Qur'onni to'g'ri o'qing!
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
Qur'onni to'g'ri tilovat qilish juda ham muhim bo'lgani uchun Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har yili Jabroil alayhissalomga uni o'qib berib, o'tkazib turganlar.
Ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi:
«... Jabroil alayhissalom Ramazonning har kechasida Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) bilan uchrashib, Qur'onni bir birlariga o'zaro o'qib berar edilar».
Imom Buxoriy rivoyat qilgan.
Ulamolar ushbu hadisni sharhlab shunday deyishgan: Jabroil alayhissalomning Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan dars qilishining sababi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga Qur'onni tajvid bilan o'qish va harflarini o'z maxrajidan chiqarishni o'rgatish hamda ummatga Qur'onni ustozdan og'izma-og'iz o'tkazib olish lozim ekanini bildirish uchun bo'lgan. Chunki Qur'on mustaqil o'rganiladigan kitob emas. Balki shogird ustozdan og'izma-og'iz ta'lim olib o'rganishi farz bo'lgan kitobdir.
Har bir musulmon kishi Qur'on o'qishni bilishi zarur bo'lgani uchun balog'atga etmagan yosh bolalarga Qur'oni Karimni tahoratsiz ushlashga ruxsat berilgan. Buning sababi agar Qur'on yodlayotgan yosh bolalar ham tahoratga buyurilsa, ular tahorat qilishga malollanib, Qur'on o'qishdan to'silib qoladi. Qur'onni yodlash o'ta ahamiyatli bo'lgani bois bolalar Qur'ondan uzoqlashib ketmasin deb, dinimiz yosh bolalarga Qur'onni tahoratsiz ushlashga ruxsat berdi.
Hammamiz yaxshi bilamizki, namozda Qur'onning qiroati namozning rukni hisoblanadi. Shuning uchun namozning qiroatida yo'l qo'yilgan ba'zi bir xatolar namozni buzadi. Bizning og'riqli nuqtalarimizdan biri shuki, ayrim namozxonlar namozning qiroati va ba'zi zikrlarini to'g'ri talaffuz qilmaydilar. Qiroat, sano, takbir va hakozolardagi ba'zi kamchiliklar namozni butkul buzib yuboradi. Bunga aslo bee'tibor bo'lmang!!!
Qudratulloh Sidiqmetov
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
