Бугун, 21 май куни Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази томонидан нашр этилган юртимиздан етишиб чиққан улуғ аллома Абул Ҳусайн Пешоғарийнинг "Исматул анбиё" асари тақдимотига бағишланган илмий-маърифий тадбир бўлиб ўтди.
Тадбирда мамлакатимиз илм-фан ва диний-маърифий соҳасининг етакчи олимлари, тадқиқотчилари ҳамда мутахассислари иштирок этди. Жумладан, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Комилжон Шермухамедов, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси витце-президенти, Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти директори Баҳром Абдуҳалимов, Дин ишлари бўйича қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Даврон Махсудов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон Ишматбеков, Тошкент ислом институти ректори Уйғун Ғафуров ва Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази бош илмий ходими Зоҳидилла Мунавваров қатнашди.
Тақдимотда сўзга чиққан Ҳомиджон домла Ишматбеков иштирокчиларни янги китоб билан табриклаб, бу каби манбаларнинг аҳамияти хусусида сўз юритди. Шунингдек, у киши ўз сўзида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази нафақат муҳташам обида, балки юртимиздаги барча диний ва илмий муассасаларни бир нуқтага жамлаган маскан экани, жаҳонга Исломнинг асл инсонпарварлик ва илм-фан моҳиятини кўрсатувчи вазифасини ўтаётгани, шунингдек, Учинчи Ренессанс пойдеворини мустаҳкамлашга ва Янги Ўзбекистоннинг халқаро нуфузини юксалтиришга хизмат қилаётганини алоҳида таъкидлади.
Шунингдек, тақдимотнинг асосий маърузачилари сифатида Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази илмий ходимлари Абдуллатиф Аллоқулов, Аҳмад Саъд Даманҳурий ҳамда Ихтиёр Абдураҳмонов иштирок этди.
Мутахассислар ушбу нашр аждодларимизнинг бой илмий меросини ўрганиш ва уни келажак авлодга етказиш йўлида муҳим қадам бўлишини таъкидлади. Тадбир давомида ушбу асарнинг дунёдаги ягона қўлёзма нусхаси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти фондида сақланаётгани, янги нашр эса милодий 1382 йилда Бухорода кўчирилган ана шу қўлёзма асосида тайёрлангани алоҳида қайд этилди.
Маълумот ўрнида, мазкур китоб мотуридийшунос олимлар Аҳмад Саъд Даманҳурий ва Ихтиёр Абдураҳмоновнинг илмий изланишлари асосида тайёрланиб, илк бор илмий таҳқиқ қилинган ҳолда китобхонлар эътиборига ҳавола этилди. Мазкур асар Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази ташаббуси билан Иорданиянинг нуфузли “Ғоним” нашриётида чоп этилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Ўзбекистон элчихонаси томонидан Бобур номли халқаро жамоат фонди билан ҳамкорликда ўзбекистонлик тарихшунос ва бобуршунос олимлардан иборат делегациянинг Покистонга ташрифи амалга оширилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Ташриф Бобур ва Бобурийлар даврига оид тарихий-маданий меросни ўрганиш, Покистон ҳудудида сақланаётган мазкур даврга оид тарихий манбалар, қўлёзмалар, экспонатлар ва артефактлар билан танишиш, шунингдек, икки мамлакатнинг илмий-тадқиқот ва маданий муассасалари ўртасида ҳамкорликни ривожлантириш мақсадида ташкил эилди.
Делегация аъзолари дастлаб Лаҳор шаҳрида Бобурийлар даврига оид тарихий обидалар ва манзилгоҳларга ташриф буюриб, ўрганишлар олиб борди. Хусусан, Лаҳор музейи, Ислом галереяси ҳамда қатор илмий-тадқиқот муассасаларида бўлиб, мазкур муассасаларда қатор илмий учрашувлар ўтказди ва бобурийлар даврига оид тарихий манбалар билан танишди.
Лаҳор шаҳридаги Панжоб университети раҳбарияти билан илмий ва академик ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди. Сафар давомида мазкур университет ҳузуридаги Бобурийлар мероси маркази билан ҳамкорликда Бобурийлар сулоласининг 500 йиллигига бағишланган илмий-амалий анжуман ўтказилди.
Иштирокчилар Бобур ва Бобурийлар тарихи, уларнинг Марказий ва Жанубий Осиё тамаддунидаги ўрни, мазкур даврнинг сиёсий, маданий ва илмий меросини ўрганиш масалаларини муҳокама қилдилар.
Ўзбекистон олимлари Исломобод шаҳрида Покистон Миллий тилни ривожлантириш департаменти раҳбарияти Қуаид-и-Аъзам университети, Аллома Иқбол университети, Покистон Миллий кутубхонаси ҳамда қатор илмий-тадқиқот муассасаларига ташриф буюриб, қўлёзмалар, бобурийлар даврига оид экспонатлар ва бошқа тарихий манбалар билан танишди.
Ўзбекистон вакиллари Ислом ҳамкорлик ташкилотининг Илмий ва технологик ҳамкорлик бўйича доимий қўмитаси бош координатори Муҳаммад Иқбол Чоудҳари томонидан қабул қилинди.
Унда Бобур ва Бобурийлар меросини чуқур ўрганиш, уни асраш ва мусулмон дунёси илмий доиралари ҳамда кенг жамоатчилик ўртасида тарғиб қилиш бўйича ҳамкорликни йўлга қўйиш масалалари кўриб чиқилди.
Келгусида мазкур ташкилот билан ҳамкорликда Бобурийлар меросига бағишланган йирик халқаро илмий-амалий конференция ўтказиш бўйича келишувга эришилди.
Ташрифнинг асосий тадбири Исломобод шаҳрида «Заҳириддин Муҳаммад Бобур: муштарак цивилизациявий мерос ва Ўзбекистон-Покистон муносабатлари кўприги» мавзусида ташкил этилган бўлди.
Конференцияда Покистон Миллий мерос ва маданият вазирининг ўринбосари Фараҳ Наз Акбар, Ўзбекистон элчиси Алишер Тўхтаев, Покистондаги «Бобур форуми» раҳбари Рамзан Муғал ҳамда тарихчи ва бобуршунос олимлар ҳамда ёш тадқиқотчилар иштирок этди.
Дипломатик ваколатхона раҳбари ўз нутқида икки мамлакат ўртасидаги тарихий, маданий, маънавий ва цивилизациявий алоқалар узоқ тарих ва чуқур илдизларга эга эканини қайд этди.
– Ушбу муштарак тарихда Заҳириддин Муҳаммад Бобур Жанубий Осиёда улкан давлатчиликка асос солгани халқларимизни бирлаштирувчи муҳим тарихий омил бўлди, – деди Ўзбекистон элчиси. – Таъкидлаш жоизки, бугунги кунда Ўзбекистон-Покистон муносабатлари барча соҳаларда изчил ривожланиб бормоқда. Икки давлат раҳбарлари ўртасидаги мунтазам ва яқин дўстона мулоқот натижасида икки томонлама муносабатларимиз стратегик шериклик даражасига кўтарилди. Алоқаларнинг бундай даражасида умумий тарихий ва маданий меросни ўрганишнинг нақадар муҳимлиги, бу борада яқиндан ҳамкорлик қилиш икки халқ ўртасидаги дўстлик ва ўзаро англашувни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Бобур номли халқаро жамоат фонди раиси ўринбосари Рустам Мамасолиев ўз чиқишида Бобур ва унинг илмий-адабий мероси бутун минтақа тарихида алоҳида ўрин тутишини урғулади.
– Ўзбекистонда Бобур ва бобурийлар меросини ўрганиш, асраш ва тарғиб қилиш борасида жуда катта ишлар амалга ошириляпти, – деди у. – Бобурийлар меросини чуқур ўрганишда покистонлик олимлар ва илмий муассасалар билан қўшма тадқиқотлар, илмий анжуманлар, нашриёт лойиҳалари ва академик алмашинувларни кенгайтириш жуда муҳим.
Покистон Миллий мерос ва маданият вазирининг ўринбосари Фараҳ Наз Акбар, ўз навбатида, бобурийларнинг Покистон тарихидаги муҳим ўрнига тўхталди.
– Бобурийларнинг Покистондаги тарихий-маданий меросини асраш ва келажак авлодларга етказишга ҳукумат даражасида эътибор қаратиляпти, – деди Фараҳ Наз Акбар. – Биз Ўзбекистон билан тарихий алоқаларимизни янада мустаҳкамлаш, илмий ҳамкорлик ва маданий алмашинувларни қўллаб-қувватлашга, буюк аждодларимиз қолдирган меросни биргаликда ўрганиш ва тарғиб қилишга тайёрмиз.
Бобур номли халқаро жамоат фонди делегацияси ташрифи давомида Панжоб вилоятида жойлашган Бобурийлар даврига оид қатор тарихий қадамжоларда ўрганишлар олиб бориши режалаштирилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати