Кийим инсонни табиатнинг турли ҳодисаларидан ва танага зарар берадиган ташқи таъсирлардан асрашга хизмат қилади. Кийим инсоннинг характерини, унинг ички ва ташқи дунёсини, ахлоқий сифатларини, ақлий салоҳиятини, эстетик дидини намоён қиладиган омиллардан.
Биз инсонннинг кийимига қараб, унинг оиласидаги муҳитни ва қандай инсонлигини билиб олишимиз мумкин. Замон тезлашиб, ёшлар орасида ҳаё мезонига жавоб бермайдиган турли кийимларнинг кўпайиши ва ёшлар тили билан айтганда «мода»ларнинг кун сайин ортиб бориши кийиниш одоби ва маънавий ахлоқнинг бузулишига олиб келяпти.
Афсуски, бу модаларнинг ортиши ёшларнинг кийинишига жуда катта таъсир ўтказяпти. Айрим йигит ва қизларнинг кийинишида деярли фарқ қолмади. Қизларнинг шим кийиши эса ҳозир кўтарилаётган масала эмас. Тор шим кийиб олиб, шаталоқ отиб кўчаларда ҳаё пардасини юлиб ташлаган қизлардан ёки Европанинг турли кинофильмларидан «ўрнак» олаётганлар сони ортиб боряпти. Бундай ёшларнинг маънавий ахлоқи аллақачон бузулиб бўлган. Бир савол қийнайди: наҳотки уйдан шундай расво тарзда кийиниб чиқаётган қизнинг ота ёки акаси «Ҳей, ўзингни йиғиштириб ол», демайди. Бундай кийиниш ва бундай яшаш тарзини тарғиб қилаётганларнинг асл мақсадлари бор.
Сўнгги икки йил давомидаги жаҳон модаларини томоша қилсангиз, у ердаги илгари сурилаётган фикрларни кўрасиз. Эркаклар кийимлари модасида қарасангиз, уларнинг кийимларида турли гул безакларидан фойдаланилган, ипак матолар ва шунга ўхшаш бир қараганда аёллар кийимини эсга солувчи унсурлардан фойдаланилган. Аёллар кийимлари эса аксинча – жиддий тусда бўлиб, бир қараганда, эркаклар кийимларини эслатиб юборади. Бу эса инсоннинг жинсини ўзгартиришга ҳаракат қилишнинг руҳий биринчи зарбаси ҳисобланади. Бундай ўзи жуда содда бўлиб кўринадиган тузоқларнинг оммалашишига ёшларимиз билиб-билмай ўз ҳисса қўшишяпти.
Дунё мусулмонлари бундай жинсни ўзгартириш каби тубан ишга қарши ғояларни олиб бораётган бир пайтда биз унинг ривожланишига сабабчи бўлиб қолмайлик. Кўчаларда қизларнинг турли йиртиқ шимлар кийишига гувоҳ бўляпмиз. Қиз бола учун бундай шимлар кийиш ҳаром. Худди шундай эркак кишилар учун ҳам аёллар кийимига ўхшаш кийимларни кийиш ҳаром.
Кийим нафақат кишининг юзи, балки унинг оиласи, агар четга чиқадиган бўлса, миллатнинг юзидир. Ривожланган технологиялар замонида яшарканмиз, қайси бир ёшнинг қўлига қараманг, сўнгги русумдаги телефонлари бор. Турли ғояларни инсон онггига сингдириш учун ўргимчак тўри деб аталмиш интернетнинг ўзи етарли.
Бундай замонда яшаётган ҳар бир ота-она учун ўз боласининг қўл телефонини текшириш вожибдир. Чунки улар бутун маълумотнинг 90 фоизини китобдан эмас, турли интернет сайтларидан олишяпти. Кийинишда ҳам интернет сайтларида кўриб қолган қандайдир шахсларга тақлид қилишяпти. Эътибор бериб қарайдиган бўлсак, аёлларнинг кийими кун сайин беҳаёлашиб боряпти. Агар чуқурроқ кириб борадиган бўлсак, бу иш ҳам айни бир мақсаднинг амалга ошаётганидан далолат беради. Ҳозирда аёлларимиз орасида бурқа (ниқоб) тақиш урфга айланмоқда. Юз ва қўлларни ёпиб оладиган даражада кийиниш юртимизда фитнага сабаб бўляпти. Шундай кийиниш керакки, бу фитнага сабабчи бўлмасин.
Бизнинг мазҳабимизда ва жумҳур уламолар мазҳабида ҳам аёл кишининг юз ва кафт қисми аврат ҳисобланмайди. Бу тўғрисида турли ҳадислар ривоят қилинган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Эй Асмо, аёл киши вояга етганида ундан мана бу ва мана бу (юз ва қўлларини кўрсатиб) жойларидан бошқа аъзоси кўриниши мумкин эмас» деб юз ва икки кафтларига ишора қилдилар (Имом Абу Довуд ривояти).
Ислом мўътадилликни ёқтиради ва ёқлайди. Кийиниш тарзимизда ҳам бунга амал қилишимиз энг гўзал ишлардан биридир. Кийим билан фаҳшни тарғиб ҳам қилмайлик, кийим билан фитнага ҳам сабабчи бўлиб қолмайлик. Динимиз белгилаган мезонларда, кийиниш маданиятига амал қилиб либос кийсак, бунинг ажр ва мукофотини Аллоҳ таоло, албатта, беради.
Тошкент шаҳар бош имом-хатиби
Саййид Раҳматуллоҳ Термизий
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрган Саудия Арабистони Подшоҳлиги Соғлиқни сақлаш вазири Фаҳд Ал-Жалажел Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан барпо этилган мазкур мажмуа тарих, илм-фан ва маърифатни замонавий форматда уйғунлаштирган ҳолда келажак авлод учун янги билим муҳитини яратаётганини таъкидлади, хабар бермоқда iccu.uz.
Саудия Арабистони Подшоҳлиги Соғлиқни сақлаш вазири Фаҳд Ал-Жалажел Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюриб, музей экспозициялари, ноёб қўлёзмалар, ислом цивилизацияси тарихи, буюк алломаларнинг бой илмий мероси ҳамда рақамли ва интерактив технологиялар асосида ташкил этилган кўргазмалар билан танишди.
Ташриф давомида меҳмон Марказнинг экспозициялари орқали ислом цивилизациясининг кўп асрлик тараққиёти, илм-фан ва маърифат анъаналари, Марказий Осиё, хусусан Ўзбекистон ҳудудида етишиб чиққан алломаларнинг жаҳон илм-фани ривожига қўшган ҳиссаси, шунингдек, Янги Ўзбекистонда маданий меросни асраш ва тарғиб этиш бўйича амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар билан яқиндан танишди.
Суадиялик мартабали меҳмон Марказ фаолияти ҳақида фикр билдириб, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ташкил этилган ушбу мажмуа ислом цивилизациясининг бой илмий ва маънавий меросини замонавий музейшунослик ечимлари орқали халқаро аудиторияга етказишда муҳим аҳамият касб этаётганини таъкидлади.
«Ислом цивилизацияси марказида асрлар давомида шаклланган илм-фан ва маърифат тарихини кўриб, катта ғурур ва ифтихор туйғуларини ҳис қилдим. Бу ерда цивилизациянинг замон билан ҳамнафас ривожланганини кўриш мумкин. Президент Шавкат Мирзиёевга ушбу музей ва бой тарихни бутун дунёга тушунарли тилда тақдим этиш имкониятини яратгани учун миннатдорчилик билдираман.
Бу марказ ёш авлодга ўтмиш цивилизациялари ҳақида чуқур тасаввур беради, уларни ўз тарихи билан боғлайди ва ҳар бир даврнинг бугунги тараққиёт билан узвий боғлиқлигини кўрсатади. Ўзбекистонда амалга оширилаётган бундай ислоҳотлар ва тараққиёт ютуқларини кўришдан биз, Саудия Арабистонидаги биродарларингиз, чин дилдан мамнунмиз», – деди у.
Фаҳд Ал-Жалажелнинг фикрича, бундай ташаббуслар турли мамлакатлар ўртасида маданий мулоқотни мустаҳкамлаш, умумий цивилизацион меросни англаш ва илм-фан ҳамда маърифат соҳасидаги халқаро ҳамкорликни кенгайтириш учун муҳим пойдевор вазифасини бажаради.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати