Қуръони каримнинг Анфол сураси 60-оятида:
﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ﴾
“Улар учун имконингиз борича (ҳарбий) куч ва отлиқ бўлинмаларни тайёрлаб қўйингиз!” деб отлар зикр қилинади.
Ушбу оятдан маълум бўладики, отда юришни ўрганишга алоҳида эътибор қаратилган. Отлар қадимдан инсон ҳаётида оғирини енгил, узоғини яқин қилувчи, жангларда эса муҳим восита ҳисобланган. Шунинг учун, ҳадиси шарифларда ҳам от минишни ўрганиш ва унда чопишга кенг тарғиб қилинган. Араблар аввалдан чавандозлик билан машҳур бўлганлар. Улар фарзандларини саккиз ёшга тўлмасданоқ от минишни ўргатганлар. Ислом дини ёйилгач, бу одатни янада кенгроқ тарғиб қилинди.
Ибн Умар розияллоҳу анҳу айтадилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таолога ўйинларингизнинг яхшиси отда чопиш, камондан ўқ отиш ва аҳлларингиз билан ўйнашишингиздир”, деганлар.
Бошқа бир ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: “От мининглар. Чунки бу отангиз Исмоил алайҳиссаломнинг меросидир”, деганлар. У зот ўзлари эгарсизотни бошқариш ва чопишда моҳир бўлганлар. Баъзан саҳобалари билан отда ҳам туяда ҳам мусобақалашиб турардилар.
Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Азбоъ деган туялари бўлиб, унда мусобақалашардилар. Бу туядан ўзадигани йўқ эди.Набий соллаллоҳу алайҳи васалламунинг устида ўтирганларида бир аъробий келиб, ундан ўзиб кетди. Бу ҳолат мусулмонларга оғир ботди. Шунда, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳнинг дунёдаги нарсаларни кўтариши ва тушириши бордир”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Ушбу ҳадисдан уловларда мусобақалашиш жоизлиги, мусобақалашганда кимдир ютиб, кимдир ютқазса, атрофдагилар ортиқча безовталанмаслиги ва ҳар қандай пешқадам ютқазиши мумкинлиги тушунилади.
Ҳазрат Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу турли шаҳарларга мактуб жўнатганда, унда: “Фарзандларингизга сузишни ва чавандозликни ўргатинглар”, деб ёздирар эдилар.
Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу халифалик даврларида Миср волийси бўлганлар вау ерда кўплаб чавандозлик мусобақаларини ўказганлар.
Отда чопишкишининг жисмоний жиҳатдан чиниқиб, бақувват бўлишида муҳим воситадир. Унда инсон саломатлигига кўплаб фойдалар бор. Жумладан:
1. Отда чопиш очиқ ҳавода бўлгани туфайли нафас олиш тизимини яхшилайди.
2. Юрак уруши тезлигини меъёрига келтириб, танани кислород билан тўйинишини таъминлайди.
3. Танадаги қон айланиш тизимини яхшилайди.
4. Асаб тизими фаолиятини мўътадиллаштиради ва инсоннинг диққатини жамлаб ҳушёрлигини оширади.
5. Тана мускуллари қуввати ортади.
Доктор Саййид Муҳаммад Абдуннабий айтади: “Германияда ўтказилган тадқиқотлар натижасидан маълум бўлишича, отда юриш бел, бўғимлардаги оғриқни кетказади ва қад-қоматдаги нуқсонларни баратараф этади”.
"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли
Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида 2026-2027 ўқув йилининг 1-сонли Кенгаш йиғилиши бўлиб ўтди. Йиғилишни институт ректори, Кенгаш раиси Уйғун Ғафуров бошқарди.
Мажлисда муассасанинг янги ўқув йилидаги фаолиятига оид қуйидаги муҳим масалалар кўриб чиқилди ва тасдиқланди:
Институт Кенгаши, таркибий бўлимлар ва кафедраларнинг 2026-2027 ўқув йилига мўлжалланган йиллик режалари ҳамда ўтган ўқув йилидаги буйруқлар ва мурожаатлар ижроси таҳлил қилинди.
Битирув малакавий ишлари мавзулари тасдиқланиб, илмий раҳбарлар бириктирилди; фан ойликлари, тўгараклар ташкил этиш ҳамда янги ўқув қўлланмаларини нашрга тавсия этиш масалалари ҳал этилди.
Талабалар турар жойи тўловлари, ички тартиб-қоидалар ва профессор-ўқитувчилар навбатчилиги тасдиқланди.
Таълим тизимида илк бор “Фахрий доктор”, “Фахрий профессор”, “Фахрий доцент”, “Фахрий устоз” ва “Фахрий талаба” мақомларини таъсис этиш, тегишли низом ҳамда кўкрак нишонлари эскизлари маъқулланди.
Институтнинг 55 йиллик юбилейини кенг нишонлаш режаси, муассасани халқаро аккредитациядан ўтказиш тайёргарлиги ҳамда 2030 йилгача бўлган ривожланиш стратегияси кўриб чиқилди.
Йиғилиш сўнггида кун тартибидаги барча йўналишлар бўйича тегишли қарорлар қабул қилиниб, масъулларга аниқ вазифалар юклатилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати