Жаннатнинг мисоли
“Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли шуки, унинг остидан анҳорлар оқади, мевалари ва соялари доимийдир. Шу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир” (Раъд сураси, 35-оят).
Бу оят тақводорларга ваъда қилинган жаннатни сифатлаб бериш маъносида бўлиши мумкин. Оят “тақводорларга ваъда қилинган жаннат кофирларга ваъда қилинган дўзахга ўхшаш бўладими?” деган маънода бўлиши ҳам мумкин. Яъни жаннат билан дўзах бирбирига ўхшаш эмас.
Аллоҳ таоло бошқа бир оятда жаннат ҳақида бундай марҳамат қилади: “Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли: ичида айнимаган сувли анҳорлари, таъми ўзгармаган сутли анҳорлари, ичувчилар учун лаззатбахш хамрли анҳорлари, мусаффо асалли анҳорлари бор. Улар учун унда барча мевалар ва Раббиларидан мағфират бордир. Улар дўзахда мангу қоладиган, ўта қайноқ сув билан суғорилиб, ичаклари титилиб кетадиган кимса (кофирлар)га ўхшармиди?” (Муҳаммад сураси, 15-оят).
Аллоҳ таоло бу оятда бундай демоқда: “Сифати шундай доимий неъматлар ичра бўлган кишилар мудом азобланадиган, сифатлари ана ундай бўлган кимсалар каби бўлурми?” Яъни жаннатийлар дўзахийлар каби бўлмайди. Шундан олдин келган оят ҳам ушбу оятга қиёс қилинади.
“Унинг остидан анҳорлар оқади, мевалари доимийдир”. Яъни жаннатнинг мевалари доимий бўлиб, асло тугаб қолмайди. Улар дунё мевалари ва унинг неъматларига ўхшамайди. Дунё меваларининг ҳар қандай тури вақти билан тугаб қолади. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло охират жаннатининг мевалари ва ундаги жамики неъматлар узлуксиз, доимий эканини ҳамда кофирларга охиратнинг азоби ҳам бардавом эканини хабар қилди.
“Ва соялари…” Аллоҳ таоло жаннатнинг сояси ҳам узлуксиз экани, унда ботиши билан сояси ҳам йўқоладиган қуёш бўлмаслигини баён этиб, ундаги барча неъматларнинг давомийлиги ва манфаатли бўлишини билдирди. Сояда манфаат бор, лекин зарар йўқ, қуёшда эса фойда билан бирга зарар ҳам бордир. Худди шундай, дунё ҳаётида барча нарсаларда фойдали тарафлари билан бирга зарарли жиҳатлар ҳам бўлади. У неъматлар келиши вақти билан тўхтаб, завол топади. Аллоҳ таоло охиратдаги соя, жаннатдаги барча неъматлар зарарсиз, узлуксиз, боқий бўлишини ва улар дунёдаги сояга ва неъматларга ўхшамаслигини хабар қилди.
“Шу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”. Яъни кофирларнинг жазоси дўзахдир. Бу оят нинг зоҳирини эътиборга оладиган бўлсак, гўзал оқибат ширкдан сақланганларга бўлиши айтилди. Чунки Аллоҳ таоло кофирларнинг оқибати дўзах эканини зикр қилди. Яъни улар нинг оқибати, жазоси дўзахдир. Жаннат эса ширкдан сақланганларнинг мукофотидир.
“Кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”. Яъни кофирларнинг жазоси дўзахдир. Ёки ушбу иборанинг маъноси: “Тақво қилганлар нинг оқибати жаннатдир, кофирларнинг оқибати эса дўзахдир”.
Муфассирлардан баъзилари Аллоҳ таолонинг “Бу тақво қилганларнинг оқибатидир” оятининг маъносини бундай баён қилади: “Уларнинг амаллари, яхшиликларининг оқибати жаннатдир. Аллоҳ таолонинг ягоналигига куфр келтирган кимсалар амалларининг оқибати эса дўзахдир”.
Имом Абу Мансур МОТУРИДИЙнинг “Таъвилотул Қуръон” асаридан
Абдулатиф АЛЛОҚУЛОВ таржима қилди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 9-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws
Куала-Лумпурда малайзиялик машҳур санъаткорнинг Ўзбекистонда суратга олинган янги альбоми тақдимоти ўтказилди
Малайзия ва Жануби-Шарқий Осиёда машҳур бўлган санъаткор Ҳофиз Ҳамидуннинг Ўзбекистонда суратга олинган “Salawat. The Beloved” номли янги мусиқий альбоми тақдимоти бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Малайзиялик санъаткорларнинг Ўзбекистонда ижодий лойиҳаларни амалга ошириш ва юртимизнинг бой тарихий-маданий меросини халқаро аудитория орасида тарғиб қилишга қизиқиши ортиб бормоқда.
Мазкур ижодий лойиҳа доирасида Ҳофиз Ҳамидун ва унинг ижодий жамоаси жорий йил август ойида Ўзбекистонга ташриф буюриб, Тошкент, Самарқанд ва Бухоро вилоятида қатор видеоклипларни суратга олди.
Суратга олиш жараёнлари мамлакатимизнинг тарихий-маданий ва сайёҳлик салоҳиятини намоён этувчи қатор диққатга сазовор объектларда ташкил этилди.
Янги альбомнинг Малайзиядаги премьерасида 24 та электрон ва босма нашр, 40 дан зиёд ОАВ вакиллари иштирок этди. Ўзбекистонда суратга олинган альбом премьераси тўғрисида ижтимоий тармоқларда 100 га яқин пост ва материаллар эълон қилинди.
Тадбир доирасида Ҳофиз Ҳамидуннинг Ўзбекистоннинг бой исломий, тарихий ва маданий меросига бағишланган фото-кўргазмаси ҳам намойиш этилди. Эътиборлиси, хонанданинг таъкидлашича, янги альбом қисқа вақт ичида 1,4 миллиондан зиёд томошабин эътиборини жалб этган.
Бу кўрсаткич Ўзбекистоннинг маданий ва сайёҳлик салоҳиятини Жануби-Шарқий Осиё аудиториясига етказишда замонавий медиа ва санъат лойиҳаларининг катта имкониятларга эга эканини кўрсатмоқда.
Мазкур медиа-лойиҳа Ўзбекистоннинг Малайзиядаги элчихонаси ва Туризм қўмитаси билан ҳамкорликда юртимизда сўнгги йилларда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳамда мамлакатда зиёрат туризми учун яратилаётган замонавий имкониятларни Жануби-Шарқий Осиё жамоатчилигига етказиш мақсадида амалга оширилди.
Ҳофиз Ҳамидуннинг ижодий лойиҳаси нафақат мусиқа ва санъат соҳасидаги ҳамкорлик, балки Ўзбекистоннинг Малайзия ва АСЕАН минтақаси билан маданий ва туризм дипломатиясининг самарали намунаси сифатида ҳам аҳамиятлидир.
Мазкур ташаббус Ўзбекистон ва Малайзия ўртасидаги тобора ривожланиб бораётган маданий-гуманитар ҳамкорлик ва халқлар ўртасидаги дўстлик алоқаларининг яна бир ёрқин намунаси бўлди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати