Milliy totuvlik – tinchlik omili
Olam yaralganidan buyon kishilar o'zaro hamkorlikka intilgan. Negaki, buni hayotning o'zi taqozo etgan. Albatta, insoniyat ibtidoiy jamoa tuzumidan boshlaboq, o'zganing ko'magiga muhtoj bo'lgan. Aslida, hamkorligu hamjihatlikda hikmat bor. Undan nafaqat moddiy balki, ma'naviy rag'bat olingan.
Diniy bag'rikenglik, do'stlik va hamjihatlik, do'stona munosabatlar odamiylikning oliy namunasidir. Sir emas, o'tgan ajdodlarimiz o'z avlodlariga bu borada mislsiz katta ma'naviy meros qoldirgan.
Zero, ahillikda ma'no va hikmat jamuljamdir. Yaratgan er yuzida yashovchi insonlarga diniy va milliy qarashlarida tenglikni ravo ko'rgan. Islomda barcha millat va elatlarning teng huquqliligi, mukarramlik faqat taqvoda ekani haqida Qur'oni karimda shunday marhamat qilinadi: ya'ni “Ey insonlar! Darhaqiqat, Biz sizlarni bir erkak (Odam) va bir ayol ( Havvo)dan yaratdik hamda bir-birlaringiz bilan tanishishingiz uchun sizlarni (turli tuman) xalqlar va qabila (elat)lar qilib qo'ydik. Albatta, Alloh nazdida (eng azizu) mukarramrog'ingiz taqvodorrog'ingizdir. Albatta, Alloh biluvchi va xabardor zotdir”.
(Hujurot surasi,13-oyat).
Davlat rahbari “Biz jamiyatda millatlararo totuvlik, diniy bag'rikenglik muhitini mustahkamlash borasidagi ishlarni izchil davom ettiramiz. Bu borada 30 iyul' - “Halqaro do'stlik kuni” munosabati bilan yurtimizda birinchi marta “Do'stlik haftaligi”ni va “Do'stlik” xalqaro forum-festivalini o'tkazishni taklif etaman. Mamlakatimizda “jaholatga qarshi – ma'rifat” degan ezgu g'oya asosida islom dinining insonparvarlik mohiyatini, tinchlik va do'stlik kabi olijanob maqsadlarga xizmat qilishini targ'ib etish kun tartibimizdagi doimiy masalalardan biri bo'lib qoladi”, deb ta'kidlab o'tgandi.
Yurtimizda turli millatu elat vakillari do'stona, birodarlikda, tinchlik-totuvlikda yashab kelmoqda. Bilasizki, ota-bobolarimiz yurtimizdagi o'zga din vakillariga mudom bag'rikenglik bilan munosabatda bo'lishgan. O'z navbatida ular ham o'lkamizni o'z Vatani sifatida qabul qilishib, diyorimizning rivojlanishi yo'lida o'z mehnatlari bilan xizmat qilganliklariga guvohmiz.
O'zbekiston aholisi 33 milliondan oshib ketdi. Ular orasida esa 130dan ortiq millat vakillari bor. Yurtimiz fuqarolarning 94 foizdan ko'prog'i muqaddas Islom diniga e'tiqod qiladi. 3,5 foiz aholi esa pravoslav diniga mansubdir. Aholining qolgan qismi boshqa dinga mansub hisoblanadi. Yurtimizda ko'plab diniy tashkilotlar ham faoliyat olib borayotganligi ozod va obod hayotda yashayotgan xalqimiz bag'rikengligining amaliy ifodasi bo'lib hisoblanadi.
So'ngi yillarda yurtimizda do'stona amaliy hamkorlik, o'zaro birodarlik borasida ko'plab xayrli ishlar amalga oshirilmoqda.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo'yicha Kengashining beshinchi Sammitida “Eng muhimi, bugungi kunda jahon ishonch inqiroziga yuz tutmoqda. Zero, mamlakatlar va xalqlar o'rtasidagi ishonch xavfsizlik va barqarorlikning eng muhim shartidir”, deya alohida e'tirof etgan edi.
Ming afsuski, guruch kurmaksiz bo'lmaydi, deganlaridek, keyingi paytlarda millatlararo totuvlik, bag'rikenglik, o'zaro do'stlik-birodarlikka salbiy ta'sir ko'rsatayotgan omillar ham uchrab turmoqda.
Barchamizga ma'lum bo'lgan bir kalima she'r bor:
Samarqand sayqali ruyi zamin ast,
Buxoro quvvati islomi din ast.
Azizlar, e'tibor bergan bo'lsangiz, bu satrdagi she'rning mazmun va ma'nosini barchamiz juda yaxshi anglaymiz. Va shu barobarida qalbimizda cheksiz faxr to'yamiz. Negaki, ushbu satrlar misoli qo'yosh kabi butun olamga porlagan kabi ma'lum bo'lgan. Forsiy bitilgan ushbu she'r zaminimizning naqadar ulug'langanligini beixtiyor qalblarimizga huzur bilan birga halovat ham baxshida etadi. Ajdodlarimizning arab tilida bitgan ilmiy asarlari va forsiyda yozgan she'rlari butun insoniyatni lol qoldirganligini tarixdan ma'lum. Bu esa diyorimizda turli millat vkillarining bir tanu bir jon bo'lib yashaganligidan dalolatdir.
Vatan-ostonadan boshlanadi. Shunday ekan, oila tinch bo'lsa, yurt rivoj topadi. Jamiyatimizda diniy va ma'naviy muhitni sog'lomlashtirish, millatlararo totuvlikni mustahkamlash yo'lida keng qamrovli xayrli ishlar amalga oshirilmoqda. Elimizning o'ziga xos mehr-oqibat, ahillik, o'zaro totuvlik singari fazilatlarni o'zga millat vakillariga ibrat va namuna sifatida namoyish etilmoqda.
Payg'ambarimiz sallohu alayhi vassalam hadislarining birida shunday dedilar: ya'ni: “Bir-biringizga hasad qilmanglar, molning narxini yolg'ondan ko'tarmanglar, bir-biringizga bug'zu – adovot qilmanglar, bir-biringizdan yuzingizni burmanglar, hech biringiz boshqaning savdosi ustiga savdo qilmasin, Allohning birodar bandalari bo'linglar! Musulmon – musulmonning birodaridir, unga zulm qilmaydi, uni yordamsiz tashlab qo'ymaydi, uni tahqirlamaydi. Taqvo mana bu joydadir, deb, uch marta ko'kraklariga ishora qilib aytdilar. Kishining musulmon birodarini tahqirlashi uning yomonligiga kifoya qiladi. Har bir muslmonga musulmonning qoni, moli va obro'yi haromdir.” (Imom Muslim rivoyatlari.)
Poytaxtimizning Mirobod tumanida ham millatlararo totuvlik masalasida bir qator xayrli ishlar bajarilmoqda. Mutasaddi idoralar hamkorligida aholi orasida turli uchrashuvlar va suhbatlar tashkil qilinyapti. Suhbatlar davomida turli millat vakillarini totuvlik va ahillikka undovchi diniy bag'rikenglik borasida tushuntirish ishlari olib borilmoqda.
Bu borada ayniqsa, tuman imom xatibi boshchiligida ma'naviy va ma'rifiy tadbirlar peshma pesh olib borilayotgani tahsinga loyiqdir. Joylarda tuman imom xatibining ma'rifiy tadbirlarni o'tkazilishi aholi orasida katta qiziqish o'yg'otmoqda. Qayd etish lozimki, inson diniy qarashlari har xil bo'lsa-da, uning yaratganning oldida bir xil maqomda ekanligi va barchamiz insoniyat rivoji va uning kamoli uchun eng shimarib xizmat qilishimiz zarurligi mazkur suhbatlar davomida alohida uqtirilmoqda. Va bu borada turli hikoyatlar bilan birga rivoyatlarni amaliy misollarni keltirgan holda, tushuntirishib berilmoqda. Bu esa o'z navbatida millatlararo totuvlik va diniy bag'rikenglikni ta'minlashda o'ziga xos zamin vazifasini o'tamoqda.
Mamlakatimizdagi mavjud tinchlik va osoyishtalik turgan gapki, turli millat va xalqlarning o'zaro inoqligiga asoslangan. Bu haqida Prezident “O'zbekiston millatlararo totuvlik va diniy bag'rikenglik sohasida o'z an'analariga doimo sodiq bo'lib, bu yo'ldan hech qachon og'ishmasdan ilgari boradi. Mamlakatimizda turli millat va diniy konfessiyalar vakillari o'rtasida o'zaro hurmat, do'stlik va ahillik muhitini mustahkamlashga birinchi darajali e'tibor qaratiladi. Bu–bizning eng katta boyligimiz va uni ko'z qorachig'idek asrab-avaylash barchamizning burchimizdir”, deya ta'kidlagandi.
Mirobod tumanida ham yuqoridagi vaziyatlarni inobatga olgan holda, tegishli idoralar hamkorligida millatlararo totuvlik borasida bir qator xayrli ishlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, tuman imom xatibi turli diniy e'tiqod vakillari bilan birga hamkorlik asosida ishlar ekan, ularga dinimizning naqadar olijanob va bag'rikengligini amaliy misollar bilan ko'rsatmoqda.
So'zimizning isboti sifatida, tumandagi “Baynalmilal” mahallasida 5200 aholi va 1470 xonadon mavjud bo'lib, u erda yuzga yaqin millat vakillari ahil va inoq bo'lib hayot kechirishayotganligi alohida qayd etmog'imiz zarur. Bu erdagi aholi bir birining holidan xabar olib, yaxshi- yomon kunlarida elkadosh bo'lib yashamoqdalar. Shu o'rinda, turli bayram va shodiyonalarda bir birining holidan xabar olish hamda boshiga musibat tushganida yanada bir bo'lib, hamkorlikda millat va e'tiqodidan qat'iy nazar beminnat ko'mak berish holatlari kishi qalbiga quvonch bag'ishlashi dillarni yayratadi.
Odil Holmurodov
Mirobod tumani “Al-Badr” jome masjidi imom-xatibi
Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda
Ba’zi shaharlarni kitobdan o‘qib tanimaysiz — ularni ko‘rish, his qilish, ko‘hna devorlariga boqish, tor ko‘chalaridagi tarix nafasini tuyish kerak. Buxoro dunyodagi ana shunday betakror, g‘aroyib shaharlardan biri hisoblanadi.
Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.
Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.
Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.
Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.
Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.
Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.
Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.
Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.
Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.
Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.
Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.
Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.
Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.
O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
