O'zbekiston qaysi omillar sabab “Maxsus kuzatuvdagi davlatlar ro'yxati”dan chiqarildi?
Munosabat
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Allohga shukrki, O'zbekiston taraqqiyotining yangi davrida Prezidentimizning tinimsiz sa'y-harakatlari va ilg'or tashabbuslari bilan yurtimizda din va e'tiqod erkinligi borasida juda katta ishlar amalga oshirildi. Ushbu keng ko'lamli islohotlar samarasi jahon hamjamiyati tomonidan tan olinmoqda.
Yana bir yuksak e'tirof — 2020 yil 7 dekabr' kuni Amerika Qo'shma Shtatlari Davlat departamenti rasmiy bayonot berib, O'zbekistonni diniy erkinliklar sohasidagi “Maxsus kuzatuvdagi davlatlar ro'yxati”dan chiqarilganini e'lon qildi. Jumladan, Davlat kotibi Maykl Pompeo mamlakatimiz e'tiqod erkinligini ta'minlash sohasida ulkan o'sishga erishganini e'tirof etdi. O'zbekiston endilikda din erkinligi to'liq ta'minlanadigan mamlakat sifatida baholanadi.
AQSh Davlat departamenti qarori Konstitutsiyamiz qabul qilinganining 28 yilligi arafasida e'lon qilingani chuqur ramziy ma'noga ega. Zero, Bosh qomusimizda O'zbekiston Respublikasida demokratiya umuminsoniy printsiplarga asoslanishi, ularga ko'ra inson, uning hayoti, erkinligi, sha'ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat hisoblanishi, demokratik huquq va erkinliklar Konstitutsiya va qonunlar bilan himoya qilinishi belgilab qo'yilgan. Mamlakatimizda insonlarning din va e'tiqod erkinligini ta'minlash borasida olib borilayotgan islohotlarning xalqaro miqyosda tan olinishi ham Konstitutsiyamizning hayotimizdan naqadar mustahkam o'rin egallab borayotganini ko'rsatadi.
Shubhasiz, bunday yuksak e'tirof Prezidentimizning qat'iy irodasi, bilim va salohiyati, jasorati, bag'rikenglik, adolat tamoyillariga asoslangan oqilona siyosati mahsulidir.
Bayonotda maxsus ro'yxatdan chiqishda O'zbekiston tajribasiga yuqori baho berildi. Jumladan, AQSh Davlat kotibi “O'tgan yil davomida O'zbekiston hukumati tomonidan erishilgan muhim, aniq yutuqlarga asoslanib, O'zbekiston “Maxsus kuzatuvdagi davlatlar ro'yxati”dan chiqarilganini e'lon qilishdan mamnunman. O'zbekistonning qonunlari va amaliyotdagi jasorati boshqa millatlar uchun namuna bo'lmoqda”, deb alohida e'tirof etdi.
AQShning Halqaro diniy erkinliklar sohasidagi maxsus topshiriqlar bo'yicha elchisi Sem Braunbek Davlat kotibi qarori Prezident Shavkat Mirziyoevning e'tiqod erkinligini ta'minlash sohasidagi mustahkam irodasi, uning bevosita rahbarligida amalga oshirilgan keng ko'lamli faoliyat, o'zgarishlar va islohotlar natijasi ekanini ta'kidladi.
Qayd etish lozimki, O'zbekistonning din erkinligini ta'minlashda erishgan natijalari tan olinib, mamlakatimiz 2018 yilda alohida xavotirdagi mamlakatlar ro'yxatidan chiqarilgandi. O'zbekistonda diniy erkinlik borasida amalga oshirilgan islohotlar tufayli mamlakatimiz 12 yildan so'ng ushbu ro'yxatdan chiqarilib, “Maxsus kuzatuvdagi davlatlar ro'yxati”ga o'tkazilgandi. Mana, ikki yil o'tib, mamlakatimiz mazkur ro'yxatdan ham chiqarildi. Bu O'zbekiston uchun juda ham katta xalqaro e'tirofdir.
Haqiqatan, mazkur qaror kutilgan xushxabar edi. Chunki O'zbekistonda hayotning barcha jabhasida ulkan o'zgarishlar, tarixiy yangilanishlar yuz beryapti. Halqaro diniy erkinliklar bo'yicha nufuzli tashkilotlar vakillari o'tgan yillarda O'zbekistonga qilgan tashriflari chog'ida diniy erkinliklarni ta'minlash, ibodat qilish uchun munosib sharoitlarni hozirlash, islom ma'rifatini keng tarannum etish borasidagi amaliy sa'y-harakatlarga bevosita o'zlari guvoh bo'ldi.
Ayniqsa, o'z ahamiyati bo'yicha O'zbekiston tarixida yangi voqelik — minglab mahkumlarning afv etilishi yoki o'tgan ikki yildan ko'p vaqt mobaynida davlatimiz rahbari tashabbusi bilan bir paytlar ekstremistik guruhlarga aloqasi bor, deb nazoratga olingan 20 mingdan ziyod fuqaro “maxsus hisoblar”dan chiqarilgani ko'pchilikning e'tiboriga molik ish bo'ldi.
Ma'lumki, O'zbekiston zamini islom ilm-fani va madaniyatining qadimiy beshiklaridan biri hisoblanadi. Halqimizning boy tarixiy, ilmiy, ma'naviy merosini har tomonlama o'rganish, jahon afkor ommasiga keng tanishtirish, eng muhimi, islom dinining asl insonparvarlik mohiyatini chuqur ochib berish maqsadida Prezidentimiz tomonidan bir qator ilg'or tashabbuslar ilgari surildi.
Ushbu tashabbuslar zamirida “Jaholatga qarshi — ma'rifat” shiori mujassam. Shu negizda mamlakatimizda muborak dinimizni, buyuk ajdodlarimizning boy merosini o'rganish, tarixiy obidalarni asrab-avaylashga katta e'tibor qaratilmoqda.
Keyingi davrda Samarqandda — Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Hadis ilmi maktabi, Toshkentda — Islom tsivilizatsiyasi markazi, Buxoroda — Mir Arab oliy madrasasi, Termizda — Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Imom Termiziy o'rta maxsus islom bilim yurti muqaddas dinimiz ma'rifatini keng targ'ib qilishga xizmat qilmoqda. Aqida, kalom, hadis, fiqh va tasavvuf ilmi maktablari ishlamoqda. O'zbekistondagi xalqaro Islom akademiyasi ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash bo'yicha jadal faoliyat yuritmoqda.
Shuningdek, masjid-madrasalarni davlat ro'yxatidan o'tkazishda bir qator imtiyoz va engilliklar berilishi, haj qiluvchilar soni 7 mingdan oshirilishi, umra safariga cheklanmagan miqdorda ziyoratchilar borishi, diniy ta'lim muassasalarida mo'min-musulmonlar uchun “Qur'oni karim va tajvid” kurslari tashkil etilishi, yurtimiz ulamolari xalqaro tadbirlarda munosib ishtirok etishi kabilar yangi davrdagi ishlar bo'ldi.
Bundan tashqari, islom olami bilan aloqalar mustahkamlanib, musulmon dunyosining eng mo''tabar ulamolari o'lkamizga tashrif buyurishdi. Ayniqsa, Misr bosh imomi, Azhari sharif shayxi Ahmad Toyyibning yurtimizga tashrifi va musulmon dunyosining eng tabarruk ulamolari ishtirokida o'tkazilgan xalqaro konferentsiyalar diniy-ma'rifiy sohadagi ishlarning jahon hamjamiyatida keng tarannum etilishiga katta omil bo'ldi.
Bag'rikenglik va o'zaro hamjihatlik, ma'rifat va barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan O'zbekiston tashabbuslarining xalqaro doirada e'tirof etilgani, shubhasiz, bizga yanada katta kuch-g'ayrat va rag'bat bag'ishlaydi.
Alloh taolo mamlakatimizda din va e'tiqod erkinligi borasidagi ezgu ishlarni yanada bardavom aylasin, butun dunyoda yurtimizning maqomi va nufuzini yanada ziyoda qilsin.
Usmonxon ALIMOV,
O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy.
Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi
Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.
Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.
Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.
Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.
Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.
Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.
«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.
Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.
«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.
Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.
Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.
«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.
Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.
«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.
Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.
«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.
Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.
Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.
Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor.
iccu.uz
