Жунуб ҳолатда тирноқ, соч ва бошқа тукларни олиш жоизми?
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Мен жунуб ҳолатида соч ва шу кабиларни тозалаб бўлмаслиги ҳақида эшитганман. Лекин бир дўстим, ундай гап йўқ, олса бўлаверади, деди. Аслида жунуб ҳолатда соч, тирноқ ва киндик ости тукларини олса бўладими ёки йўқми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Жунублик ҳолатида соч ва тирноқ олиш ҳамда бадандаги ортиқча тукларни тозалаш макруҳ ҳисобланади. Бу ишнинг макруҳлигига фақиҳларимиз, Аллоҳ таоло уларни раҳматига олсин, далил ўлароқ “Шарҳи ширъатил ислом” китобида келган қуйидаги ҳадисни келтирадилар: “Ким ғусл қилишдан олдин тукларини олса, ҳар бир соч толаси (қиёмат куни) келиб: "Эй Роббим! Нима сабабдан мени покламай туриб, олиб ташлаганини ундан сўра”, дейди.
Имом Ғаззолий раҳимаҳуллоҳ ҳам “Иҳё улумиддин” китобида тук, тирноқ каби танадан нопок ҳолда ажратилган нарсалар қиёмат кунида даъво қилиши ҳақидаги ривоятни келтирганлар.
Фуқаҳоларимиз бирор масалага жоиз ёки ножоиз деб ҳукм айтган бўлсалар, албатта, маълум бир далилга асосланадилар. Шу сабабли мўътабар китобларимизда келган гапларга амал қилиш энг тўғри йўл ҳисобланади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
Қарийб 50 мамлакат журналистлари янги Имом Бухорий мажмуаси ва Самарқанднинг асосий ёдгорликларини зиёрат қилади
«Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми иштирокчилари 27 август куни Самарқандга йўл олади. Улар янгидан бунёд этилган Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳамда Имом Бухорий номидаги Инновацион музей билан танишади. Куннинг иккинчи ярмида эса иштирокчилар учун шаҳарнинг тарихий-маданий мерос объектлари, жумладан, ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилган ёдгорликлар бўйлаб махсус дастур ташкил этилади, хабар бермоқда iccu.uz.
Ёдгорлик мажмуаси Самарқанд вилояти Пайариқ туманида, буюк муҳаддис ва илоҳиётшунос Муҳаммад ал-Бухорийнинг (810–870) дафн этилган жойида жойлашган. У «Саҳиҳи Бухорий» тўплами муаллифи бўлиб, мазкур асар сунний исломдаги энг мўътабар ҳадис тўпламларидан бири ҳисобланади.
Кенг кўламли реконструкциядан сўнг мажмуа 2026 йил баҳорида зиёратчилар учун қайта очилди. Унинг умумий ҳудуди 45 гектарни ташкил этади. Бу ерда 10 минг кишилик масжид, маъмурий ва хизмат кўрсатиш бинолари, 154 устунли айвон, 14 та мовий гумбаз ва баландлиги 75 метр бўлган тўртта минора барпо этилган. Реконструкциядан сўнг мажмуанинг кунлик қабул қилиш қуввати 12 минг нафардан 65 минг нафаргача ошди.
Мажмуанинг марказий қисмларидан бири — тўққизта павильондан иборат янги Имом Бухорий Инновацион музейидир. Экспозиция алломанинг ҳаёти, ҳадисшунослик тарихи ва унинг илмий меросига бағишланган. Шунингдек, музейда Қуръонда зикр этилган пайғамбарлар, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Макка ва Мадинадаги ҳаёти ҳамда ёзма ҳадис тўпламларининг шаклланиш тарихи ҳақида маълумотлар берилган.
Мажмуа яқинида Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳам фаолият юритади. Марказ ислом илмий ва қўлёзма меросини, жумладан, Марказий Осиёнинг ўрта аср олимлари асарларини ўрганиш, илмий тадқиқотлар ва таржималар тайёрлаш, шунингдек, халқаро илмий алмашинувни ривожлантириш билан шуғулланади.
Мажмуага ташрифдан сўнг форум иштирокчилари тарихий Самарқанд билан танишади. Шаҳарнинг асосий меъморий ёдгорликлари қаторига Регистон, Бибихоним масжиди, Шоҳи Зинда мажмуаси ва Гўри Амир мақбараси киради. ЮНЕСКО ушбу тўрт объектни 2001 йилда «Самарқанд — маданиятлар чорраҳаси» номи билан Жаҳон мероси рўйхатига киритилган тарихий шаҳарнинг асосий ёдгорликлари сифатида эътироф этади.
Самарқанд босқичи 24–28 август кунлари Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида бўлиб ўтадиган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми дастурининг бир қисми бўлади.
Пресс-служба Управления мусульман Узбекистана