Jahannamga jur'atli bo'lmang! (davomi)
Imom Termiziy va Ibn Moja rahmatullohi alayhumo rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “O'z xatosini anglab, tortishuvni tark qilgan kishiga Alloh jannat o'rtasida bir qasr bino qiladi. Haq bo'laturib, tortishuvdan o'zini tiyganga esa, jannatning eng yuqorisidan qasr quradi” deb marhamat qilganlar.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning hadislarida “Sendan maslahat so'ragan kishiga to'gri (yo'l) ko'rsat, aks holda, unga xiyonat qilgan bo'lasan” hamda “Yaxshilikka undovchi odam, yaxshilik qilgan kabidir”, deb ta'kidlangan.
Ibn Moja rahmatullohi alayh rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kimga ilmsiz ravishda fatvo berilsa, buning gunohi fatvo bergan kimsaga bo'ladi. Kimki o'z birodariga to'g'rilik boshqa tarafda ekanini bila turib, boshqa bir ishni ko'rsatsa, batahqiq, unga xiyonat qilgan bo'ladi”, dedilar.
Imom Dorimiy rahmatullohi alayh rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Fatvoga jur'atli bo'lganingiz, do'zaxga jur'atli bo'lganingizdir”, dedilar.
Yuqoridagi hadisi shariflarga yana bir bor e'tibor qaratadigan bo'lsak, fatvo va unga oid masalalar o'ta mas'uliyatli ish ekanini bilish bilan birga, fatvo berish insonning dunyo va oxiratdagi maqomining qanday bo'lishini ham belgilab beruvchi o'ta nozik omonat – vazifa ekani ma'lum bo'ladi.
Shayx Ramazon Butiy rahimahulloh esa: “Hukm chiqarish ilmi tibbiyot ilmi kabidir. Mabodo birovning farzandi og'ir kasalga chalinib qolsa, u tegishli tashxis qo'yish va farzandini davolash uchun tibbiyotga oid kitoblarni titadimi yoki malakali shifokorning oldiga boradimi? To'g'risini aytganda, uning esi joyida bo'lsa, keyingi yo'lni tanlaydi! Dinda ham xuddi shunday! Aslida bu tibbiyotdan ham muhimroq, shuningdek, qamrovi jihatidan xavfliroqdir!”, deb ta'kidlaganlar.
Hulosa o'rnida aytishimiz lozimki, barcha masalalarda, jumladan, oyatlar tafsiri, hadislar sharhi va fatvolar kabi barcha masalalarda ham musulmonning dunyo va oxirat hayoti uchun xayriyat va ezgulik asos qilib olinishi zarur.
Qur'oni karim oyatlarini va hadislarning asl mazmunidan bexabar, ularni o'zi bilganicha g'arazli talqin qiladiganlarga ergashmaslik zarurligini hech qachon yoddan chiqarmaslik muhimdir. Shu bilan birga, Qur'oni karim, hadisi sharif va fatvo kabi katta omonatlardan kimningdir yoki muayyan bir siyosiy toifaning manfaatlari yo'lida fodalanish ham katta hiyonat va omonatni zoye qilish ekanini anglashimiz va o'zaro bu omonatni etkazishimiz bugungi kunning muhim talabidir.
Manbalar asosida
Akmalxon Axmedov tayyorladi
“Azzaman” gazetasi: Yangi O‘zbekistonda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda
Iroqning “Azzaman” gazetasida “O‘zbekiston mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi: Davlat barpo etishdan Uchinchi Renessans sari” nomli maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada ta’kidlanishicha, O‘zbekistonning mustaqillik yillarida bosib o‘tgan taraqqiyot yo‘li, amalga oshirilgan keng ko‘lamli islohotlar hamda mamlakatning xalqaro maydondagi nufuzi tobora yuksalib bormoqda.
1991 yilda qo‘lga kiritilgan mustaqillik O‘zbekiston xalqi hayotida tarixiy burilish yasab, milliy davlatchilik asoslarini shakllantirish, iqtisodiy taraqqiyot poydevorini yaratish va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash jarayonini boshlab berdi.
2016 yildan boshlab Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida mamlakatda “Yangi O‘zbekiston” tamoyili asosida keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu jarayonda O‘zbekiston Markaziy Osiyoda izchil va muvozanatli rivojlanish yo‘lidan borayotgan davlat sifatida e’tirof etilmoqda.
Muallif O‘zbekistonda so‘nggi yillarda iqtisodiyotni liberallashtirish, investitsiyalarni jalb etish, savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish, infratuzilmani modernizatsiya qilish, raqamlashtirish va tadbirkorlik muhitini yaxshilash borasida amalga oshirilgan chora-tadbirlarga e’tibor qaratgan.
Maqolada aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini takomillashtirish, ta’lim va sog‘liqni saqlash xizmatlari sifatini oshirish, yoshlar hamda xotin-qizlarning jamiyatdagi faolligini kuchaytirishga qaratilgan islohotlar haqida ham alohida fikr yuritilgan.
Nashrda Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Uchinchi Renessans” g‘oyasi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishlaridan biri sifatida baholangan. Unda Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Imom Buxoriy va Imom Termiziy kabi buyuk allomalar yetishib chiqqan yurt bugungi kunda ilm-fan, innovatsiya, texnologiya va inson kapitalini rivojlantirish orqali yangi uyg‘onish davrini yaratishga intilayotgani qayd etilgan.
Iroq matbuoti O‘zbekistonning islom sivilizatsiyasi tarixidagi o‘rniga ham to‘xtalib, mamlakatda boy ilmiy-ma’rifiy merosni o‘rganish va targ‘ib qilishga qaratilgan loyihalar amalga oshirilayotganini ta’kidlagan. Jumladan, Toshkent shahrida bunyod etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi Movarounnahr allomalarining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini namoyish etuvchi muhim ilmiy-madaniy maskan sifatida qayd etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
