Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
08 Ноябр, 2026   |   28 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:42
Қуёш
07:02
Пешин
12:12
Аср
15:29
Шом
17:14
Хуфтон
18:29
Bismillah
08 Ноябр, 2026, 28 Жумадул аввал, 1448
Янгиликлар

Сурхондарёда отинойилар учун семинар-тренинг ўтказилди

10.09.2026   71774   1 min.
Сурхондарёда отинойилар учун семинар-тренинг ўтказилди

Жорий йилнинг 7-8 сентябрь кунлари Сурхондарё вилоятининг Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот маркази мажлислар залида икки кунлик ўқув-семинари доирасида "Мафкуравий хатарларга қарши курашишда отинойиларнинг ўрни ҳамда масъулияти" мавзусида семинар-тренинг бўлиб ўтди.

Тадбирда Ўзбекистон мусулмонлари идораси Сурхондарё вилояти вакилининг хотин-қизлар бўйича ўринбосари, вилоят ҳокимлиги мутасаддилари ҳамда диний соха ходимлари иштирок этишди. Иштирокчиларга семинарнинг аҳамияти, "Ақида илмининг мохияти ва мотуридийлик таълимоти", "Ёт оқимлар ғояларига раддиялар" - Имом Мотуридий халқаро илмий- тадқиқот маркази катта илмий ходими И.Абдурахмонов, "Глобаллашув асрида аёлларни ғоявий тахдидлардан асраш" - Имом Мотуридий халқаро илмий- тадқиқот маркази бўлим бошлиғи Ш.Жўраев ҳамда "Хотин-қизлар билан ишлашда услубий тавсиялар" - Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси доценти Д.Турдиевалар мавзуларида сўз юритдилар.

Семинар давомида бугунги кунда учраётган мафкуравий таҳдидлар, уларнинг олдини олиш, жамиятда соғлом маънавий муҳитни шакллантириш, айниқса хотин-қизлар ўртасида маърифий фаолиятни кучайтиришда отинойиларнинг ўрни ва масъулияти ҳақида атрофлича маълумотлар берилди.

Шунингдек, иштирокчилар билан очиқ мулоқот ташкил этилиб, мавзу юзасидан фикр ва таклифлар муҳокама қилинди ҳамда қизиқтирган саволларга мутахассислар томонидан жавоблар берилди.

Семинар-тренинг ўз ишини якунлади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

МАЗҲАБ УШЛАШ ФИТНАГА САБАБ БЎЛАДИМИ?

06.11.2026   25069   2 min.
МАЗҲАБ УШЛАШ ФИТНАГА САБАБ БЎЛАДИМИ?

Даъво: Мазҳаб ушлаш фитнага сабаб бўлади.

Раддия: Бу фикр ташқи жиҳатдан бирликка чақириқдек кўринса-да, илмий жиҳатдан масалага соддалаштирилган ва тарихий тажрибага зид ёндашувдир.

Aввало, мазҳаб дегани Қуръон ва суннатдан мустақил дин эмас. Мазҳаб – Қуръон ва суннатни тушуниш методологияси. Хусусан, Aбу Ҳанифа асос солган ҳанафий мактаби Қуръон ва суннат матнларини усулий қоидалар асосида истинбот қилиш тизимидир.

Демак, мазҳаб тафарруқ эмас, балки тартибли фиқҳий тафаккур шаклидир.

Иккинчидан, тарихий тажриба шуни кўрсатадики, мусулмон жамиятларида тўртта фиқҳий мактабнинг мавжудлиги фитна эмас, балки илмий хилма-хиллик сифатида қабул қилинган. Фитна асосан мазҳаблар мавжудлигидан эмас, балки жаҳолат ва мутаассибликдан келиб чиққан. Илмий мактабнинг ўзи эмас, балки уни нотўғри тушуниш муаммо туғдиради.

Учинчидан, “мазҳабсизлик бирлик келтиради” деган ғоя амалиётда аксини кўрсатди. Ҳар ким матнни ўз фаҳмига кўра талқин қила бошлаганда, ягона мезон йўқолади ва натижада кўплаб мустақил, бир-бирини инкор қилувчи қарашлар пайдо бўлади. Бу эса бирлашув эмас, балки парокандаликни кучайтиради. Усулсиз ижтиҳод фитнага яқинроқ.

Aқидавий ва фиқҳий мувозанат нуқтаи назаридан Aбу Мансур Мотуридий анъанаси шуни кўрсатадики, динни тушунишда илмий мезон зарур. Мезонсиз “тўғридан-тўғри Қуръон ва суннатга эргашиш” шиори амалда субъектив талқинларга йўл очади. Тарихда айнан шундай ёндашувлар бир-бирини “Aҳли сунна эмас” деб чиқаришгача олиб борган.

Шуни ҳам унутмаслик керакки, саҳобалар давридаёқ фиқҳий ихтилоф мавжуд эди. Лекин бу ихтилоф умматни бўлмаган. Чунки у усул асосида эди. Мазҳаблар ана шу саҳоба ва тобеинлар меросининг тизимлаштирилган шаклидир.

Хулоса қилиб айтганда, мазҳабнинг ўзи фитна эмас. Фитна – илмий мезонсизлик, жаҳолат ва такфирий руҳиятдир. Мазҳаб эса асрлар давомида умматни тартибга солган, фиқҳий бирликни сақлаган институтдир. Шунинг учун “мазҳаб ушлаш фитна” деган умумий ҳукм илмий асосга эга эмас ва тарихий тажрибага зид хулосадир.

 

Ўткирбек Собиров

Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,

Тошкент ислом институти ўқитувчиси

МАҚОЛА