Sabr haqida 3 hikmat
Sabr dinning yarmi, namoz esa uning ustunidir. Kimda kim shu ikki asosni mahkam ushlasa, barcha yaxshilikka erishishida hech qanday shak-shubha yo'q.
Abu Sulaymon Doroniy rahimahulloh: "Eng mushkul, shu bilan birga eng qadrli narsa sabrdir. Uning ikki turi mavjud. Birinchisi Alloh buyurgan amalni bajarish yo'lida sabr. Ikkinchisi Alloh taolo man qilgan va nafs istab turgan amaldan tiyilishda sabr", deganlar.
Imom Rabboniy rahmatullohi alayhi: "Inson hayoti davomida duch keladigan barcha yaxshilik ham, yomonlik ham Alloh taoloning irodasi bilan bo'ladi. Biz o'z xohish – istaklarimizni Robbimizning irodasidan ustun qo'ymasligimiz lozim. Nimaki sodir bo'lsa, barchasi Alloh taolodan ekanligiga iqror bo'lish bilan bandalik yuzaga chiqadi. Ha, haqiqiy qul shunday bo'ladi. U o'z hojasining hoxishiga e'tiroz bildirmaydi".
Abdulqodir Jiyloniy rahimahulloh odamlarga yuzlanib bunday dedilar: "O'z holingizdan nolimang. Hamisha cabrli bo'ling, aslo Alloh taoloning rahmatidan noumid bo'lmang. Zero, holis Alloh taolo uchun qilingan sabr va bardosh albatta mukofotsiz qolmaydi. Ozgina sabr qilish, uzoq yillar uning rohatini ko'rishga sabab bo'ladi. Kimki o'zining qat'iyligi bilan mashhur bo'lsa, bilki u qilgan sabri bilan mashhur bo'lgan".
Darhaqiqat, sabr barcha yaxshiliklarning kaliti, yaxshiliklar esa barakaning kalitidir. Demak, kimda kim sabrli bo'lsa, inshaalloh barcha yaxshiliklarga erishadi.
Davron NURMUHAMMAD
Jurnalist odobi va axborot tarqatish mas’uliyati
Birinchidan, tarqatilayotgan har bir ma’lumot va axborot insonlar manfaatiga xizmat qiladigan yaxshi so‘z bo‘lishi lozim.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Alloh yaxshi so‘zga qanday misol keltirganini ko‘rmaysanmi? U xuddi bir yaxshi daraxtga o‘xshaydir. Uning asli sobit turadir. Shoxlari esa, osmonda. Robbi izni ila har doim mevalarini berib turadir” (Ibrohim surasi, 24-25 – oyatlar).
Ikkinchidan, turli fahsh va behayo ma’lumotlarni, bo‘xton, yolg‘on hamda mish-mish xabarlarni tarqatishdan ehtiyot bo‘lish shart.
Alloh taolo bunday ogohlantiradi: “...fahsh ishlar tarqalishini yaxshi ko‘radiganlarga bu dunyoyu oxiratda alamli azob bordir” (Nur surasi, 19-oyat).
Uchinchidan, tarqatilayotgan har qanday xabar yoki ma’lumot uchun Qiyomat kuni javob berishni hamda “Kitobat ham xitobat kabidir (yozish – gapirish kabi)”, degan qoidani unutmaslik kerak.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Bugungi kunda ularning og‘izlariga muhr uramiz. Nima kasb qilganlarini Bizga qo‘llari so‘zlar va oyoqlari guvohlik berur” (Yosin surasi, 65-oyat).
Imom Shofi’iy aytadilar: “Vafot etmaydigan yozuvchi yo‘q. Ammo uning qo‘llari yozgan narsalar necha yillar o‘tsada saqlanib qoladi. Shunday ekan, Qiyomatda ko‘rganingizda xursand bo‘ladigan narsadan boshqa hech narsa yozmang!”.
To‘rtinchidan, har bir axborotning ishonchli ekanini tekshirib, keyin tarqatish.
Alloh taolo shunga buyuradi: “Ey, iymon keltirganlar! Agar fosiq xabar keltirsa, aniqlab ko‘ringlar, bir qavmga bilmasdan musiybat yetkazib qo‘yib, qilganingizga nadomat chekuvchi bo‘lmanglar” (Hujurot surasi, 6-oyat).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bir kishining yolg‘onchi bo‘lishi uchun eshitgan narsasini gapiraverishi kifoya qiladi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Beshinchidan, mualliflik huquqiga amal qilish. O‘zgalarning mehnatini ko‘chirib, o‘zlashtirib olmaslik.
Imom Shofi’iy rahimahulloh: “Menga bu so‘zni falonchi aytgan”, deb aytuvchisini aniq shaklda gapirgan kishi haqiqiy marddir”, deganlar.
Abdul Fattoh Abu G‘udda aytadilar: “Jumla yoki so‘zni naql qiluvchiga nisbat berish omonatdir”.
Oltinchidan, har bir kasb egasi o‘z mutaxassisligi doirasida axborot yoki ma’lumot tarqatishi lozim. Bilimi yetmagan, mutaxassisligi bo‘lmagan xabarni tarqatmaslik kerak.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qachon ish o‘z ahlidan boshqaga topshirilsa, qiyomatni kutaver”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD