frontend\widgets\header\Header: Attempt to read property "fajr" on null
Янгиликлар

Умер мусулманский космонавт, доставивший Коран в космос

24.06.2026   24873   2 min.
Умер мусулманский космонавт, доставивший Коран в космос

Абдул Ахад Моманд, первий афганский мусулманин, взявший копию Корана в космос, скончался в Германии после борби с раком.
По сообшению ИҚНА со ссилкой на "Таwасул" Мохманд получил особий исторический статус, взяв с собой копию Корана во время своей миссии 1988 года на советскую космическую станцию «Мир». Он читал аяти из Корана в космосе, что привлекло широкое внимание в то время.
Во время той же миссии он позвонил матери со станции, сделав пушту четвёртим язиком, на котором говорят в космосе. Абд ал-Ахад бил 29-летним, когда участвовал в этой исторической миссии.
Кто такой Абдул Ахад Моманд?
Абдул Ахад Моманд родился в 1959 году в деревне Сарди провинсии Газни. Он получил началное образование в родном городе, а затем переехал в Кабул, столитсу Афганистана, чтоби продолжит образование.
После поступления в Политехнический институт в столице он отправился в бивший Советский Союз, где прошёл специализированную авиационную подготовку.
После возврашения в Афганистан он служил пилотом ВВС на авиабазе Баграм с 1981 по 1984 год. Затем он продолжил висшее образование в Киевском институте авиационних инженеров. В этот период, будучи членом группи афганских пилотов, он успешно прошёл квалификационние испитания на космический полёт.
29 августа 1988 года он полетел на космическую станцию «Мир» и вернулся на Землю 7 сентября того же года. Хотя миссия должна била длится восем дней, её продлили ешё на один ден из-за технического сбоя, которий бил успешно исправлен.
Вернувшис из космоса, Моманд продолжил научную и профессионалную деятелност; Он учился в Москве, работал в Академии наук Афганистана, занимал должност заместителя министра авиации и туризма по техническим вопросам.
После начала гражданской войни в Афганистане в 1992 году этот астронавт вместе с семей покинул эту страну и перебрался в Германию и поселился в Штутгарте. Там, помимо деятелности в частном секторе, он работал в Центре космических исследований Штутгартского университета.
С тех пор Моманд жил в Германии с женой и тремя детми и оставил после себя научное и историческое наследие, которое сделало его одним из самих видаюшихся афганских деятелей в области освоения космоса.

Пресс-служба Управления мусулман Узбекистана

Дунё янгиликлари
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Марғилоннинг уч муқаддас қадамжоси

14.08.2026   22505   3 min.
Марғилоннинг уч муқаддас қадамжоси

Марғилон – Фарғона водийсининг энг қадимий ва ўзига хос шаҳарларидан бири. Унинг тарихини фақат меъморий обидалар, қадимий кўчалар ёки машҳур ҳунармандчилик анъаналари билангина эмас, балки асрлар давомида халқ эъзозида бўлиб келаётган зиёратгоҳларсиз ҳам тасаввур этиб бўлмайди, хабар бермоқда ЎзА.

Шаҳардаги Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозор ана шундай тарихий-маънавий масканлар сирасига киради. Уларнинг ҳар бири ўз тарихи, ривоятлари ва халқ хотирасидаги ўзига хос ўрнига эга.

Марғилоннинг қадимий зиёратгоҳларидан бири Пир Сиддиқ мажмуасидир. Халқ орасида бу қадамжо билан боғлиқ турли ривоятлар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Зиёратгоҳ Пир Сиддиқ номи билан боғлиқ бўлиб, “сиддиқ” сўзи араб тилида ҳақгўй, ростгўй, ҳақиқатга содиқ инсон маъноларини англатади. Шу жиҳатдан зиёратгоҳ номи ҳам халқ тасаввурида эзгулик, иймон ва ростгўйлик каби фазилатлар билан уйғунлашиб кетган. Мажмуадаги меъморий ечимлар, айниқса, гумбазли иншоотлар ва қадимий қабрлар Марғилоннинг ўтмишдаги шаҳарсозлик ва меъморчилик анъаналаридан дарак беради.

Пир Сиддиқ зиёратгоҳи нафақат зиёрат маскани, балки Марғилоннинг тарихий хотирасини ўзида мужассам этган қадамжолардан бири сифатида аҳамиятлидир. Марғилон тарихи буюк аллома Бурҳониддин Марғиноний номи билан чамбарчас боғлиқ. XII асрда яшаб ижод қилган аллома ислом ҳуқуқшунослиги, хусусан, ҳанафий фиқҳи тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган. Унинг бутун ислом оламида машҳур бўлган “Ҳидоя” асари асрлар давомида муҳим ҳуқуқий манба сифатида қадрланиб келган.

Марғилонда аллома номи билан боғлиқ Чиллахона ҳам халқнинг маънавий хотирасида алоҳида ўрин тутади. “Чиллахона” атамаси одатда инсоннинг маълум муддат хилватда қолиб, тафаккур, ибодат ва руҳий тарбия билан машғул бўладиган жойини англатади. Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси билан боғлиқ ривоятлар ҳам алломанинг илм йўлидаги машаққатли изланишлари ва маънавий камолотини тасаввур қилишга ёрдам беради. Бу масканни фақат зиёратгоҳ сифатида эмас, балки буюк алломанинг илмий-маънавий меросини англашга хизмат қилувчи тарихий хотира жойи сифатида ҳам баҳолаш мумкин.

Марғилондаги яна бир ўзига хос маскан – Каптарли мозор. Унинг номи билан боғлиқ халқ ривоятлари турлича. Айрим ҳикояларда бу жойда каптарлар кўп бўлгани, шу сабабли мозор “Каптарли” деб аталгани айтилади. Каптар эса халқ тасаввурида тинчлик, поклик ва эзгулик рамзи сифатида қабул қилинади. Каптарли мозор ҳақидаги маълумотларни илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш Марғилоннинг маҳаллий тарихини янада бойитишга хизмат қилади. Бунинг учун архив ҳужжатлари, қадимий хариталар, қабртошларидаги ёзувлар, вақф ҳужжатлари ва халқ орасида сақланиб келаётган оғзаки тарих намуналарини тадқиқ этиш муҳим. Зеро, халқ хотирасида асрлар давомида сақланиб келаётган ривоятлар ҳам тарихий-этнографик тадқиқотлар учун қимматли манба бўлиши мумкин.

Уч қадамжо – бир тарих. Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозорни бирлаштириб турган асосий жиҳат уларнинг Марғилоннинг маънавий қиёфасини шакллантиришдаги ўрнидир. Бу қадамжолар халқнинг аждодларга ҳурмат, муқаддас жойларни асраш, эзгулик ва маърифатни қадрлаш каби анъаналарини ўзида мужассам этади.

Уларнинг ҳар бири Марғилон тарихининг турли қирраларини намоён этади: Пир Сиддиқ – диний-маънавий меросни, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси – илм ва тафаккур анъаналарини, Каптарли мозор эса халқ хотираси ва маҳаллий ривоятларнинг узвийлигини ифодалайди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари