Insonning o'z Vatanida yashashi – chinakam saodat. Chunki Vatanimizda barchamizning kindik qonimiz to'kilgan, ilk qadamimizni shu zaminga qo'yganganmiz. Yoshlikdagi yurt bilan bog'liq shirin xotiralarimiz mangulikka muhrlangan.
Alloh bizga o'z Vatanimizni sevish, o'zga yurtlarda bo'lsak, uni qo'msash hissini, tabiatini ato etgan. Vatanni qo'msash, sog'inish Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallamdan merosdir. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam o'zlari tug'ilib-o'sgan maskan Makkai mukarramada 53 yil yashadilar. Bu vaqt ichida u zotga mushriklarnng zulmi, kamsitishlar shu darajaga etdiki, hatto hayotlari xavf ostida qoldi, jonlariga qasd qilmoqchi bo'lishdi.
Nabiy alayhissalom Alloh taoloning buyrug'i bilan Makkadan chiqar ekanlar: “Ey Makka, sendan ko'ra menga sevimliroq, suyukliroq shahar yo'q. Agar qavmim sendan chiqarmagnida, boshqa joyni makon tutmas edim”, deb ko'zlarida yosh bilan chiqib ketdilar (Imom Termiziy rivoyati).
Shu paytda Alloh taolo rasulining ko'nglini ko'tarib, ushbu oyatni nozil qildi: «Ey Muhammad, albatta, sizni ushbu Qur'onni farz qilgan Zot, shak-shubhasiz sizni qaytish joyiga, ya'ni Makkaga qaytarguvchidir» (Qasas surasi, 85-oyat).
So'ngra Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam safarlarini hotirjam davom ettirdilar.
Insonning Vatani oldida uchta muhim vazifasi bor.
Madinai munavvara haqiga esa: “Yo Allohim, Madinani Makkani suyganimdek yoki undan ham ziyodaroq qilgin” (Imom Buxoriy rivoyati).
Bu haqda Payg'ambarimiz bunday deganlar: “Agar qiyomat qoim bo'lib qolsayu, qo'lingda bir ko'chatni ekishga ulgursang, ekib qol” (Imom Buxoriy rivoyati).
Atoqli shoirimiz Erkin Vohidovning:
Kelding olamga demak,
Yetmas uni so'rmak, emak,
Yerni etmog'ing kerak
Bo'ston o'zing rizvon o'zing, degan misralari Vatanni bog'u bo'stonga, jannatga aylantirish o'z qo'limizda ekaniga ishoradir.
Zahiriddin Muhammad Bobur o'z vatanining sog'inchida yashab, yaqinlarini, hatto o'z diyorining suvlarini qo'msab, bunday yozgan:
Oqar suvlar firoqida,
Ko'zlarimdan oqar suv.
Alloh taolo marhamat qiladi: «Yerni (Alloh xayrli ishlarga) yaroqli qilib qo'ygandan keyin (unda) buzg'unchilik qilmangiz! Unga (Allohga) ham qo'rqinch va ham umid bilan duo qilingiz! Allohning rahmati ezgu ish qiluvchilarga yaqindir» (A'rof surasi, 56-oyat).
O'z Vataniga xiyonat qilish, unga qarshi qurol ko'tarish juda katta jinyatdir. Afsuski, Vatan qadriga etmagan kimsalar “Hijrat qilish farz”, deb yoshlarni chalg'itmoqdalar.
Ongli odam hech qachon Islomning besh rukni emin-erkin ado etilayotgan yurtdan chiqib, olov va urush o'choqlariga ketmaydi. Hijrat, jihod deb jannat qidirib, do'zax tomon ketayotgan aqli noqis kimsalar qilmishlari xato ekanini kech anglamoqdalar.
Vatan tinchligi, osoyishtaligi, obodligiga o'z hissamizni qo'shib, uni turli unsurlardan himoya qilish har birimizning burchidir.
Vatanimizni Yaratgan O'z panohida asrasin!
Erkinoy JUMABOYeVA,
Bektemir tumani otinoyisi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana