Ҳайз кўрган аёл Қуръон тиловат қилиши мумкинми?
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қуръонни ёддан ўқиш таҳорати йўқ киши (муҳдис) учун жоиз, аммо жунуб, нифос ва ҳайз кўрган аёллар учун тақиқлангандир.
Бунинг сабаби (ҳикмати) қуйидагича: Араб қавми, Аллоҳ таоло: “У (Аллоҳ) уммийлар ичига ўзларидан бўлган Расулни юборган Зотдир...” (Жума сураси, 2-оят) деб сифатлаганидек ва Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Биз уммий умматмиз; на ҳисобни ва на ёзишни биламиз”, деб айтганларидек, асосан хат-саводсиз бўлишган. Улардан Исломга кирганлар Қуръонни фақат эшитиш (талқин) орқали қабул қилишар, қалбларида ёдлаб қолишар эди.
Қуръонни ёдда сақлаб қолиш мақсадида уни кўп такрорлашга эҳтиёж сезардилар. Агар уларга Қуръон ўқиган ҳар бир ҳолатларида пок (таҳоратли) бўлиш мажбурияти юкланганда, бу уларга қийинчилик туғдирган бўларди. Уларнинг ичида Мусҳафдан ўқийдиганлари кам эди, шунинг учун Мусҳафни ушлаш ва ундан ўқиш вақтида таҳоратли бўлиш шарти уларга оғирлик қилмасди.
Шу маънога кўра, таҳоратсиз кишига қироат қилиш жоизлиги ва жунуб кишига мумкин эмаслиги ўртасидаги ҳукм ажратилди. Чунки жунублик ҳолати таҳоратсизлик (кичик бетаҳоратлик) каби доимий ва тез-тез содир бўлмайди.
Таҳоратсиз кишига Қуръон ўқиш учун таҳоратни вожиб қилишда машаққат бор, аммо жунубликдан ғусл қилишни вожиб қилишда машаққат йўқ. Валлоҳу аълам (Аллоҳ билувчироқдир).
Қаффол Шоший. “Маҳосин аш-шариъа”.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
Пол Капур: «Бу ерда тарихни нафақат кўрасиз, балки уни ҳис қиласиз»
АҚШ Давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё ишлари бўйича ёрдамчиси Самир Пол Капур Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрди, хабар бермоқда iccu.uz.
Ислом цивилизациясининг кўп асрлик тарихи, унинг илм-фан, маданият ва маърифат тараққиётига қўшган улкан ҳиссаси Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази экспозицияларида яхлит ва таъсирчан тарзда намоён этилган. Ташриф давомида Самир Пол Капур исломгача бўлган давр цивилизацияларидан тортиб, Янги Ўзбекистон даврига қадар бўлган тарихий жараёнларни акс эттирувчи галереялар, буюк алломаларнинг илмий-маърифий мероси, ноёб қўлёзмалар, муқаддас ёдгорликлар ҳамда замонавий рақамли технологиялар асосида яратилган интерактив экспозициялар билан яқиндан танишди.
Меҳмон экспозицияларнинг мазмунан изчиллиги ва тарихий жараёнларни бир-бири билан узвий боғлиқ ҳолда намоён этиш усулига алоҳида эътибор қаратди. Унинг қайд этишича, бу ерда музей экспонатлари орқали ўтмиш ҳақида маълумот олиш билан чекланиб қолмай, тарихий даврлар руҳини ҳис қилиш, улар ўртасидаги боғлиқликни англаш имкони ҳам мавжуд.
Самир Пол Капур ўз таассуротларини қуйидагича ифодалади:
«Бу муҳташам маскан. Ислом тарихи ва маданиятининг асрлар давомидаги тараққиёти билан яқиндан танишиш мен учун унутилмас тажриба бўлди. Бу ерда тарихни шунчаки китоб саҳифалари орқали эмас, балки ўз кўзингиз билан кўрасиз, уни ҳис қиласиз ва гўё ўша даврларнинг ичида бўласиз. Шу боис ушбу ноёб масканни барпо этишга ҳисса қўшган барча инсонларга самимий миннатдорчилик билдираман.
Ёшларга ҳам бу ерга келишни албатта тавсия қиламан. Чунки бу маскан нафақат тарихни ўрганиш, балки ўтмиш билан келажак ўртасидаги узвий боғлиқликни англаш имконини беради. Мен учун энг эсда қоларли лаҳзалардан бири Қуръони каримга бағишланган голографик намойиш бўлди. У менда катта таассурот ва ҳаяжон уйғотди.
Менимча, бу даргоҳ ислом цивилизациясининг жаҳон тамаддунига қўшган улкан ҳиссасини бутун дунёга намоён этишга хизмат қилади. Шунинг учун ҳар бир инсон бу ерга ташриф буюриб, ана шу бой ва бебаҳо мерос билан шахсан танишиши лозим».
Пол Капурнинг фикрича, Марказнинг аҳамияти унинг тарихий меросни намоён этиш билангина чекланмайди. Ушбу маскан ёш авлод учун ўтмиш сабоқларини англаш, илм-фан ва маърифатнинг цивилизация тараққиётидаги ўрнини ҳис этиш, миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳини шакллантириш учун ҳам муҳим маънавий-маърифий майдон вазифасини ўтайди.
Ташриф якунида АҚШ Давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё ишлари бўйича ёрдамчиси Самир Пол Капур Ислом цивилизацияси марказидан олган таассуротлари юксак эканини қайд этиб, ушбу маскан бой тарихий меросни замонавий музей технологиялари ва таъсирчан тақдимот усуллари орқали жаҳон жамоатчилигига етказишда муҳим аҳамият касб этишини таъкидлади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
