Insoniyat tamadduni taraqqiy etishida bir necha omillar sabab bo'ladi. Bular ichida tinchlik va barqarorlik asosiy o'rin egallaydi. Bugun insoniyat taqdiri va taraqqiyotiga tahdid solayotgan ekstremizm, terrorizm barcha davlatlar bir yoqadan bosh chiqarib kurashishi zarur bo'lgan illatga aylandi. Buzg'unchi g'oyalarning har qanday ko'rinishi kishilik jamiyati boshiga og'ir kulfatlar solib kelgan. Bunday qora kuchlar tajovuzidan har yili 100 mingdan ortiq begunoh kishilar qurbon bo'lmoqda, o'rnini to'ldirib bo'lmas mudhish oqibatlarga olib kelmoqda.
Muqaddas dinimiz ta'limotlarida “g'uluv”, “tug'yon”, “haddan oshish”lar mutlaqo qoralangan va musulmon kishilar bunday amallardan qaytarilgan.
Alloh taolo marhamat qiladi: “Bas, (ey, Muhammad) buyurilganingizdek to'g'ri bo'ling! Siz bilan birga tavba qilganlar ham (to'g'ri) bo'lsinlar! Haddan oshib ketmangiz, (ey, mo'minlar!) U qilayotgan ishlaringizni, albatta, ko'rib turuvchidir” (Hud surasi, 112-oyati).
Dinimizda g'uluvga ketishning bir qancha yomon oqibatlari bor. Avvalo, bu insonning aqidasi buzilishiga sabab bo'ladi. Tarixda dinda g'uluvga ketish oqibatida rofiziylar, xorijiylar, mo''tazila singari toifalar yuzaga keldi.
Rofiziylar Payg'ambar alayhissallomdan so'ng xalifalikka munosib, deb faqat Ali roziyallohu anhudan va uning avlodlaridan boshqani tan olmadi. Keyin ular yana bir qancha toifalarga bo'lindi. Rafoviz so'zi inkor qiluvchi, rad etuvchilar degan ma'noni anglatadi. Rofiziylar g'uluv sababli ahli sunna val jamoadan chiqqanlar.
Havorijlar esa hazrati Ali roziyallohu anhuni kofirga chiqardilar. Hazrati Ali roziyallohu anhu bunday deganlar: “Mening boramda ikki xil toifa halokatga uchradi: biri haddan tashqari muhabbat qo'yib, ikkinchisi haddan tashqari bug'zu adovat qilib”.
Mo''tazila toifasi Alloh taoloning zotida g'uluvga ketib, sifatlarini inkor qildilar. Havorij va mo''tazilalar amru ma'ruf va nahiy munkarda haddan oshib, musulmonlarning imomga qarshi chiqishiga yo'l ochdilar. Ular rahbarga qarshi chiqishga targ'ib qildilar. Payg'ambar alayhissalom bunday deydilar: “Kim amirining biror ishini yoqtirmasa, unga sabr qilsin. Chunki biror kishi boshlig'ining itoatidan bir qarich chiqsa va shu holida o'lsa, johiliyat o'limida o'libdi” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyatlari).
Bugun yoshlarimizni imon-e'tiqodini mustahkam, irodasi baquvvat, o'z mustaqil fikriga ega qilib tarbiyalash asosiy vazifamiz bo'lishi kerak. Ularning tafakkuriga dinimizning sof ta'limotlari, asrlar osha sayqallanib kelayotgan muqaddas qadriyatlarimiz, o'zligini unutmaslik kabi fazilatlarni singdirib borishimiz zarur.
Muhammadyahyo EMINOV
O‘zbekistonda noyob Qur’on yaratish bo‘yicha jahon xattotlar tanlovi 26 avgust kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida e’lon qilinadi. Tanlov «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumi doirasida o‘tkaziladi, xabar bermoqda UzDaily.uz.
«Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» loyihasini xattot va Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih taqdim etadi. Bu haqda tadbir tashkilotchisi xabar berdi.
Tanlov doirasida turli mamlakatlar va xattotlik maktablarining islomiy xattotlikdagi eng yaxshi an’analarini birlashtirgan noyob Qur’on yaratish ko‘zda tutilgan.
Tanlovning tantanali e’loni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmunlari» mavzusidagi yalpi sessiyaning yakuniy qismi bo‘ladi. Sessiya 26 avgust kuni soat 09:30 dan 12:00 gacha o‘tkaziladi.
Tadbir doirasida ommaviy axborot vositalarining stereotiplar va islomofobiyani yengishdagi roliga bag‘ishlangan xalqaro muhokama ham bo‘lib o‘tadi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat tuzilmalari hamda OAV vakillari ishtirok etadi.
Forum dasturidan Qur’oniy va qo‘lyozma merosga bag‘ishlangan loyihalar ham o‘rin olgan. Ular orasida «114 Qur’on: islom olamining 114 xattotlik durdonasi», «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va rivoyatlar» xalqaro loyihasi hamda «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasi bor.
O‘zbekistonda xattotlikni rivojlantirishga institutsional darajada ham e’tibor qaratilmoqda. Islom sivilizatsiyasi markazi huzurida Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan Xattotlik maktabi faoliyat yuritmoqda. Maktabda suls, nasx, nasta’liq, ruq’a, devoniy va kufiy kabi an’anaviy yozuv uslublarini o‘rgatish rejalashtirilgan.
Xattotlik san’ati Samarqand viloyatidagi yangi Imom al-Buxoriy majmuasida ham namoyon etilgan. Majmua peshtoqlari va ayvonlari devorlari «Sahih al-Buxoriy»dan olingan hadislar bitilgan yozuvlar bilan bezatilgan. Majmua huzurida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Hadis ilmiy maktabi ham faoliyat yuritadi.
Xalqaro mediaforumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi.
Tadbirda qariyb 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 ga yaqin vakili ishtirok etadi. Ular orasida mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari bor.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati