Insonlarga to'g'ri yo'lni aniq qilib ko'rsatib bergan Alloh taologa hamdu sanolar bo'lsin. “Kimga Alloh yaxshilikni iroda qilsa, uni dinda faqih qilib qo'yadi” degan Payg'ambarimiz Sallallohu alayhi vasallamga durud va salovatlar bo'lsin.
Mazhab so'zi aslida arabcha “Zahaba” fe'li so'zidan olingan bo'lib yo'l, yo'nalish degan ma'noni bildiradi. Istilohda esa ahli sunnati val jamoaning to'rt imomlarining fiqhiy mazhablari tushuniladi.
Fiqhiy mazhablar 4 ga, aqidaviy mazhablar 2 ga bo'linadi. Bunda Abu Mansur Moturidiyning “Moturudiya” va Abul Hasan Ash'ariyning “Ash'ariya” mazhabi kiradi.
Ba'zi insonlar o'rtasida fiqhiy mazhablarni inkor qilib, mazhabsizlikka chaqiruvchilar ham uchrab turadi. Bunday kishilar, asosan, fiqhdan bexabar, ilm ostonasiga endigina qadam qo'ygan yoki haqiqiy ilmdan bebahra qolgan odamlar bo'ladi.Ular mazhabga ergashishni ayb va nuqson deb bilib, fiqhiy mazhabboshilarga til tekkizishgacha etib boradilar. Suriyalik mashhur olim Muhammad Sa'iyd Ramazon Butiy mazhabsizlikka chaqiruvchilarni. Islomdagi eng xatarli bid'at, deb biladilar. U kishi mazhabsizlikni dinsizlikka olib boruvchi qo'prik deb ataydilar.
Ulamolarimiz, fiqhiy mazhablar imomlari va ularning ishlarini quyidagi misol bilan tushuntiradilar:
Bu dunyodan yaxshi yashab, o'tish xuddi tog'ning cho'qqisiga eson-omon chiqishga o'xshaydi. Qur'on va Sunnat o'sha chuqqiga chiqishni ko'rsatadigan xarita va qo'llanma. Mazhab imomlari esa, ushbulardan foydalanib cho'qqiga chiqishning eng oson va bexatar yo'lini topib, belgi quyib ketgan kishilar. Mazhabni inkor qiluvchilar tog'ning tagiga kelib qullanmani olib, o'ziga yangi yo'l topib, cho'qqiga chiqishga harakat qilayotgan odamga o'xshaydi. Buning uchun kamida mazhabboshining ilmi bilan uning ilmi teng bo'lishi kerak.
Alloh taolo Qur'oni karimda shunday deydi: «Albatta» mana shu (Mening) To'g'ri yo'limdir. Unga ergashingiz! (Boshqa turli) yo'llarga ergashmangiz! Aks holda, ular sizlarni uning yo'lidan ayirib qo'yadi. Taqvoli bo'lishingiz uchun (Allohning) qilgan hukmlari mana shulardir.
Mazhablarning to'tgan yo'lllariga esa oyatdagi ,,manashu mening to'g'ri yo'limdir,, degan joyi to'g'ri keladi.
Dindan faqat o'zinig dunyoviy maqsadlari uchun foydalanishni istagan yoki Qur'on oyatlari va sunnatga qo'r-ko'rona amal qilib ulardan ko'zlangan haqiqiy ma'noni boshqa tarafga bo'rib, Islom ulamolarining yo'lini tark etgan kishi betahqiq o'ziga o'zi zulm qilgan kishidir.
Alloh taolo Qur'oni karimda: “Albatta, Alloh odamlarga biror narsada zulm (nohaqlik) qilmaydi. Lekin odamlar o'zlariga zulm qiladilar, deb marhamat etgan. Bizning yurtimizda Imomi A'zam, ya'ni Hanafiy mazhabi keng tarqalgan. Shuning uchun har bir inson ushbu mazhabga amal qilib ibodatlarini bajarsa to'g'ri yo'ldan adashmaydi. Alloh taolo barchalarimizni mazhabga amal qiladigan mo'min bandalardan qilsin.
Zafar Yahyoev,
Urgut tuman “Mirzo Ulug'bek” jomi masjidi imom-xatibi
Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz.
Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:
* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...
*** ENG muhimi: yo‘qotib qo‘yishdan oldin ularning QADRIGA yetish !!!
a s o s v a n ye g i z l a r i d a
Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz.
Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!
Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!
Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!
Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!
Ibrohimjon domla INOMOV