Ижтимоий тармоқларнинг хатари
Инсон саломатлиги у озиқланаётган сув ва неъматлар софлигига боғлик бўлганидек, шахс дунёқарашининг соғломлиги ва илм савияси ўзлаштираётган маълумот ва билимларининг манбаларига боғлиқдир. Шу сабабдан, давримизда интернет тармоғидан фойдаланиш одоби ижтимоий одобларнинг энг аҳамиятлиларидан бири хисобланади.
Аслида интернет, айниқса ижтимоий тармоқларни ташкил этишдан асосий мақсад илм олиш имкониятларини осонлаштириш, ўзаро муносабатларда қулайлик яратиш эди. Бироқ бугунги кунга келиб, уларнинг вазифалари тобора кенгайиб, мақсадлари хам турланиб бормоқда.
Хар нарсанинг яхши ва ёмон тарафи бўлганидек, су́нги пайтларда ижтимоий тармокларнинг хам жиддий хатарлари юзага чикмокда. Жумладан , айни даврда айрим бузгунчи окимларнинг интернетдан у́з гарази йу́лида кенг фойдаланаётгани , ёшларни у́з домига
тортаётгани, айрим сайтдарда бехаёлик, турли фитналар жамиятни беқарорлаштирувчи ёлғон маълумотлар берилаётганини кузатишимиз мумкин. Шунинг учун хам халқимиз хусусан, ёшларни ана шундай хатарлардан огоҳ этиш хар бир зиёли маърифатпарвар инсоннинг энг долзарб вазифасига айланиб бормоқда. Хозирги даврида энг асосий муаммога айланган иллатлардан бири-ёлғон ахборатдир. Айникса, ижтимоий тармоқларда турли асоссиз маълумотларни тарқатиш, турли бўхтонлар ва уйдирмаларни урчитиш холатлари кўплаб учрамоқда. Айрим соддадил мусулмонлар мана шундай уйдирмаларга ишониб, ёлгон ва бўхтонга шерик бўлиб қолмоқдалар. Энг ачинарлиси-кўпинча тарқатилган ёлғон маълумотлар оқибатида инсоннинг обрў ва шаъни топталмоқда, шариатимизда қайтарилган катта гуноҳларга йўл очилмоқда.
Шариатимизга кўра, хар бир мусулмоннинг шаьни ва обрўсини тўкиш худди қонини тўкиш ёки молини ўзлаштириш каби бошқа мусулмон учун харомдир.
Сўнги йилларда интернет сиёсий курашлар майдони, турли хил манфаатларнинг кучли қуролига хам айланиб бормоқда.
Бузгунчи тўдалар, ижтимоий тармоқлар имкониятларидан кенг фойдаланган ҳолда одамларн, айникса ёшларни тўғри йўлдан адаштириш, улардан ўзларининг гаразли максадлари йўлида фойдаланиш, жамиятда нифок чикариш хамда энг ачинарлиси уруш оловини ёкишга уринишмокда ва бунга маьлум маьнода эришишмокдалар хам. Бунга якин тарихимизда “араб бахори” деб ном олган зиддиятлар мисол бўлади.
Интернет ва ижтимоий тармоклар оркали диндан, шариатдан гапираётган, лекин аслида кимлиги хам, кимдан талим олгани хам номаълум кимсалардан дин олинмайди. Чунки фатво бу дин демакдир. Шунинг учун машхур тобеин Мухаммад ибн сийрин рахматуллохи алайхи “бу илм-диндир. Динларингизни кимдан олаётганингизга каранглар” деганлар. (имом муслим ривояти).
Ижтимоий тармоклар оркали динимизга бўлаётган зарарлардан яна бири хар бир юртнинг пешкадам олимларини тахкирлаш, тухмат-бўхтон сўзлари билан обрўсизлантириш, уларни нифокда айблашдир. Уларнинг бундан ўйлаган максадлари мусулмон оммасини илмий рахбарсиз колдириб, ўзларига эргаштириш ва бошкаришдир, албатта, ижтимоий тармокларни буткул ёмонга чикаришга хаккимиз йўқ. Хаммамиз хам янгиликлардан хабардор бўлиш, дунёкарашимизни у́стириш максадида интернет тармогига мурожат киламиз. Муҳими улардан окилона фойдалансак, хусусан ёшларни аклан ва рухан тўғри тарбия топишида, турли ёт карашлар таьсирига тушиб колмасликларига хушёр бўлсак, максадга мувофик бўлади.
З.Собиров
Урганч шаҳар “Мискин бобо” масжиди имом ноиби
Зеки Каймаз: Келгуси ўн йил ичида Ўзбекистонни туркий дунёда ёрқин юлдуз сифатида кўраман
Турк тили институти Илмий кенгаши аъзоси, филолог олим, профессор Зеки Каймаз Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллиги арафасида “Дунё” АА орқали юртдошларимизга ўзининг самимий табриги ва эзгу тилакларини йўллади.
– Аввало, Ўзбекистон халқини истиқлолнинг 35 йиллиги муносабати билан чин кўнгилдан табриклайман. Ўттиз беш йил оз вақт эмас. Мен юз йилдан ошган мустақил Туркия фуқароси сифатида Сизларга ҳам яна кўп асрлар мустақиллик шодиёнасини нишонлашингизни тилайман.
Тарихга назар ташласак, Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистон билан яқин муносабатда бўлиб келганмиз. Айниқса, Туркиядаги миллий озодлик кураши даврида бизга бу диёрдан жўнатилган кўмакни доимо катта миннатдорлик билан ёдга оламиз.
Қардош ўзбек халқи биз учун доимо яқин биродар, қалин дўст бўлиб келган. Ўзбекистоннинг бугунги тараққиёти бизни жуда мамнун қилади. Ушбу заминга ҳар борганимда гўзал ва обод мамлакатни кўрамаз. Юртингизда маданият ва маърифат ўчоқлари бисёр. Албатта, бу тамаддун ва цивилизациянинг илдизлари узоқ ўтмишга бориб тақалади.
Марказий Осиёдаги илк ўрта асрлардаги Биринчи ренессанс ҳамда Амир Темур асос солган Иккинчи ренессанс даврларида бу заминда буюк цивилизация шаклланди. Тошкентда бунёд этилган Ислом цивилизацияси маркази, Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси, Имом Мотуридий зиёратгоҳи каби маданий-маънавий масканлар ислом оламида муҳим аҳамиятга эга.
Геостратегик мавқеи нуқтаи назаридан, мен келгуси ўн йил ичида Ўзбекистонни туркий дунё, хусусан, Марказий Осиё давлатлари орасида ёрқин юлдуз сифатида кўраман.
Бунинг сабаблари бор, албатта. Аввало, мамлакатдаги кучли иқтисодиёт. Қолаверса, чуқур илдизларга эга бўлган бой маданият ва тарих. Туркия билан Ўзбекистон ўртасидаги мустаҳкам дўстлик ва яқин ҳамкорлик алоқалари ҳам муҳим аҳамият касб этади.
Тилагим – дўстлик ришталаримиз янада мустаҳкамлансин, давлатларимиз ўртасидаги ҳамкорлик алоқалари юқори даражага кўтарилсин.
Яна бир бор мустақиллик байрами билан чин қалбимдан табриклайман ва ўзбек халқига самимий саломларимни йўллайман.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
