Sayt test holatida ishlamoqda!
04 May, 2025   |   6 Zulqa`da, 1446

Toshkent shahri
Tong
03:46
Quyosh
05:17
Peshin
12:25
Asr
17:18
Shom
19:27
Xufton
20:51
Bismillah
04 May, 2025, 6 Zulqa`da, 1446

Meva va sabzavotlarni dori yordamida kattalashtirish va etishtirish masalasi

04.06.2021   1869   5 min.
Meva va sabzavotlarni dori yordamida kattalashtirish va etishtirish masalasi

 

Ziroatchilikda meva va sabzavotlarni dori yordamida tez va ko'zga chiroyli ko'rinadigan suratda etishtirish holatlari ko'p uchraydi. Bu esa, meva va sabzavotlarning tabiiy etilishiga o'z ta'sirini ko'rsatmay qolmaydi. Ba'zan bozorlarda meva va sabzavotlarning etilishi vaqtidan avval savdo rastalariga chiqqanini ko'ramiz. Hajmi ham katta va ko'z bilan qaraganda chiroyli ko'rinadi. Ushbu meva va sabzavotlarni etishtirishda ularning tarkibiga ta'sirini ko'rsatuvchi turli dori vositalari qo'llaniladi. Bunga asosiy sabablardan biri bozorlarga ziroat mahsulotlarini erta chiqarish bilan tez fursatda katta foyda qozonishdir. Shuningdek, meva va sabzavotlarni tabiiy etilishidan oldin uzib olib, unga dori yo'llash orqali etishtirib, kattalashtirish holatlari ham kuzatiladi.

Bu turdagi meva va sabzavotlarni tabiiysidan ajratib olish unchalik qiyin emas. Shu o'rinda “Dinda buning hukmi nima?”, “Buning inson salomatligi uchun zarari yo'qmi?” kabi savollar tug'ilishi turgan gap.

“Islom ilmlari tadqiqot markazi” fatvo bo'limiga kelib tushgan quyidagi savolni e'tiboringizga havola qilamiz:

Savol: “Ba'zi ziroatchilar meva mahsulotlarining chiroyli, katta va tez fursatda etishtirish maqsadida dori mahsulotlarini qo'llashlari kuzatilmoqda. Bunday dorilarning inson salomatligi uchun zarari bor. Shuningdek, bunday dori vositalaridan foydalanishga ziroat uyushmasi ham ruxsat bermagan. Buning hukmi qanday bo'ladi?”.

Javob: “Bunday ko'rinishda faoliyat olib borish musulmonlarga yolg'on yo'l bilan mahsulotlarni etkazish bo'lgani uchun harom hisoblanadi. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim musulmonlarni aldaydigan bo'lsa, bizdan (musulmonlar safidan) emas”, deganlar.

Mahsulotlarni bunday ko'rinishda odamlarga taqdim qilish zararli bo'lgani bois, uni hunar qilish va undan rizq topib eyish harom hisoblanadi. Bunday mahsulotlar haqida ma'lumotga ega bo'lgan kishilar ularni bozorga olib chiqishi, sotishi va rivojlantirishi mumkin emas. Zero, bunda yomonlikka sherik bo'lib qolish bor. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Yaxshilik va taqvo yo'lida ko'maklashinglar va gunoh va dushmanchilik yo'lida ko'maklashmanglar! Allohga taqvo qiling, Alloh azobi shiddatli bo'lgan Zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Ziroat bilan shug'ullanadigan kishilar halol kasb qilish yo'lida bir-birlariga yaxshilikda ko'maklashib, musulmonlar uchun zararli bo'lgan ishlardan chetlanishlari lozim. Musulmon kishilarning zimmalarida bo'lgan haqlaridan biri – bir-birlariga nasihat qilish va yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarishdir. Zero, rivojlanish uchun asosiy omillardan biri yaxshilik va taqvo yo'lida bir-birlarini qo'llab quvvatlashlaridir. Vallohu a'lam!” (Manba: “Majallatul buhusu-l islamiyya”).

Demak, meva va sabzavot mahsulotlarini etishtirishda inson salomatligiga yomon ta'sir qiladigan dori vositalarini qo'llash dinimizda qaytarilgan amallardan ekan. Shuni alohida aytib o'tish kerakki, bugungi kunda ushbu mahsulotlarga zarar etkazadigan kasallik va illatlarga qarshi himoyalanish uchun maxsus ziroat uyushmasi tomonidan tavsiya qilingan dorilardan foydalanishning zarari yo'q. Ammo, mahsulotni tezda etishtirib, chiroyli va katta ko'rinishda bozorga olib chiqish va katta daromadga ega bo'lish maqsadida dori vositalaridan foydalanish qabih amallardan bo'lib, jamiyatga zararli mahsulot etkazish xavfi bo'lgani uchun qaytarilgandir.

Alloh taolo rizqimizga baraka ato etsin. Har birimiz rizqimizni halol va chiroyli yo'l bilan to'g'ri so'zlik ila qozonishimizni nasib qilsin!

 

Hayrulloh domla Sattarov,

Samarqand viloyati bosh imom-xatibi o'rinbosari

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Saida Mirziyoyeva Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» nufuzli mukofotining xalqaro hakamlar hay’ati tarkibiga kiritildi

02.05.2025   4653   2 min.
Saida Mirziyoyeva Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» nufuzli mukofotining xalqaro hakamlar hay’ati tarkibiga kiritildi

Kuni kecha S.Mirziyoyeva hamda Musulmon donishmandlar kengashi bosh kotibi Muhammad Abdusalom o‘rtasida uchrashuv bo‘lib o‘tdi. (https://t.me/SShMirziyoyeva/2834) O‘zbekiston Prezidenti yordamchisi islom dini asosida yotgan umuminsoniy va ma’naviy qadriyatlarni qo‘llab-quvvatlayotgani uchun mazkur xalqaro tashkilotga minnatdorlik bildirdi.

Shuningdek, Saida Mirziyoyeva har yili o‘tkaziladigan Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» mukofotining 2026 yilgi hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilganidan benihoya mamnun ekanini izhor etdi.

«Faqat birgalikdagi sa’y-harakatlarimiz bilan biz bu dunyoni yanada yaxshiroq qila olamiz», — deya ta’kidladi S.Mirziyoyeva.

Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» mukofoti — dunyo taraqqiyotiga katta hissa qo‘shayotgan, inson huquqlari, tinchlik va adolat uchun kurashayotgan shaxslarga beriladigan, xalqaro darajada eng yuqori baholanadigan yuksak e’tiroflardan biridir.

Ushbu mukofot 2019 yilda Rim papasi Fransisk va Al-Azhar universiteti bosh imomi Ahmad At-Toyib o‘rtasida Abu-Dabida bo‘lib o‘tgan tarixiy uchrashuv sharafiga ta’sis etilgan bo‘lib, ular birgalikda insoniy birodarlik haqidagi hujjatni imzolagan edi.

BAA asoschisi marhum Shayx Zoid ibn Sulton Al-Nahayon nomi bilan ataladigan ushbu mukofot jamg‘armasi 1 million dollar bo‘lib, sovrin puli ijtimoiy muammolarga yechim topayotgan, tinchlik va birdamlikka hissa qo‘shayotgan shaxslar va tashkilotlar o‘rtasida taqsimlanadi.

Hakamlar hay’ati tarkibiga turli yillarda oliy martabali va nufuzli shaxslar kiritilgan, jumladan:

Doktor Uided Bushamaui, Janob Kaylash Satyartxi — tinchlik bo‘yicha Nobel mukofoti sohiblari; Katerin Samba-Panza — Markaziy Afrika Respublikasining sobiq prezidenti; Megavati Sukarnoputri — Indoneziyaning sobiq prezidenti; Irina Bokova — YUNЕSKOning sobiq bosh direktori; Rebeka Grinspan Mayufis xonim — BMTning Savdo va taraqqiyot bo‘yicha konferensiyasi (UNCTAD) bosh kotibi; Avraam Kuper — AQSHning Xalqaro diniy erkinlik bo‘yicha komissiyasi raisi.

2025 yildagi hakamlar hay’ati quyidagilardan iborat:

Makki Sall — Senegal va Afrika Ittifoqining sobiq prezidenti;
Xose Luis Rodriges Sapatero — Ispaniyaning sobiq bosh vaziri;
Ngozi Okonjo-Iveala — Jahon savdo tashkiloti bosh direktori;
Kardinal Piter Kudvo Appiah Turkson — Pontifik Fanlar akademiyasi va Pontifik Ijtimoiy fanlar akademiyasining maslahatchisi;
Patrisiya Skotland — Millatlar hamdo‘stligi bosh kotibi;
Muhammad Abdusalom — «Insoniy birodarlik» mukofoti bosh kotibi.

Saida Mirziyoyeva Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» nufuzli mukofotining xalqaro hakamlar hay’ati tarkibiga kiritildi
O'zbekiston yangiliklari