Aqidaparastlik g'oyalaridan ehtiyot bo'ling
Natijada diyorimizda din niqobi ostidagi ekstremistik, aqidaparastlar mavjud konstitutsion tuzumga qarshi borib hokimiyatni egallash va O'zbekistonda Islom davlati qurish, xalqni qo'rquvga solib, hukumatga nisbatan ishonchsizlik hissini uyg'otish uchun turli jinoyatlar va terrorchilik harakatlari sodir etish yo'li bilan el tinchligini buzishga urindilar. Ularning asl maqsadi hukumatparastlik, ya'ni davlatni qo'lga olishdan iborat edi. Bunga hukumatimiz tomonidan o'z vaqtida zarba berildi va ularning payi qirqildi. Lekin, bu buzg'unchi oqimlar tag-tomiri bilan tugatildi, degani emasdir. Ular yana turli ko'rinishlarda va boshqa oqimlar shaklida namoyon bo'la boshladilar. Ular soddadil xalqimizni, ayniqsa, yoshlarni o'zlariga og'dirib olishga harakat qilishmoqda.
Fuqarolarimiz bunday buzg'unchi oqimlarning kelib chiqishi tarixi, ularning g'oyaviy maqsadlari haqida yaxshi bilishlari va ularning g'arazli g'oyalariga aldanib qolmasliklari lozim.
Ushbu g'oyalar Islom diniga, xususan, Hanafiy mazhabiga zid ekanligini shundan ham bilsa bo'ladiki, ular qabr azobini inkor etadilar. Sarvari olam Muhammad sallollohu alayhi vasallamning afzal inson ekanliklarini tan olmaydilar. Eng dahshatlisi shundaki, ular ham diniy, ham dunyoviy axloq normalariga xilof bo'lgan, dinimiz tomonidan harom qilingan, qonun tomonidan ta'qiqlangan behayo suratlar (pornografiya)ni yoqlab, keng tashviqot qilib, bunday fahsh suratlarni tomosha qilishga katta imkoniyatlar yaratib beradi. “Hizb ut-tahrir”diniy siyosi oqimi Qur'oni karimning “Niso” surasidagi qo'yidagi oyat, ya'ni:
“Ey mo'minlar, Allohga itoat qilingiz va payg'ambarga hamda o'zlaringizdan (ya'ni, musulmon) hokimlarga bo'ysuningiz!” oyatidagi “...o'zlaringizdan bo'lgan hokimlarga bo'ysuningiz!” degan joyi tushirib qoldirilib, hattoki Qur'oni karim oyatlari ham soxtalashtiriladi.
Shu kunlarda diniy jabhada ro'y berayotgan muammolar ana shu oqimlar tufayli sodir bo'lmoqda. Ular alamzadalik bilan turli ig'volarni tarqatmoqdalar. Halq o'rtasiga nifoq solishga harakat qilmoqdalar, shuning uchun ham ularning kirdikorlarini fosh etishimiz hamda keskin zarba berishimiz darkor. Biz mo'min-musulmonlar shuni yaxshi anglamog'imiz lozimki, Islom dini niqobi ostida tuzilgan har qanday harakat, oqim va firqalar muqaddas dinimiz uchun yotdir. Chunki, hayot yo'limizni aniq ko'rsatib bergan Qur'oni karim va Sunnati nabaviyadek asosiy qo'llanmamiz bor. Bu borada Payg'ambarimiz Muhammadsallollohu alayhi vasallam shunday marhamat qilganlar:
“Ey ummatlarim, men sizlarga ikki narsani qoldirib ketyapman. Biri Alloh taoloning kitobi – Qur'oni karim, ikkinchisi esa mening sunnatim - hadislar. Agar sizlar ana shu ikki narsaga amal qilgan holda hayot kechirsangiz hech qachon adashmaysizlar va ikki dunyo soadatiga erishursizlar”.
Shu kunlarda mustaqil mamlakatimiz fuqarolari ijtimoiy taraqqiyot, muhim o'zgarishlar, olamshumul tarixiy voqealar og'ushida hayot kechirmoqdalar. Hozirga zamon talabi har bir fuqaroni, jumladan, din ahlini ham ijtimoiy hayotda faol bo'lib, turli voqea-hodisalardan boxabar bo'lib turishlarini taqazo etmoqda, ular jamiyatimizda ro'y berayotgan voqea-hodisotlarga teran ko'z bilan nazar tashlab, dinimiz va Vatanimizning daxlsizligiga rahna soladigan qora kuchlarga qarshi murosasiz kurash olib bormoqliklari, ayniqsa, turli buzg'unchi oqimlar, aqidaparastlik, ekstremizm kabi qabih niyatli kishilarning puch g'oyalari, g'arazli maqsadlarini fosh etmoqliklari lozim.
Mustaqil mamlakatimizda Islom dini omilidan, uning boy ma'naviy va madaniy qadriyat sifatidagi katta imkoniyatlaridan unumli foydalanish maqsadida ulkan ishlar amalga oshirilmoqda. Dinimizga berilgan emin-erkinlik, masjid-madrasalarning obod qiinishi, buyuk allamolarimizning tavallud sanalari nishonlanishi, ularning xarobaga aylanib qolgan abadiy qo'nim tongan maskanlari muqaddas ziyoratgohlarga aylantirilishi xalqimiz va hukumatimizning Islom diniga bo'lgan mehr-muhabbati, hurmat-ehtiromining yaqqol tasdig'idir. Shu o'rinda muhtaram Yurtboshimizning qo'yidagi so'zlarini eslab o'tish joizdir:
“Biz dinga bundan buyon ham barcha shart-sharoitlarni yaratib beramiz. Diniy rasm-rusumlarga, bayramlarga, diniy tarbiya va ta'limga doimo jiddiy e'tibor beriladi. Ayni zamonda biz din peshvolariga, o'zimizga o'xshagan musulmon birodarlarimizga bir narsani takror va takror o'qtirmoqchimizki, din o'z yo'li bilan, davlat o'z yo'li bilan. Diniy partiyalar tuzib, hokimiyat talashib yurishlar Hudoga ham xush kelmaydi. Islom dini insonlarni kamtarlikka, kamsuqumlikka undaydi. Musulmon farzandi kechirimli bo'ladi. Musulmon farzandi birovni kofir, birovni xudojo'y deb toifalarga ajratmaydi. Sababi, bandasining ustidan bandasi emas, Hudoning O'zi hukm chiqaradi.
Shunday ekan, bir-birimizni behuda ayblab, men musulmonman, sen kofir deb talashib yurishlar bizga to'g'ri kelmaydi. Hamma ahil, hamma pokiza bo'lib yashasin. Kimning fazilati qancha ekanini Yaratganning O'zi ajrim qilib beradi u dunyoda”.
Alloh taolo insonga aql-zakovat berib unga ruhiy, ilohiy kuch ato etgan. Bundan maqsad bandam dunyodan bexabar qolmasin, o'zining kimligini unutmasin, Alloh bergan aql bilan hunar o'rganib, zaminni obod qilsin, yashnatsin degan. Yana insonlarga Alloh taolo mehr-oqibatni ham bergan.
Nechun shunday fazilatlarga ega bo'lgan insonlar bir-birlari bilan bu o'tkinchi dunyoda talashib-tortishib, buzuq ishlarga ruju' qo'yib, begunoh odamlarning qonini to'kadilar. El tinchligini buzib, inson hayotiga tajovvuz qilishlik Qur'oni karimda ham qoralangan. Bu borada shunday deyiladi:
“Kimki biror jonni o'ldirmagan va erda buzg'unchilik qilib yurmagan odamni o'ldirsa, demak, go'yo barcha odamlarni o'ldiribdi”.
Begunoh odamning joniga qasd qilib, uni o'ldirishlik shar'iy haromdir. Bu borada Alloh taolo Qur'oni karimda shunday deydi:
“Kimki qasddan bir mo'minni o'ldirsa, uning jazosi jahannam bo'lib, u o'sha joyda abadiy qolajak va u odam Allohning azobi va la'natiga duchor bo'lgan. Alloh uning uchun ulug' azobni tayyorlab qo'ygandir”.
Alloh taolo barchamizni, farzanlarimzni mana shunday xar xil firka va okimlarni ta'siriga tushib kolishdan saklasin. Doimo yurtimizni tinch osmonimizni musaffo qilib, o'zaro tinch totuvlikda hayot kechirishimizni nasib etsin.
Yunusov Mustafo
Diniy-ma’rifiy taraqqiyot va ma’naviy yuksalishning poydevori
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi - xalqimiz tarixidagi eng muhim va qadrli sanalardan biri. 1991 yilda O‘zbekistonning mustaqil davlat sifatida dunyoga tanilishi xalqimizga o‘z taqdirini o‘zi belgilash, milliy qadriyatlarini tiklash va mamlakatni o‘z taraqqiyot yo‘lidan olib borish imkonini berdi. O‘tgan yillar davomida mamlakatimizda keng ko‘lamli o‘zgarishlar ro‘y berib, bugun Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lida izchil islohotlar olib borilmoqda.
Mustaqillik yillarida milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklashga alohida e’tibor berildi. Ayniqsa, so‘nggi yillarda diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar yangi bosqichga ko‘tarildi. Fuqarolarning vijdon erkinligini ta’minlash, diniy ta’lim olish uchun shart-sharoitlar yaratish, diniy muassasalar faoliyatini rivojlantirish va jamiyatda diniy bag‘rikenglikni mustahkamlash bo‘yicha muhim ishlar amalga oshirilmoqda.
Bugun O‘zbekistonda islom dinining asl mohiyatini, uning ilm-ma’rifatga, insonparvarlikka, mehr-oqibat va tinchlikka da’vat etadigan ezgu ta’limotlarini o‘rganishga katta ahamiyat berilmoqda. Diniy ta’lim muassasalari faoliyati takomillashtirilib, diniy kadrlar tayyorlash va ularning kasbiy bilimini oshirish uchun yangi imkoniyatlar yaratilmoqda.
Yurtimizda islom dini rivojiga ulkan hissa qo‘shgan mashhur allomalarning ilmiy merosini o‘rganish ham ustuvor yo‘nalishlardan biriga aylandi. Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Burhoniddin Marg‘inoniy kabi buyuk allomalar asarlarini chuqur o‘rganish, ularning ilmiy merosini yosh avlodga yetkazish va xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish bo‘yicha ko‘plab chora-tadbirlar amalga oshirilayotir. Bu ishlar xalqimizning milliy g‘ururini yuksaltirish bilan birga, yoshlarni ilm-fanga, ma’naviy kamolotga intilishga qiziqtiradi.
Diniy sohadagi islohotlarning yana bir muhim yo‘nalishi - diniy bag‘rikenglik va konfessiyalararo totuvlikni ta’minlashdir. O‘zbekiston ko‘p millatli va ko‘p konfessiyali davlat sifatida turli din vakillarining totuv va osoyishta hayot kechirishi uchun zarur sharoitlarni yaratmoqda. O‘zaro hurmat, sabr-toqat va totuvlik - yurtimiz tinchligi va barqarorligining muhim kafolatlaridir.
Bugungi global axborot almashinuvi davrida yosh avlodni diniy radikalizm, ekstremizm va boshqa yot g‘oyalar ta’siridan himoya qilish masalasi ham dolzarb ahamiyatga ega. Shu munosabat bilan mamlakatimizda "Jaholatga qarshi ma’rifat" tamoyili asosida keng ko‘lamli ma’rifiy ishlar olib borilmoqda. Yoshlarga diniy bilimlarni to‘g‘ri va ilmiy asosda o‘rgatish, ularda milliy qadriyatlarga hurmat, Vatanga muhabbat va boshqa xalqlarga hurmat tuyg‘ularini shakllantirish - bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biridir.
Mustaqillikning 35 yilligi - bu bosib o‘tgan yo‘limizga nazar tashlab, erishgan yutuqlarimizni baholab, kelajakka yangi maqsadlar bilan qadam tashlaydigan qutlug‘ sanadir. Mustaqilligimiz tufayli bugungi kunga kelib yurtimizda 2160 dan ziyod masjid, 14 ta islom ta’lim muassasasi (4 ta oliy va 10 ta o‘rta maxsus) va 5 ta ilmiy-tadqiqot markazi faoliyat ko‘rsatmoqda. Shuningdek, O‘zbekistonning 18 yoshdan yuqori bo‘lgan fuqarolari uchun Qur’oni karimni sifatli o‘qishni o‘rgatadigan o‘ttizta o‘quv kurslari ochildi. Ushbu kurslarda 100 mingdan ziyod fuqarolarimiz ta’lim olmoqda. Yana bu yil ochilgan Toshkentdagi "Islom sivilizatsiyasi markazi," Samarqanddagi "Imom Buxoriy majmuasi" nafaqat O‘zbekiston musulmonlari, balki butun ummat uchun katta ne’mat bo‘ldi. Joriy yil 2026 yil Ramazon oyida xayriya tadbirlarini o‘tkazish uchun 1 trillion so‘mdan ortiq mablag‘ ajratildi. Buning sababidan necha ming xonadonga quvonch kirib bordi. Yana "Muborak Qurbon hayiti" munosabati bilan xayriya tadbirlarini o‘tkazish uchun yana qaror chiqarilib, 700 milliard so‘mga yaqin mablag‘ ajratildi.
Diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan bunday islohotlar jamiyatning ma’naviy jihatdan rivojlanishiga, milliy va diniy qadriyatlarimizning saqlanishiga hamda yosh avlodning yetuk inson bo‘lib shakllanishiga samarali xizmat qilmoqda.
Mustaqillik - xalqimizga o‘z tili, tarixi, madaniyati, milliy va diniy qadriyatlarini erkin o‘rganish va rivojlantirish uchun berilgan buyuk imkoniyat. Shu bois mustaqillikni qadrlash, yurtimizdagi tinchlik va asrash, islohotlarni qo‘llab-quvvatlash va Vatan taraqqiyotiga o‘z hissamizni qo‘shish - barchamizning umumiy burchimizdir.
Mustaqilligimizning 35 yilligi xalqimizga yangi zafarlar, tinchlik, farovonlik va ma’naviy yuksalish olib kelsin! Yangi O‘zbekiston taraqqiyoti, xalqimiz birligi va yurtimizdagi tinchlik abadiy davom etsin!
Barchangizga O‘zbekiston Respublikasi Davlat Mustaqillik bayrami bilan tabriklaymiz!
Bahromiddin Razov,
Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti qozisi
"Erkin Qoraqalpog‘iston" gazetasi 2026 yil 90-sonidan olingan
***
G‘ӘRЕZSIZLIK – DINIY-MӘRIPIY RAO‘AJLANЫO‘ HӘM MӘNAO‘IY JЕTILISIO‘DIҢ PUNDAMЕNTI
Өzbekstan Respublikasi mәmleketlik g‘әrezsizliginiң 35 jillig‘i – xalqimizdiң tariyxindag‘i yeң әhmiyetli hәm qәdirli sәnelerdiң biri. 1991-jili Өzbekstanniң g‘әrezsiz mәmleket bolip dүnyag‘a tanilio‘i xalqimizg‘a өz tag‘dirin өzi belgileo‘, milliy qәdiriyatlarin qayta tikleo‘ hәm mәmleketti өz rao‘ajlanio‘ joli menen alip bario‘ imkaniyatin berdi. Өtken jillar dao‘aminda mәmleketimizde keң kөlemli өzgerisler jүzege asip, bүgin Jaңa Өzbekstandi qurio‘ jolinda izbe-iz reformalar alip barilip atir.
G‘әrezsizlik jillarinda milliy hәm diniy qәdiriyatlarimizdi qayta tikleo‘ge ayriqsha itibar berildi. Әsirese, soңg‘i jillarda diniy-mәripiy tarao‘dag‘i reformalar jaңa basqishqa kөterildi. Puqaralardiң hүjdan yerkinligin tәmiyinleo‘, diniy bilim alio‘ ushin shәrayatlar jaratio‘, diniy mәkemelerdiң xizmetin rao‘ajlandirio‘ hәm jәmiyette diniy keңpeyillikti bekkemleo‘ boyinsha әhmiyetli jumislar әmelge asirilip atir.
Bүgin Өzbekstanda islam dininiң haqiyqiy mәnisin, oniң ilim-bilimge, adamgershilikke, mehir-aqibetke hәm tinishliqqa shaqiratug‘in iygi tәlimatlarin үyrenio‘ge үlken әhmiyet berilip atir. Diniy bilim berio‘ mәkemeleriniң xizmeti jetilistirilip, diniy kadrlardi tayarlao‘ hәm olardiң kәsiplik bilimin arttirio‘ ushin jaңa imkaniyatlar jaratilip atir.
Yelimizde islam dininiң rao‘ajlanio‘ina үlken үles qosqan ataqli alimlardiң ilimiy miyrasin үyrenio‘ de basli bag‘darlardiң birine aylandi. Imam Buxariy, Imam Termiziy, Imam Maturidiy, Burhaniddin Marg‘inaniy siyaqli ulli alimlardiң shig‘armalarin tereң үyrenio‘, olardiң ilimiy miyrasin jas әo‘ladqa jetkerio‘ hәm xaliq araliq dәrejede keңnen tanitio‘ boyinsha kөplegen ilajlar әmelge asirilip atir. Bul jumislar xalqimizdiң milliy maqtanishin arttirio‘ menen birge, jaslardi ilim-bilimge hәm mәnao‘iy kәmilikke umtilio‘g‘a qiziqtiradi.
Diniy tarao‘dag‘i reformalardiң jәne bir әhmiyetli bag‘dari – diniy keңpeyillik hәm konfessiyalar araliq tatio‘liqti tәmiyinleo‘ bolip tabiladi. Өzbekstan kөp milletli hәm kөp konfessiyali mәmleket sipatinda tүrli din o‘әkilleriniң tatio‘ hәm tinish turmis keshirio‘i ushin zәrүrli sharayatlardi jaratip atir. Өz-ara hүrmet, sabirliliq hәm tatio‘liq – yelimizdiң tinishlig‘i hәm turaqlilig‘iniң әhmiyetli kepillikleri bolip tabiladi.
Bүgingi global xabar almasio‘ dәo‘irinde jas әo‘ladti diniy radikalizm, ekstremizm hәm basqa da jat ideyalardiң tәsirinen qorg‘ao‘ mәselesi de ayriqsha әhmiyetke iye. Usig‘an baylanisli mәmleketimizde «Jәhәlatqa qarsi mәrifat» prinsipi tiykarinda keң kөlemli ag‘artio‘shiliq jumislari alip barilip atir. Jaslarg‘a diniy bilimlerdi duris hәm ilimiy tiykarda үyretio‘, olarda milliy qәdiriyatlarg‘a hүrmet, O‘atang‘a sүyispenshilik hәm basqa xaliqlarg‘a hүrmet sezimlerin qәliplestirio‘ – bүgingi kүnniң әhmiyetli o‘aziypalarinan biri.
G‘әrezsizliktiң 35 jillig‘i – bul өtken jolimizg‘a kөz juo‘irtip, jetiskenliklerimizdi bahalap, keleshekke jaңa maqsetler menen qәdem taslaytug‘in qutli sәne bolip tabiladi. G‘әrezsizligimiz sebepli bүgingi kүnge kelip yelimizde 2160tan aslam meshit, 14 islam tәlim orinlari (4 joqari hәm 10 orta arnao‘li) hәm 5 ilimiy-izzertleo‘ oraylari jumis alip barip atir. Jәne Өzbekstanniң 18 jastan joqari bolg‘an puqaralari ushin Qurani kәriymdi sapali oqio‘di үyretetug‘in otiz oqio‘ kurslari ashildi. Bul kurslarda 100 miңnan aslam puqaralarimiz tәlim alip atir. Jәne biyil ashilg‘an Tashkenttegi «Islam sivilizatsiya orayi», Samarqanddag‘i «Imam Buxariy kompleksi» tek g‘ana Өzbekstan musilmanlari ushin yemes, pүtkil үmmet ushin үlken ne’mat boldi. Biyilg‘i 2026-jilg‘i Ramazan ayinda qayirxomliq ilajlarin өtkerio‘ ushin 1 trillion artiq qarji ajiratildi. Buniң sebebinen neshshe miң shaңaraqqa quo‘anish kirip bardi. Jәne «Mүbәrek Qurban hayiti» mүnәsibeti menen qayirxomliq ilәjlarin өtkerio‘ ushin jәne qarar shig‘arildi hәm 700 milliard so‘mg‘a jaqin qarji ajiratildi.
Diniy-mәripiy tarao‘da әmelge asirilip atirg‘an bunday reformalar jәmiyettiң mәnao‘iy tәrepten rao‘ajlanio‘ina, milliy hәm diniy qәdiriyatlarimizdiң saqlanio‘ina hәm jas әo‘ladtiң jetik insan bolip qәliplesio‘ine nәtiyjeli xizmet yetip atir.
G‘әrezsizlik — xalqimizg‘a өz tilin, tariyxin, mәdeniyatin, milliy hәm diniy qәdiriyatlarin yerkin үyrenio‘ hәm rao‘ajlandirio‘ ushin berilgen ulli mүmkinshilik. Sol sebepli g‘әrezsizlikti qәdirleo‘, yelimizdegi tinishliq hәm tatio‘liqti saqlao‘, reformalardi qollap-quo‘atlao‘ hәm O‘atan rao‘ajlanio‘ina өz үlesimizdi qosio‘ — bәrshemizdiң birgeliktegi o‘aziypamiz.
G‘әrezsizligimizdiң 35 jillig‘i xalqimizg‘a jaңa jeңisler, tinishliq, pәrao‘anliq hәm mәnao‘iy ilgerileo‘ alip kelsin! Jaңa Өzbekstanniң rao‘ajlanio‘i, xalqimizdiң birligi hәm yelimizdegi tinishliq mәңgi dao‘am yetsin!
Bәrshege Өzbekstan Respublikasi Mәmleketlik G‘әrezsizlik bayrami menen qutli-mүbәrek bolg‘ay…
Baxramaddin Razov, Qaraqalpaqstan musilmanlari qaziyati qazisi
