Ёшлар ва бугунги замон
Бугун тез суратлар билан ўзгариб бораётган шиддатли ва мураккаб бир давримизни олим ва зиёлилар технологиялар замони, фикр-тафаккур асри ва ахборатлашув даври дея турли таъриф беришмоқда.
Ҳақиқатан биз яшаётган давр, фитна, турли низолар, ҳасад, зиддиятлар тўқнашган, аниқроқ айтганда глобаллашув давридир. Ҳар бир ижтимоий ҳодисанинг ижобий ва салбий томони бўлгани каби глобаллашув жараёни ҳам бундан мустасно эмас. Ҳозирда унинг ўткир ва кенг қамровли таъсирини деярли барча соҳаларда кўриш мумкин.
Айни давр ёшларимиз онгига маънавий таҳдид қилмоқда. Ёшларни турли қабоҳатлардан огоҳлантириб, маънавий таҳдидларга қарши билим ва кўникма, малака ҳосил қилишларига тарғиб қилиш давримиз ва динимиз талаби эканини англаб етишимиз лозим.
Ғоявий таҳдидларга қарши туриш учун ҳар бир инсондан ўз мустақил фикри, соғлом дунёқараш ва мустаҳкам иродага эга бўлиш талаб қилинади. Бунинг учун ёшлар ҳар қайси соҳада касбининг етук мутахассиси бўлиб чиқиши, жамият ривожига ўз ҳиссасини қўшишга ҳаркат қилиши лозим.
Вояга етаётган ҳар бир ёшнинг маънавий баркамол, иродаси бақувват, иймони бутун, кучли мафкуравий иммунитетга эга шахс сифатида тарбиялаш озод ва обод Ватан, эркин ва фаровон ҳаёт барпо этишнинг асосий шартларидан бири бўлиб қолаверади.
Улуғ аждодларимиз ор-номус, уят, андиша, шарму-ҳаё, ибо, иффат каби юксак ахлоқий туйғуларни доимо биринчи ўринга қўйиб келган. Шу боис биз ёшлар ўтмишга назар солиб, ибратли ўгитлардан хулосалар чиқаришимиз, илм-маърифатимизни оширишимиз лозим.
Барно АЗИМОВА,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Кадрлар бўлими мутахассиси
18 август — Усмон Мусҳафи Тошкентга қайтган кун
18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.
Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.
Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.
1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.
1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.
Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.
2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
