2015 yilda Michigan shtatidagi oltita shahardan to'rttasi musulmonlardan iborat bo'lgan va Amerika tarixida ilk marotaba shahar kengashining ko'pchilik a'zolari musulmon bo'lgan.
Musulmon aholisi bilan mashhur bo'lgan Michigan hududi 2021 yilga kelib AQShning oltinchi yirik shtatiga aylandi (birinchisi Illinoys shtati).
Michigan shtatidagi Hamtramk - Shimoliy Amerikada va AQShda musulmonlar yashaydigan birinchi shahar hisoblanadi. 2010 yildagi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shahar aholisi 22423 kishini tashkil etgan. Hamtramk Michigan shtatining eng gavjum shaharlaridan biridir.
Hamtramk yigirmanchi asrda Polsha-Amerika hayoti va madaniyatining markazi sifatida tanilgan edi, ammo so'nggi 30 yil ichida shaharga, ayniqsa Yaman va Bangladeshdan yangi muhojirlar kirib keldi. Natijada shahar tuzilishi tubdan o'zgarib ketdi.
1970 yilda aholining 90 foizi polshaliklar edi, ammo bugunga kelib Michigan shtatining boy hududlarida immigratsiya sabab aholining atigi 11 foizini polyaklar tashkil etadi xolos.
Bugungi kunda Hamtramk shahri ko'plab muammolardan aziyat chekmoqda. Shaharda bir nechta avtomobil' ehtiyot qismlari ishlab chiqaradigan zavodlarning yopilishi bir necha yuzlab aholining ishsiz qolishiga olib keldi. Iqtisodiy vaziyat aholining taxminan 49,1% statistik mezonlarga ko'ra, kambag'al deb tasniflangan. Oqibatda bu Hamtramkni Michiganning eng qashshoq shahriga aylantirdi.
Freep ma'lumotlar bazasida yozilishicha, hozirda polyaklardan keyin bosniyalik musulmon muhojirlar shaharda eng ko'p evropalik immigrantlarni tashkil qiladi. 2015 yilda Hamtramk shahar kengashining oltitasidan to'rttasi musulmon bo'lgan va Amerika tarixida birinchi marta shahar kengashlarining ko'pchiligi musulmon bo'lgan.
Keyingi migratsiya to'lqinlariga albanlar, makedoniyaliklar va ukrainlar kirgan. 2001 yilga kelib Bangladesh, Bosniya va Iroqdan ko'plab xaldey nasroniylari shaharga ko'chib kelishdi. 2011 yilga kelib, Hamtramk aholisining taxminan beshdan bir qismini osiyolik tashkil etardi. (Janubi-g'arbiy osiyoliklar bundan mustasno). 2003 yildan beri Hamtramk shahrida 30 dan ortiq tillarda so'zlashuv jarayoni amalda va aholi to'rtta dinga amal qilib kelmoqda. Islom, nasroniylik, hinduizm va buddizm.
2000 yillarda shaharda rasmiy ravishda faoliyat olib yuritayotgan masjidda azon chaqirilishi uchun shahar kengashidan ruxsat so'ralgan. Biroq musulmonlar va diniy faollar masjidni qo'llab-quvvatlasa-da, ba'zi dinga qarshi faollar bu da'vatga qarshi chiqishdi. 2004 yilda shahar kengashi bir ovozdan masjidlarda azonni ommaviy ravishda efirga uzatish huquqini berdi va AQShning kam sonli shaharlaridagi masjidda azon sadosi yangradi. Ayni paytda shaharda 4 ta masjid mavjud.
Hurshid Ma'ruf tayyorladi
Bilasizmi? Silikat moddasiga boy bo‘lgan tuproqqa dafn qilingan insonning skeleti vaqt o‘tishi bilan tosh va xarsangga aylanadi.
Agar u pirit (temir sulfidi) moddasiga boy mintaqaga dafn qilinsa, unday jasad temir haykalga aylanib qolishi mumkin!
Bu ilmiy haqiqat yaqinda aniqlangan bo‘lsa-da, Qur’onda bu haqida 1445 yil oldin hayratlanarli tarzda juda aniqlik bilan bayon etilgan. Qur’onda bunday deyilgan:
وَقَالُوا أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا
"Ular: “Biz suyaklarga va chang- tuproqlarga aylanib ketganimizdan keyin ham, yangitdan tiriltirilamizmi?” dedilar. “Sen ularga, toshga yoki temirga aylaninglar”, deb ayt"
(Isro surasi, 50-oyat).
Bu oyat yaqin yillarda kashf etilgan — suyaklari toshga aylangan yoki temir haykalga aylangan qazilmalarga ochiq va ravshan ishora qilmoqda. Go‘yoki Qur’onda xabar berilgan ushbu dalillar olimlar kashf qilishlarini uzoq asrlardan beri kutib yotgandek.
Shunday ekan, aqlli inson bunday ochiq-oydin va ravshan mo‘jizani qanday inkor qila oladi? Qur’onning bu mo‘jizasi kunduzdagi quyoshdek ravshan emasmi?
Homidjon domla ISHMATBЕKOV