Imom Ahmad ibn Hanbal rahimahullohga birorta birodari qiz farzandli bo'lgani haqida xabar kelsa: Unga aytinglar, payg'ambarlar qizlarning otalari bo'lganlar, der edilar.
Kishining garchi yuzta o'g'li bo'lsada, to qiz farzand ko'rmagunicha befarzand hisoblanadi (Arab maqoli).
Amr ibn Os raziyallohu anhu Muoviya raziyallohu anhuning huzuriga Oisha ismli qizchasi bilan kirdi. Muoviya: Bu kim? – dedi. Shunda Amr: Bu qalbimning mevasi. Allohga qasamki, hech kim bemor bo'lganingda parvarish qilishda, o'lganingda ortingdan yaxshiliklar bilan eslashda, maxzun vaqtingda yupatishda qizlarchalik bo'lmaydi, dedi.
Otalarning o'z qizlariga bo'lgan muhabbatlarini ta'riflashda Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallamning o'z qizlari Fotima raziyallohu anho haqida aytgan gaplaridan go'zalrog'i yo'q: “U mening bir bo'lagimdir. Uni shubhalantirgan narsa meni shubhalantiradi, unga ozor bergan narsa menga ozor beradi”.
Agar Yusuf alayhissalomning akalari qatorida birorta opa-singlisi bo'lganida edi, uni himoya qilgan bo'lar edi. Yusufni quduqning qa'riga emas, qalbining to'riga joylagan bo'lar edi. Lekin Allohning hikmati va taqdir g'olib ekan.
Agar Yusufning akalari qatorida bitta bo'lsa ham singlisi yoki opasi bo'lganida edi, huddi Musoning opasi uni onasining bag'riga qaytarish uchun ketidan izlab borganidek, Yusufni ham izlab borar edi.
Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallam aytganlar: “Qizlarni yomon ko'rmanglar. Ular bebaho munisalardir”.
Homidjon Ishmatbekov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Inson qalbi – Alloh taoloning nazari tushadigan muqaddas makon. Biroq bu makonni zaharlovchi, ma’naviy hayotni izdan chiqaruvchi illatlar borki, ularning eng xavflisi adovat va kek saqlashdir. Adovat shunday bir olovki, u avvalo egasining qalbini kuydiradi, so‘ngra jamiyat jipsligiga putur yetkazadi.
Qur’oni karimda adovatdan qaytarilgan.
Islom dini insonlarni o‘zaro muhabbat va kechirimli bo‘lishga chorlaydi.
Alloh taolo Qur’oni Karimda mo‘minlarni bir-birlariga nisbatan qalblarida g‘araz saqlamaslikka chaqirib, bunday marhamat qiladi: «Parvardigoro, O‘zing bizlarni va bizlardan ilgari iymon bilan o‘tganlarni mag‘firat qilgin va qalblarimizda iymon keltirgan zotlarga nisbatan biron g‘araz (adovat) paydo qilmagin...» (Hashr surasi, 10-oyat).
Bu oyat mo‘min kishi nafaqat tilida, balki ichki dunyosida ham boshqalarga nisbatan pok bo‘lishi kerakligini anglatadi. Adovat bor joyda iymon halovati bo‘lmaydi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ummatni adovat va nafratdan qattiq ogohlantirganlar. Zero, bu illat insonning qilgan barcha ezgu amallarini yo‘qqa chiqarishi mumkin.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar:
"Bir-biringizga adovat qilmang, bir-biringizga hasad qilmang va bir-biringizdan yuz o‘girmang. Ey Allohning bandalari, o‘zaro birodar bo‘ling!" (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Adovatning inson hayotiga ta’siri juda kuchlidir.
Adovat — bu ruhiy zanjir. Kek saqlagan inson doimiy bezovtalikda yashaydi. Uning salbiy oqibatlarini quyidagicha tasniflash mumkin:
Ma’naviy tanazzul: Adovat egasining ibodatlaridan lazzat ketadi, chunki qalb nafrat bilan band.
Ijtimoiy inqiroz: Oilalar buzilishi, qarindoshlar o‘rtasidagi rishtalar uzilishi va jamiyatdagi ixtiloflarning bosh manbai adovatdir.
Sog‘liqqa ziyon: Tibbiy nuqtayi nazardan ham, doimiy nafrat va g‘azab qon bosimi, yurak xastaliklari va asab tizimi yemirilishiga sabab bo‘ladi.
Xulosa
Adovat - qalbni ichidan kemiruvchi zangdir. Undan qutulishning yagona yo‘li - kechirimli bo‘lish. Birovdan o‘ch olish nafsni qondirishi mumkin, lekin kechirish qalbga haqiqiy orom beradi.
Zero, ulug‘larimiz aytganlaridek: "Kechirimli bo‘lish – zaiflik emas, balki kuchli ruhiyat belgisidir". Qalbimizni adovatdan poklab, mehr-muhabbatga joy ochaylik, shunda ikki dunyo saodatiga erishamiz.
Habibullo Muminjonov,
Kosonsoy tumani “Islomxon” jome masjidi imom-xatibi