Ҳаж саёҳат эмас...
Ҳаж жисмоний ва молиявий жиҳатдан бандани синайдиган, руҳиятини поклайдиган Ислом арконларининг бешинчи рукнидир. Ҳажнинг улуғ фазилатларидан бири инсоннинг хато ва гуноҳлардан покланишига сабаб бўлади.
Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилганлар:
“Ким Аллоҳ учун ҳаж қилса, (ҳаж давомида) ёмон гаплар гапирмаса ва гуноҳ ишлар қилмаса, уйига онасидан туғилгандек гуноҳлардан пок бўлиб қайтади” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).
Шундай экан, мабрур ҳаж инсон ҳаётида янги саҳифа очади. Ислом таълимотида ҳар бир солиҳ амалнинг ўз ажри бор, бироқ Ҳаж учун ваъда қилинган мукофот улуғроқдир.
Ҳадисда айтилишича: “Мабрур ҳажнинг мукофоти фақат жаннатдир”. Риёдан холи, ҳалол маблағ эвазига қилинган ва барча одобларига риоя этилган ибодат мабрур ҳаж ҳисобланади.
Ҳожилар Аллоҳ таолонинг меҳмонларидир. Муқаддас манзилларда инсон ўзи ва яқинлари учун энг хайрли дуоларни сўрайди. Зиёрат давомида, айниқса Арафот тоғида, Каъбаи муаззама қаршисида ва Сафо-Марва тепаликларида қилинган дуолар рад этилмайди.
Ҳажнинг ижтимоий фазилати беқиёс. Бир хил либосда, бир хил мақсад йўлида дунёнинг турли бурчакларидан келган инсонларнинг жамланиши тенглик ва ибрат намунасини намоён этади. Бу ерда бой ва камбағал, мансабдор ва оддий ишчи, оқ ва қора танлилар ўртасида ҳеч қандай фарқ қолмайди.
Ҳаж арконларини бажараётган инсон қиёмат манзараларини ҳис қилади, ҳисоб-китобни эслайди ва Аллоҳ ҳузурида ҳамма тенг, фақатгина тақволиларгина бошқалардан устун эканини тушунади.
Ҳаж сафари машаққатлардан холи эмас. Иссиқ иқлим, миллионлаган оломон ичида ҳаракатланиш ва узоқ масофаларни пиёда босиб ўтиш инсондан улкан сабр талаб қилади. Бу машаққатлар эвазига инсон ўз нафсини жиловлашни, бошқаларга нисбатан бағрикенг бўлишни ва қийинчиликларга шукр билан муносабат бўлишни ўрганади.
Ҳаж саёҳат эмас, балки қалбнинг Аллоҳ томон ҳижратидир. Муборак сафардан қайтган киши ҳожи мақомини олиш билан бирга жамиятга фойдаси тегадиган, одоб-ахлоқи гўзал ва иймони мустаҳкам бўлган бошқа шахсга айланиши керак.
Аллоҳ таоло барчамизни ҳаж арконларини бажариш ва унга муносиб бўлиш бахтидан бенасиб қилмасин!
Тошкент ислом институти ўқитувчиси
Зафар қори Маҳмудов
Тошкентда тарих ва замонавий санъат уйғунлашган янги маданий макон очилмоқда
Жорий йил 6 сентябрь куни пойтахтимизда Тошкент замонавий санъат маркази — CCA Tashkent ўз эшикларини очади. Бу шунчаки янги музей ёки кўргазма зали эмас, балки бир асрдан зиёд тарихга эга иншоотга янги ҳаёт бағишланган йирик маданий лойиҳадир.
Маълумот ўрнида: 1912 йилда меъмор Вилгелм Гейнзелман лойиҳаси асосида барпо этилган бино дастлаб трамвай депоси, кейинчалик дизель электр станцияси сифатида фойдаланилган. Бугун эса унинг тарихий қиёфаси ва индустриал руҳини сақлаган ҳолда, замонавий санъат, таълим, тадқиқот ва маданий мулоқот марказига айлантирилди.
Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган ушбу лойиҳа тарихий меросни асраб-авайлаш ва унга замонавий мазмун беришнинг ёрқин намунасидир.
Франциянинг машҳур Studio KO бюроси томонидан ишлаб чиқилган архитектура концепцияси тарихий мерос ва замонавий инфратузилмани уйғунлаштирган. Марказда кўргазма заллари, таълим ва жамоат майдонлари, кутубхона ҳамда тадқиқот инфратузилмаси фаолият юритади.
Энг муҳими — бу ерда нафақат тарих сақлаб қолинди, балки унга янги мазмун берилди. Илгари энергия ишлаб чиқарилган маконда бугун ижод, янги ғоялар, санъат ва инсонлар мулоқотининг янги энергияси юзага келади.
CCA Tashkent нафақат Тошкентнинг, балки Марказий Осиёнинг янги маданий жозиба нуқталаридан бирига айланиши кутилмоқда.
Бу ерда замонавий санъат билан бир қаторда маърузалар, кинонамойишлар, тадқиқотлар, мунозаралар, концертлар, перформанслар ва турли маданий-таълим тадбирлари ўтказилади.
