Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT)ning joriy yilning 31 mart kunida bergan rasmiy ma'lumot va xabarlarida qayd etilganiday, O'zbekiston tashabbusi bilan «Yoshlarning huquqlari bo'yicha do'stlar guruhi» tashkil etildi.
BMT Bosh kotibining yoshlar bilan ishlash bo'yicha vakili Djayatma Vikramanayake O'zbekiston tashabbusi bilan tashkil etilgan «Yoshlar huquqlari bo'yicha do'stlar guruhi»ning taqdimotida ishtirok etdi. Ushbu xalqaro loyiha doirasida sayyoramizdagi yoshlarning huquqlarini ilgari surish va ularning imkoniyatlarini kengaytirish rejalashtirilgan.
Bugungi kunda dunyoda deyarli 2 milliard yoshlar yashamoqda – bu insoniyat tarixidagi eng katta avlod. Dunyoning ayrim mamlakatlarida yoshlar aholining 70 foizini tashkil qiladi.
Shu bilan birga hozirgi inqirozdan oldin nashr etilgan BMT ma'lumotlariga ko'ra, dunyodagi har beshta yoshlardan biri o'qimaydi, kasbiy tayyorgarlikdan o'tmaydi va ishsiz. To'rt kishidan biri to'qnashuvda yashaydi.
Pandemiya vaziyatni yanada og'irlashtirdi: maktab o'quvchilarining kamida uchdan bir qismi ta'lim olish imkoniyatidan mahrum qilindi, yarim milliardga yaqin o'quvchi maktabga bormadi. “Bir qatlam avlod ofatga duch kelmoqda”, – deya ogohlantirdi BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish yaqinda qilgan chiqishida. Shu bilan birga ekstremistik guruhlar ijtimoiy tarmoqlarda faollashib, nafratni yoyib, yoshlarni o'z saflariga qo'shilishga undashmoqda.
«Yoshlar huquqlari bo'yicha do'stlar guruhi»ning asosiy maqsadi – yoshlar siyosati tashabbuslarini qo'llab-quvvatlash va yoshlar huquqlari bo'yicha xalqaro huquqiy hujjatni ishlab chiqish bo'yicha sa'y-harakatlarni rag'batlantirishdir.
Habarimiz bor, BMT Bosh assambleyasining 72-sessiyasida O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev «Yoshlar huquqlari to'g'risida»gi Konventsiyani qabul qilishni taklif qildi. Ushbu tashabbus xalqaro hamjamiyat tomonidan qo'llab-quvvatlandi. Bugungi kunga qadar o'nlab mamlakatlar guruhga qo'shilishdi, jumladan Ozarbayjon, Qozog'iston, Qirg'iziston Respublikasi, Tojikiston, Turkmaniston va Turkiya davlatlari.
«Yosh avlodning jamoat hayotidagi roli o'sib borayotganiga qaramay, ularning ishtiroki ko'pincha o'zlarining kelajagi uchun muhim bo'lgan qarorlar va jarayonlarga bevosita ta'sir o'tkazish bilan emas, balki faqat maslahatlashuvlar bilan cheklanadi», – deya ta'kidladi O'zbekistonning BMTdagi doimiy vakili Baxtiyor Ibragimov.
Elchi janoblari «Do'stlar guruhi» yoshlar o'rtasidagi muloqotni kuchaytirishda, yoshlar huquqlari bo'yicha xalqaro huquqiy hujjatning ahamiyati to'g'risida munozaralarni targ'ib qilishda muhim rol' o'ynashligini ta'kidlab, boshqa mamlakatlarni ham guruhga qo'shilishga da'vat etdi.
Ibrohimjon INOMOV,
O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi o'rinbosari
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: «“Oh, Yusuf!” deb ko‘zlariga oq tushdi» (Yusuf surasi, 84-oyat).
Bu oyat uzoq vaqtdan beri mufassir va tibbiyot tadqiqotchilarini o‘ziga jalb qilib keladi. Ba’zi talqinlarga ko‘ra, bu “oq tushish” hozirda butun dunyoda ko‘rlikning asosiy sababi sifatida tan olingan “katarakta”ga ishora qiladi.
Ko‘zga oq tushishi – ko‘z gavharining xira tortishi bo‘lib, tabobat ilmida “katarakta” deyiladi. Bunda ko‘z gavharida xiralik paydo bo‘lib, ko‘rishni qisman yoki to‘liq to‘sib qo‘yadi. Ba’zida bu xiralik ko‘zni shu darajada zaiflashtiradiki, hatto inson butkul ko‘rmay qoladi.
Misrlik biokimyogar doktor Abdul Bosit Muhammad Sayyid aytadi: “Kunlarning birida bomdod namozida Yusuf surasini o‘qidim. Undagi ajoyib qissa e’tiborimni tortdi. Yusufga akalarining qilgan fitnasi, otasi uni yo‘qotib qo‘yib, qattiq qayg‘udan ko‘zi ko‘rmay qolgani, so‘ngra Yusuf alayhissalomning ko‘ylagini yuziga bosganida ko‘zi yana ochilgani haqida fikr yuritdim. O‘zimga o‘zim: “Yusufning ko‘ylagida nima bo‘lishi mumkinki, bunday shifoga sabab bo‘lsa va ko‘z o‘z holatiga qaytsa?” dedim. Ishonchim komilki, bu yerda faqat ruhiy davo emas, balki moddiy shifo ham bo‘lgan. Qur’onning haq ekanini tasdiqlash uchun bu masalani o‘rganib, oxiriga yetkazishim kerak. Men bu masala ustida tadqiqot o‘tkazdim va Alloh meni bunga muvaffaq qildi”.
Doktor Abdul Bosit Muhammad Sayyid terning Yaqub alayhissalomning ko‘rish qobiliyatini tiklashda rol o‘ynashi mumkinligi borasida ilmiy tadqiqotlar olib bordi.
Doktor Abdul Bosit inson tanasidan ajraladigan terning asosiy tarkibiy qismi bo‘lgan karbamidga e’tibor qaratdi va u katarakta hosil bo‘lishini qaytarishga yordam berishi mumkin degan gipotezani ilgari surdi.
Katarakta linzalarini ter eritmalariga botirib, linzalarning xiralashishini asta-sekin yo‘q qilishini kuzatdi. U ter tarkibiy qismlaridan olingan ko‘z tomchisi formulasini ishlab chiqdi va uni 250 nafar bemorda sinab ko‘rdi.
Natijada, 90 foizdan ortiq bemorning ko‘zidagi oqlik ketib, ko‘rishi avvalgi holiga qaytdi. Qolgan 10 foiz kishilarning ko‘z gavharida shaffoflik kuzatilgan, ammo ko‘zida boshqa kasallik bo‘lgani uchun ularning ko‘rishi yaxshilanmagan. Doktor Abdul Bosit Muhammad bu ilmiy kashfiyotlari uchun Yevropa va Amerika Qo‘shma Shtatlarida patentlarni oldi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا
Allohummaj’al fiy basoriy nuron
“Yo Allohim, ko‘zimda nur qil” deb duo qilardilar (Imom Muslim rivoyati).
Alloh taolo beminnat bergan ko‘z ne’matining shukrini ado etishimizni nasib aylasin. Ko‘zlaringiz hamisha quvonchdan porlab tursin!
Davron NURMUHAMMAD