқов Афғонистон Фанлар академияси Таржима маркази раҳбари Азизуллоҳ Шинворий бошчилигидаги делегацияни қабул қилди.
Мулоқот давомида Амударёнинг икки соҳилида яшаётган қардош халқларни азалдан ягона дин, муштарак тарих ва эзгу мақсадлар бирлаштириб келаётгани, кейинги йилларда ушбу қўшничилик муносабатлари янги босқичда мустаҳкамланиб бораётгани алоҳида қайд этилди. Хусусан, давлатимиз Раҳбари томонидан Афғонистонда тинчлик ва осуда ҳаётни қарор топтиришга қаратилган халқаро ташаббуслари бугун ўз мевасини бераётгани, икки давлат уламолари ўртасидаги ташрифлар эса ўзаро алоқаларни янада жипслаштираётгани таъкидланди.
Шунингдек, меҳмонларга Диний идоранинг 80 йиллик бой тарихи, Фатво маркази фаолияти ва юртимиздаги диний таълим тизими ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ўз навбатида, Азизуллоҳ Шинворий Ўзбекистонга бўлган юксак эҳтиромини изҳор этиб, бу заминни нафақат буюк алломалар ватани, балки ноёб илмий асарлар, муборак зиёрат ва қадамжолар макони сифатида қадрлашини билдирди. Шунингдек, пойтахтимизда ўтган Бурҳонуддин Марғиноний илмий меросига бағишланган халқаро конференция доирасидаги учрашувлар икки халқ илм аҳллари учун ғоят манфаатли бўлаётганини эътироф этди.
Учрашув якунида томонлар илм-маърифат ва Ислом дини равнақи йўлида ҳамкорликни изчил давом эттиришга келишиб олдилар. Мартабали меҳмонга Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг эсдалик ҳадялари топширилди.
Мазкур учрашувдан сўнг мартабали меҳмонлар Ҳазрати имом мажмуаси, хусусан, Қаффол Шоший мақбарасини зиёрат қилиш билан бирга Тошкент ислом институти фаолияти билан яқиндан танишилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.
Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.
Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.
1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.
1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.
Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.
2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати